Làn sóng M&A mới tại Việt Nam: Khi dòng vốn tìm đến giá trị bền vững

TP.HCM vào Top 100 hệ sinh thái khởi nghiệp

Những năm gần đây, M&A đã trở thành một trong những kênh huy động nguồn lực quan trọng của doanh nghiệp công nghệ Việt Nam. Tuy nhiên, nếu trước đây nhiều thương vụ chủ yếu xoay quanh câu chuyện định giá và lợi nhuận, thì hiện nay cách tiếp cận đang thay đổi rõ rệt.

Tại Diễn đàn đối thoại cấp cao Venture Forum 2026 với chủ đề “Bức tranh M&A Việt Nam: Những động lực dẫn dắt làn sóng mới”, các chuyên gia và nhà đầu tư quốc tế đều chung nhận định rằng thị trường M&A Việt Nam đang bước vào giai đoạn trưởng thành hơn. Nhà đầu tư không chỉ mang đến nguồn vốn mà còn mong muốn đồng hành cùng doanh nghiệp trong quá trình phát triển lâu dài.

Sự thay đổi này diễn ra trong bối cảnh hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của Việt Nam đang có những bước tiến đáng kể. Đặc biệt, TP.HCM lần đầu tiên lọt vào Top 100 hệ sinh thái khởi nghiệp năng động nhất thế giới theo bảng xếp hạng StartupBlink năm 2026. Đây được xem là tín hiệu tích cực cho thấy sức hấp dẫn ngày càng lớn của môi trường đầu tư và đổi mới sáng tạo Việt Nam.

Theo ông Trần Trọng Tuyên - Phó giám đốc Sở KH – CN TP.HCM, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và kinh tế tư nhân đang được xác định là những động lực tăng trưởng quan trọng của thành phố trong giai đoạn tới.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, nhiều chính sách mới đang được triển khai. Trong đó, có việc thành lập Quỹ đầu tư mạo hiểm TP.HCM theo mô hình hợp tác công - tư với quy mô vốn ban đầu 500 tỷ đồng. Thành phố cũng đang thúc đẩy xây dựng Trung tâm Tài chính quốc tế, vận hành Trung tâm Khởi nghiệp sáng tạo và nghiên cứu các cơ chế thử nghiệm chính sách (sandbox) cho những lĩnh vực công nghệ mới.

Những bước đi đó đang tạo ra môi trường thuận lợi để dòng vốn quốc tế tìm đến Việt Nam. Quan trọng hơn, các nhà đầu tư ngày càng chú trọng đến khả năng tạo ra giá trị bền vững thay vì chỉ tìm kiếm lợi nhuận trong ngắn hạn.

Theo bà Phạm Thị Ngọc Thủy - Giám đốc Văn phòng Ban Nghiên cứu phát triển kinh tế tư nhân (Ban IV), xu hướng mới của thị trường là xây dựng hệ sinh thái phát triển dài hạn thông qua đầu tư và M&A. Nhà đầu tư được kỳ vọng sẽ đóng vai trò đối tác chiến lược, hỗ trợ doanh nghiệp chuyển giao công nghệ, nâng cao năng lực quản trị, đào tạo nguồn nhân lực và mở rộng thị trường quốc tế.

Đối với nhiều startup Việt Nam, đây chính là giá trị quan trọng nhất. Một khoản đầu tư có thể giải quyết bài toán vốn trong ngắn hạn, nhưng kinh nghiệm quản trị, mạng lưới khách hàng và khả năng kết nối toàn cầu mới là yếu tố giúp doanh nghiệp phát triển bền vững.

Cũng bởi vậy, M&A ngày nay không còn đơn thuần là việc mua bán doanh nghiệp. Đó là quá trình kết nối nguồn lực, tri thức và công nghệ để tạo ra những cơ hội phát triển mới cho cả hai phía.

M&A nhân văn và những lĩnh vực dẫn dắt làn sóng mới

Một trong những nội dung thu hút sự quan tâm tại Venture Forum 2026 là khái niệm “M&A nhân văn” được ông Timothy Hyunmyung Dho, đồng sáng lập Impact Square, chia sẻ từ kinh nghiệm thực tiễn tại Nhật Bản và Hàn Quốc.

Theo ông, trong bối cảnh nhiều doanh nghiệp đối mặt với khó khăn về tài chính hoặc thiếu người kế nghiệp, M&A không chỉ là giải pháp kinh doanh mà còn là cách để bảo tồn những giá trị đã được xây dựng qua nhiều năm.

Không ít doanh nghiệp gia đình hoặc doanh nghiệp vừa và nhỏ sau một thời gian dài hoạt động đứng trước nguy cơ thu hẹp hoặc chấm dứt hoạt động. Khi đó, việc tìm được một đối tác phù hợp giúp doanh nghiệp tiếp tục tồn tại, duy trì việc làm cho người lao động và giữ gìn bản sắc văn hóa doanh nghiệp có ý nghĩa rất lớn.

Điều đáng chú ý là ngày càng nhiều chủ doanh nghiệp không đặt yếu tố giá bán lên hàng đầu. Họ quan tâm đến việc đối tác có tiếp tục phát triển doanh nghiệp theo đúng định hướng ban đầu hay không, có giữ được đội ngũ nhân sự hiện hữu hay không và có cam kết phát triển bền vững hay không.

Xu hướng này đang tạo nên một diện mạo mới cho thị trường M&A Việt Nam, nơi yếu tố con người được coi trọng không kém giá trị tài chính.

Song song với đó, dòng vốn đầu tư cũng đang dịch chuyển mạnh vào những lĩnh vực công nghệ được đánh giá có tiềm năng tăng trưởng dài hạn.

Theo ông Andrea Campagnoli - đối tác sáng lập Bain Vietnam, công nghệ số tiếp tục là lĩnh vực thu hút sự quan tâm lớn nhất. Các doanh nghiệp phát triển phần mềm, nền tảng số, giải pháp chuyển đổi số và quản trị doanh nghiệp đang trở thành mục tiêu của nhiều thương vụ đầu tư và sáp nhập.

Trí tuệ nhân tạo (AI) cũng nổi lên như một điểm sáng mới. Thay vì những ứng dụng mang tính thử nghiệm, nhà đầu tư hiện tìm kiếm các doanh nghiệp có khả năng ứng dụng AI để giải quyết những bài toán thực tế trong sản xuất, logistics, tài chính hay chăm sóc khách hàng.

Bên cạnh đó là tài chính số, lĩnh vực được kỳ vọng sẽ tăng tốc khi các cơ chế sandbox dần hoàn thiện. Các giải pháp thanh toán điện tử, quản lý tài sản số, chấm điểm tín dụng bằng dữ liệu lớn tiếp tục nằm trong tầm ngắm của giới đầu tư.

Ngành bán dẫn cũng đang thu hút sự chú ý trong bối cảnh chuỗi cung ứng công nghệ toàn cầu có nhiều dịch chuyển. Đây được xem là cơ hội để Việt Nam tham gia sâu hơn vào các lĩnh vực công nghệ cao có giá trị gia tăng lớn.

Trong khi đó, công nghệ xanh ngày càng trở thành xu hướng tất yếu khi các tiêu chuẩn về phát triển bền vững và giảm phát thải đang định hình lại thị trường toàn cầu. Những doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực năng lượng tái tạo, nông nghiệp xanh hay quản lý môi trường đang nhận được sự quan tâm ngày càng lớn từ các quỹ đầu tư.

Từ góc nhìn của các nhà đầu tư quốc tế, Việt Nam vẫn là một trong những thị trường khởi nghiệp giàu tiềm năng nhất Đông Nam Á. Theo ông Bae Jun Sung, Giám đốc điều hành Khối Đầu tư của Lotte Ventures, sức hấp dẫn của Việt Nam không chỉ đến từ tốc độ tăng trưởng kinh tế hay lực lượng lao động trẻ mà còn nằm ở năng lực thực thi của các nhà sáng lập.

Nhiều startup Việt Nam hiện nay đã biết cách giải quyết những bài toán thực tiễn bằng công nghệ thay vì chỉ sao chép mô hình từ nước ngoài. Đây chính là nền tảng giúp doanh nghiệp tạo ra giá trị thực và thu hút sự quan tâm của các nhà đầu tư toàn cầu.

Có thể thấy, một chu kỳ M&A mới đang dần hình thành tại Việt Nam. Đó không còn là sân chơi của những thương vụ đầu cơ ngắn hạn, mà là quá trình kết nối vốn, công nghệ, tri thức và con người nhằm tạo ra giá trị lâu dài. Trong bối cảnh kinh tế số và đổi mới sáng tạo ngày càng đóng vai trò trung tâm, những thương vụ M&A chất lượng sẽ trở thành động lực quan trọng giúp doanh nghiệp Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh và vươn xa hơn trên thị trường quốc tế.