Khiếu nại, tố cáo gửi đến Quốc hội giảm mạnh trong năm 2026

Lượng công dân khiếu kiện giảm sâu nhưng cơ sở vẫn tiềm ẩn điểm nóng

Tại phiên họp toàn thể sáng 11/11/2026 trong khuôn khổ Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội, Thượng tướng Nguyễn Doãn Anh, Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Lê Thị Nga đã trình bày Báo cáo tóm tắt Kết quả tiếp công dân, xử lí đơn thư và giám sát việc giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân gửi đến Quốc hội năm 2026.

Theo báo cáo, công tác tiếp công dân và tiếp nhận đơn thư năm 2026 ghi nhận xu hướng giảm rõ rệt trên tất cả các tiêu chí so với năm 2025. Tại các địa điểm tiếp công dân của các cơ quan của Quốc hội và các Đoàn đại biểu Quốc hội (ĐBQH), tổng số lượt tiếp đạt 3.478 lượt người về 3.081 vụ việc, với 104 lượt đoàn đông người. So với năm 2025,số lượt công dân trực tiếp đến giảm 1.514 lượt người; số vụ việc giảm 1.392 vụ và đặc biệt là số lượt đoàn đông người giảm tới 199 lượt đoàn.

Cùng với đó, lượng đơn thư gửi đến các cơ quan của Quốc hội, Đoàn ĐBQH trong năm 2026 cũng hạ nhiệt đáng kể với tổng cộng 26.915 đơn, giảm 3.390 đơn so với năm 2025. Sự sụt giảm đồng thời ở cả hai kênh cho thấy những nỗ lực chỉ đạo, giải quyết từ sớm, từ xa của hệ thống chính trị bước đầu phát huy tác dụng.

Tuy nhiên, báo cáo cũng đưa ra nhận định thẳng thắn: tình hình khiếu nại, tố cáo tại một số địa phương vẫn còn tiềm ẩn yếu tố phức tạp. Các điểm nghẽn chủ yếu tập trung tại những địa phương có tốc độ tăng trưởng kinh tế cao, đang triển khai nhiều công trình, dự án trọng điểm quốc gia liên quan đến thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư. Ngoài ra, tranh chấp quản lí, sử dụng đất nông, lâm trường tại khu vực Tây Nguyên và hoạt động khai thác tài nguyên, khoáng sản vẫn là nguyên nhân trực tiếp khiến người dân tiếp tục gửi đơn thư.

Vận động 2.200 lượt công dân tự nguyện chấp hành các quyết định giải quyết

Trước khối lượng đơn thư lớn, các cơ quan của Quốc hội và Đoàn ĐBQH đã thực hiện quy trình rà soát, phân loại chặt chẽ nhằm bảo đảm chuyển đơn đúng thẩm quyền, tránh lòng vòng, né tránh trách nhiệm.

Qua tiếp công dân trực tiếp 3.478 lượt người về 3.081 vụ việc, các cơ quan của Quốc hội và Đoàn ĐBQH đã ban hành 586 văn bản chuyển đơn đến cơ quan có thẩm quyền; hướng dẫn bằng văn bản đối với 295 vụ việc. Đáng chú ý, công tác dân vận, giải thích pháp luật ngay tại bàn tiếp dân được chú trọng đặc biệt: cán bộ tiếp công dân và đại biểu Quốc hội đã trực tiếp giải thích, thuyết phục, vận động được 2.200 lượt công dân tự nguyện chấp hành các bản án, kết luận, quyết định giải quyết của cơ quan có thẩm quyền.

Đối với 26.915 đơn thư gửi đến, qua sàng lọc có 12.491 đơn đủ điều kiện xử lí theo luật định. Từ nguồn này, các cơ quan đã chuyển 2.878 đơn đến cơ quan có thẩm quyền giải quyết; ban hành văn bản hướng dẫn, trả lời công dân đối với 972 đơn và tiếp tục nghiên cứu 87 đơn. Không dừng lại ở việc chuyển đơn hành chính, các cơ quan của Quốc hội, Đoàn ĐBQH đã trực tiếp đôn đốc, theo dõi và giám sát chuyên sâu đối với 66 vụ việc cụ thể.

Khối Tòa án dẫn đầu tỉ lệ giải quyết đơn do Quốc hội chuyển đến

Trong kỳ báo cáo năm 2026, các bộ, ngành Trung ương, Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân và Ủy ban nhân dân (UBND) các tỉnh, thành phố đã tiếp nhận tổng cộng 561 vụ việc khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh của công dân do các cơ quan của Quốc hội, Đoàn ĐBQH chuyển sang.

Đến nay, các cơ quan có thẩm quyền đã hoàn thành việc xem xét, giải quyết và trả lời đối với 373/561 vụ việc (đạt tỉ lệ 66,5%), đang tiếp tục giải quyết 188 vụ việc. Kết quả phân bổ theo từng khối cơ quan cho thấy tiến độ xử lí rõ nét:

• Khối Tòa án nhân dân các cấp: Tiếp nhận số lượng lớn nhất với 286 vụ việc và đã giải quyết, trả lời được 208/286 vụ việc (đạt tỉ lệ 72,73%).
• Khối bộ, ngành và UBND các tỉnh, thành phố: Tiếp nhận 149 vụ việc và đã giải quyết, trả lời được 87/149 vụ việc (đạt tỉ lệ 58,39%).
• Khối Viện kiểm sát nhân dân các cấp: Tiếp nhận 126 vụ việc và đã giải quyết, trả lời theo thẩm quyền được 78/126 vụ việc (đạt tỉ lệ 61,90%).

Giải quyết dứt điểm 226 vụ việc phức tạp, hoàn thiện luật phù hợp bộ máy mới

Thực hiện kiến nghị của Quốc hội và Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) về sửa đổi, bổ sung pháp luật đáp ứng yêu cầu sắp xếp, tinh gọn bộ máy nhà nước và thực hiện chính quyền địa phương 02 cấp, Chính phủ đã chỉ đạo Thanh tra Chính phủ chủ trì nghiên cứu, đề xuất Chính phủ trình Quốc hội ban hành Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tiếp công dân, Luật Khiếu nại, Luật Tố cáo; đồng thời ban hành 05 Nghị định quy định chi tiết thi hành.

Đối với công tác rà soát, giải quyết các vụ việc đông người, phức tạp, Chính phủ, Thanh tra Chính phủ và các cơ quan chức năng Trung ương, địa phương đã triển khai quyết liệt chỉ đạo của UBTVQH, đặc biệt là thực hiện Kết luận của đồng chí Tổng Bí thư tại Thông báo số 142-TB/VPTW ngày 20/3/2025 của Văn phòng Trung ương Đảng về giải quyết khiếu kiện kéo dài, vượt cấp lên Trung ương trên địa bàn thành phố Hà Nội. Qua đó, các cơ quan đã kiểm tra, rà soát và giải quyết dứt điểm 226 vụ việc phức tạp, đông người; chủ động xử lý các vụ việc thuộc thẩm quyền, hạn chế tối đa tình trạng tập trung đông người vượt cấp và không để phát sinh điểm nóng.

Với nhóm 268 vụ việc cụ thể đang được xem xét tại Báo cáo kỳ năm 2025 theo kiến nghị của UBTVQH, đến nay các cơ quan đã giải quyết, trả lời được 117 vụ việc (đạt 43,65%), còn 151 vụ việc đang tiếp tục xem xét. Trong đó, bộ, ngành Trung ương giải quyết 06/11 vụ; UBND các cấp giải quyết 76/215 vụ; Tòa án nhân dân các cấp giải quyết 15/18 vụ (có 01 việc đã kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm); Viện kiểm sát nhân dân các cấp giải quyết 20/24 vụ.

Ngoài ra, thực hiện kiến nghị tại các Báo cáo công tác dân nguyện hằng tháng của Quốc hội năm 2026 đối với 58 vụ việc nổi cộm, các cơ quan đã giải quyết, trả lời 32 vụ việc, đang xem xét 26 vụ việc. UBND nhiều địa phương như Hà Nội,Hải Phòng, Bắc Ninh... đã chỉ đạo quyết liệt, giải quyết dứt điểm ngay tại cơ sở, xử lý nghiêm minh hành vi vi phạm của tổ chức, cá nhân, qua đó bảo đảm an ninh trật tự và củng cố niềm tin của cử tri, Nhân dân.

Siết trách nhiệm người đứng đầu để chặn khiếu nại, tố cáo vượt cấp

Từ thực tiễn giám sát, Ủy ban Dân nguyện và Giám sát đã đưa ra hệ thống kiến nghị cụ thể nhằm xử lý tận gốc nguyên nhân phát sinh khiếu kiện.

Đối với Chính phủ, Quốc hội kiến nghị 06 nhiệm vụ trọng tâm:

Đẩy mạnh thanh tra trách nhiệm công vụ trong tiếp công dân, giải quyết khiếu kiện; chủ động nắm tình hình tại các địa phương đang có hoặc tiềm ẩn vụ việc đông người, phức tạp để đôn đốc, phối hợp xử lý dứt điểm.

Triển khai giải pháp đồng bộ chấm dứt tình trạng tập trung đông người,khiếu kiện vượt cấp lên Trung ương; rà soát, giải quyết dứt điểm các vụ việc tồn đọng, kéo dài.

Chỉ đạo Thanh tra Chính phủ tiếp tục nghiên cứu,hoàn thiện quy định, hướng dẫn nghiệp vụ phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 02 cấp; đẩy mạnh vận hành hệ thống Cơ sở dữ liệu quốc gia về tiếp công dân, xử lý đơn và giải quyết khiếu kiện.

Chỉ đạo Bộ Công an tăng cường đấu tranh phòng, chống tội phạm từ sớm, từ xa; nâng cao chất lượng điều tra, truy tố, xử lý nghiêm minh các vụ án, không để bỏ lọt tội phạm và không làm oan người vô tội.

Chỉ đạo Bộ Tư pháp nâng cao chất lượng quản lý nhà nước đối với công tác thi hành án hành chính, thi hành án dân sự, bảo đảm các bản án, quyết định của Tòa án được chấp hành nghiêm minh.

Chỉ đạo Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố nâng cao trách nhiệm người đứng đầu; chủ động giải quyết vụ việc mới phát sinh ngay tại cơ sở và phối hợp chặt chẽ với bộ,ngành Trung ương xử lý dứt điểm các vụ việc tồn đọng đã được UBTVQH kiến nghị.

Đối với Tòa án nhân dân tối cao và Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Quốc hội kiến nghị 03 nhóm giải pháp:

Đẩy nhanh tiến độ, nâng cao chất lượng giải quyết các vụ án; bảo đảm bản án,quyết định có hiệu lực được thực thi. Khắc phục triệt để nguyên nhân chủ quan liên quan đến trình độ, trách nhiệm của một số cán bộ tiếp công dân, giải quyết vụ án.

Phối hợp chặt chẽ với cơ quan của Quốc hội trong tiếp nhận, xử lý đơn thư và trao đổi thông tin để hạn chế chuyển đơn không đúng địa chỉ, không rõ căn cứ.

Khẩn trương xem xét, giải quyết dứt điểm các vụ việc do cơ quan của Quốc hội, Đoàn ĐBQH kiến nghị và kịp thời thông báo kết quả, tiến độ để phục vụ giám sát và trả lời cử tri.