Kẹt xe bủa vây vì metro số 2, TP.HCM tung ‘vũ khí’ lạ giải cứu các cửa ngõ
TP.HCM áp dụng vũ khí làn đường linh hoạt theo thời gian thực để giải cứu các cửa ngõ kẹt xe vì metro số 2, hướng tới xóa 28 điểm ùn tắc giao thông.
Chiều 15/10, Sở Xây dựng TP.HCM cho biết, việc tuyến metro số 2 (Bến Thành – Tham Lương) bước vào giai đoạn thi công các hạng mục hạ tầng kĩ thuật và nhà ga ngầm đang tạo thêm áp lực ùn tắc lên nhiều tuyến đường huyết mạch. Nhằm từng bước xử lí 28 điểm có nguy cơ ùn tắc trong giai đoạn 2026–2030, đơn vị đang phối hợp với các bên liên quan triển khai mô hình “làn đường linh hoạt”, kết hợp đồng bộ các giải pháp công trình lẫn phi công trình.
“Làn đường linh hoạt” giải bài toán kẹt xe trước mắt
TP.HCM đang đối mặt với bài toán giao thông đặc biệt phức tạp khi nhiều công trình hạ tầng lớn cùng triển khai tại một đô thị có mật độ phương tiện cực kỳ cao. Trong đó, quá trình thi công metro số 2 đoạn Bến Thành – Tham Lương đang đè nặng áp lực lên các trục đường xuyên tâm vốn đã thường xuyên quá tải.
Việc di dời hạ tầng kĩ thuật và dựng rào chắn phục vụ thi công ga ngầm khiến mặt đường tại một số vị trí bị thu hẹp, làm suy giảm năng lực lưu thông và gia tăng nguy cơ ùn ứ vào giờ cao điểm.
Tại đường Trường Chinh (đoạn từ Tây Thạnh đến mũi tàu Cộng Hòa), rào chắn thi công ga ngầm S10 khiến phần đường hướng vào trung tâm bị bóp nghẹt từ 5 làn xe xuống còn khoảng 3,5 làn. Vào buổi sáng, lượng phương tiện khổng lồ từ khu vực Tây Bắc dồn về khiến nơi đây nhanh chóng trở thành điểm nghẽn.
Tại Ngã tư Bảy Hiền (nút giao Trường Chinh, Cách Mạng Tháng Tám, Hoàng Văn Thụ và Lý Thường Kiệt), việc rào chắn thi công ga S7 làm hạn chế bán kính quay xe. Lưu lượng phương tiện lớn khiến các dòng xe dễ xung đột, gây ùn tắc nghiêm trọng vào giờ cao điểm.
Trục Cách Mạng Tháng Tám cũng gặp khó khăn tương tự do nhiều nhà ga ngầm được triển khai trên tuyến đường có mặt cắt ngang hẹp, lại sở hữu nhiều hẻm dân sinh và điểm giao cắt.
Trước tình trạng trên, phương án tổ chức “làn đường linh hoạt” được triển khai như một giải pháp tình thế nhằm tận dụng tối đa mặt đường hiện hữu. Cơ quan chức năng đã phối hợp với Công an TP.HCM và Ban Quản lý Đường sắt đô thị (MAUR) điều chỉnh phương án giao thông trên đoạn Trường Chinh từ Tây Thạnh đến Cộng Hòa. Thay vì duy trì dải phân cách cứng cố định, lực lượng chức năng sử dụng cọc tiêu và dải phân cách di động để linh hoạt thay đổi số làn theo hướng có lưu lượng xe đông hơn.
Cụ thể, trong khung giờ cao điểm sáng từ 6 giờ đến 9 giờ, hướng vào trung tâm được tổ chức 4,5 làn, trong khi chiều ngược lại duy trì 3 làn. Đến cao điểm chiều từ 16 giờ đến 19giờ 30, phương án được đảo chiều khi hướng về An Sương được nâng lên 4 làn, còn hướng vào trung tâm duy trì 3,5 làn.
Bên cạnh việc phân làn cố định theo khung giờ, lực lượng Cảnh sát giao thông còn trực tiếp theo dõi mật độ phương tiện thực tế để linh hoạt điều tiết. Lực lượng cảnh sát giao thông và Thanh niên xung phong luôn túc trực tại các nút giao trọng điểm nhằm xử lý nhanh sự cố, điều tiết dòng xe và mở làn kịp thời khi dòng xe tăng đột biến.
Cách làm này thể hiện tư duy tiếp cận mới của thành phố: Không chỉ dựa vào việc mở rộng đường, mà tập trung tối ưu hóa năng lực thích ứng của hạ tầng hiện hữu. Trong bối cảnh nhiều công trình lớn đồng loạt thi công, việc điều chỉnh tổ chức giao thông theo thời gian thực giúp hạ nhiệt áp lực trước mắt mà không cần chờ các dự án hạ tầng hoàn thành.
Xóa 28 điểm ùn tắc giao thông giai đoạn 2026–2030
Song song với giải pháp tình thế, thành phố đang xây dựng một chiến lược tổng thể cho giai đoạn 2026–2030. Trong tổng số 98 dự án hạ tầng được quy hoạch, hiện có 33 dự án đã đủ nguồn vốn và điều kiện triển khai.
Thành phố đang đẩy nhanh tiến độ hàng loạt công trình quy mô lớn gồm: Nút giao An Phú, cầu đường Nguyễn Khoái, mở rộng Quốc lộ 50, nút giao Mỹ Thủy, cao tốc TP.HCM – Thủ Dầu Một – Chơn Thành, cao tốc TP.HCM – Mộc Bài và tuyến song hành cao tốc TP.HCM – Long Thành – Dầu Giây. Đồng thời, các dự án trọng điểm mới cũng đang được chuẩn bị đầu tư như cầu vượt thép tại ngã 6 Công trường Dân Chủ, cầu Thủ Thiêm 4, cầu Cần Giờ, Vành đai 2 và mở rộng Quốc lộ 13. Đây là nhóm giải pháp hạ tầng then chốt giúp tăng cường tính kết nối liên vùng và chia lửa cho các tuyến nội đô hiện hữu.
Tuy nhiên, chiến lược của TP.HCM xác định không thể chỉ “trông chờ” vào công trình mới. Thành phố sẽ đồng thời rà soát tổ chức giao thông tại 9 khu vực trọng điểm và 28 điểm nguy cơ ùn tắc thông qua việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông minh. Cụ thể là khai thác tối đa Trung tâm Giám sát và điều khiển giao thông, tích hợp hệ thống đèn tín hiệu trong khu vực Vành đai 2 và nghiên cứu ứng dụng công nghệ kĩ thuật số song sinh
Về dài hạn, các giải pháp căn cơ khác cũng được đưa vào lộ trình gồm: Kiểm soát phương tiện cá nhân, phát triển mạng lưới vận tải hành khách công cộng, tăng cường vận tải đường thủy, và từng bước di dời các bệnh viện, trường học quy mô lớn cùng các khu công nghiệp ra khỏi nội đô.
Với mô hình quản lí tích hợp này, TP.HCM đặt mục tiêu trong giai đoạn 2026–2027 cơ bản xử lý dứt điểm 15/28 điểm có nguy cơ ùn tắc.
Các điểm ùn tắc còn lại sẽ tiếp tục được xử lí trong giai đoạn 2028–2030. Phạm vi xử lý không chỉ gói gọn ở khu vực trung tâm mà trải rộng khắp các cửa ngõ: Đông Bắc, Tây Bắc, phía Đông, phía Nam, nút giao sân bay Tân Sơn Nhất, cảng Cát Lái và các vùng lân cận.
Trước mắt, mục tiêu tối thượng là bảo đảm huyết mạch giao thông của TP.HCM không bị “đóng băng” bởi các công trường vây hãm. Về lâu dài, thành phố hướng tới hình thành một hệ thống giao thông thông minh, có khả năng tự thích ứng với biến động lưu lượng và giảm dần sự phụ thuộc vào phương tiện cá nhân.
