Lào cắt điện với thợ đào tiền mã hóa, ưu tiên AI và xe điện

Ông Chanthaboun Soukaloun, Thứ trưởng Bộ Năng lượng Lào, vừa chia sẻ thông tin này với Reuters.

Các công ty khai thác tiền mã hóa, bị thu hút bởi nguồn năng lượng rẻ và không dùng nhiên liệu hóa thạch, đã đổ xô đến Lào - quốc gia Đông Nam Á không giáp biển, sau khi chính phủ nước này thay đổi chính sách vào năm 2021. Điều đó dẫn đến sự bùng nổ nhanh chóng của hoạt động khai thác tiền mã hóa tại Lào.

Tuy nhiên, chính phủ Lào hiện muốn ưu tiên cung cấp điện cho các lĩnh vực như trung tâm dữ liệu AI (trí tuệ nhân tạo), tinh luyện kim loại và sản xuất xe điện - Thứ trưởng Bộ Năng lượng Chanthaboun Soukaloun cho biết hôm 16.10.

Theo ông, Lào đã bắt đầu cắt giảm nguồn cung điện cho các thợ đào tiền mã hóa còn khoảng 150 megawatt, giảm 70% so với mức đỉnh 500 megawatt vào năm 2021 và 2022.

Giá trị tốt hơn ở lĩnh vực khác

“Tiền mã hóa không tạo ra giá trị như khi cung cấp điện cho các ngành công nghiệp hoặc thương mại. Năm 2021, chúng tôi đã đề xuất với chính phủ cấp điện cho hoạt động khai thác tiền mã hóa vì khi đó dư thừa điện trong nước”, Thứ trưởng Chanthaboun Soukaloun nói với Reuters. Ông cho biết ngành này tạo ra rất ít việc làm và không có chuỗi cung ứng mang lại lợi ích cho nền kinh tế.

Ông cho biết Lào ban đầu dự định kết thúc việc cung cấp điện cho các thợ đào tiền mã hóa trong năm 2025, nhưng đã kéo dài do lượng mưa dồi dào giúp tăng sản lượng thủy điện và cho phép xuất khẩu nhiều hơn sang Việt Nam, Thái Lan.

“Tôi nghĩ đến cuối quý 1/2026, chúng tôi có thể dừng hoàn toàn việc cung cấp điện cho hoạt động khai thác tiền mã hóa”, ông nói bên lề Hội nghị Bộ trưởng Năng lượng ASEAN.

Reuters cho biết không tìm thấy hiệp hội nào đại diện cho ngành khai thác tiền mã hóa tại Lào, cũng như không xác định được các công ty đang hoạt động ở nước này.

Được mệnh danh là “pin của Đông Nam Á” nhờ tiềm năng xuất khẩu thủy điện, Lào đóng vai trò quan trọng trong quá trình chuyển đổi năng lượng sạch của khu vực. Việc Lào xuất khẩu điện là yếu tố then chốt giúp giảm phát thải carbon ở các quốc gia láng giềng đang gặp khó khăn trong việc mở rộng năng lượng Mặt trời và gió.

Lào hiện xuất khẩu phần lớn thủy điện cho các nhà sản xuất điện độc lập thông qua các thỏa thuận xuyên biên giới với Việt Nam và Thái Lan, đồng thời đang xem xét tăng thêm công suất xuất khẩu sang Việt Nam từ mức 8.000 megawatt hiện nay, ông Chanthaboun Soukaloun cho hay.

Tranh chấp với Trung Quốc và kế hoạch xuất khẩu điện sang Singapore

Thứ trưởng Chanthaboun Soukaloun tiết lộ Lào đã có các cuộc đàm phán song phương với Trung Quốc liên quan đến vụ một đơn vị của Power Construction Corp of China (Tập đoàn Xây dựng Điện lực Trung Quốc) khởi kiện công ty điện quốc gia Lào Electricite du Laos, đòi 555 triệu USD tiền nợ chưa thanh toán trong dự án thủy điện trị giá 2,73 tỉ USD. Đây là vụ kiện thông qua trọng tài quốc tế.

“Họ có quyền làm như vậy (kiện) theo hợp đồng mua bán điện. Chúng tôi phải tiếp tục cho đến khi quá trình hoàn tất hoặc trừ khi bên nguyên đơn rút đơn kiện”, ông nói.

Ông Chanthaboun Soukaloun từ chối bình luận về việc liệu Lào có yêu cầu xem xét lại các đơn kiện không, với lý do bảo mật, nhưng cho biết khoản phí này xuất phát từ sự chênh lệch giữa nhu cầu dự kiến ​​và nhu cầu thực tế.

Ngoài ra, Lào cũng kỳ vọng xuất khẩu điện sang Singapore thông qua hành lang truyền tải điện Lào - Thái Lan – Malaysia - Singapore (LTMS) dự kiến sẽ “sớm được nối lại”, ông Chanthaboun Soukaloun thông báo, nhưng không cung cấp thêm chi tiết.

Hoạt động xuất khẩu điện qua hành lang này từng bị tạm dừng vì Thái Lan chưa hoàn tất các điều khoản gia hạn thỏa thuận, theo cơ quan chức năng Thái Lan và Singapore năm ngoái.

Hôm 16.10, Lào - Thái Lan – Malaysia - Singapore đã ra tuyên bố chung tái khẳng định cam kết tiếp tục thúc đẩy thương mại điện xuyên biên giới đa phương và duy trì đối thoại, nhưng không nêu rõ thời điểm xuất khẩu sẽ được nối lại.