Lầu Năm Góc chi hơn 120 tỉ USD cho tên lửa Patriot và tàu ngầm, chuyên gia nói gì?

Mỹ khẩn cấp bổ sung tên lửa Patriot và tàu ngầm

Hợp đồng Patriot với nhà sản xuất tên lửa Lockheed Martin hiện có giá trị gần 59 tỉ USD, tăng đáng kể so với đơn hàng được công bố hồi tháng 4.

General Dynamics Electric Boat và HII Newport News Shipbuilding nhận được hợp đồng trị giá 76,6 tỉ USD để đóng 9 tàu ngầm lớp Virginia và 5 tàu ngầm lớp Columbia, dự kiến bàn giao đến năm 2038.

General Dynamics Electric Boat và HII Newport News Shipbuilding là hai đơn vị đóng tàu quốc phòng quan trọng của Mỹ, chuyên tham gia chế tạo tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân cho Hải quân Mỹ. Hai bên phối hợp đóng cả tàu ngầm lớp Virginia và Columbia.

Bổ sung kho vũ khí và tăng năng lực đóng tàu là những ưu tiên hàng đầu của chính quyền Tổng thống Donald Trump, đồng thời cũng là những vấn đề nan giải với quân đội Mỹ. Tuy nhiên, Quốc hội Mỹ vẫn phải phê duyệt ngân sách hằng năm để cấp kinh phí cho các hợp đồng này.

Thông tin hợp đồng mới được điều chỉnh của Lục quân Mỹ về việc mua thêm tên lửa Patriot xuất hiện trong bối cảnh nhu cầu với loại vũ khí phòng thủ này tăng mạnh. Patriot đã được sử dụng với cường độ cao trong cuộc chiến giữa Mỹ - Israel với Iran và Nga - Ukraine.

Mỹ muốn có nguồn cung vũ khí ổn định hơn trong dài hạn

Lockheed Martin đang có một hợp đồng lớn khác với chính phủ Mỹ về tên lửa. Đó là thỏa thuận sơ bộ trị giá 35 tỉ USD để sản xuất tên lửa đánh chặn THAAD trong nhiều năm. Đây là loại tên lửa lớn hơn, có khả năng đánh chặn tên lửa đạn đạo.

Cả hai hợp đồng Patriot và THAAD đều kéo dài 7 năm, phản ánh cách tiếp cận mới của Lầu Năm Góc trong việc mua sắm tên lửa. Thay vì mua theo từng năm, quân đội Mỹ đang đề xuất các hợp đồng kéo dài nhiều năm nhằm bảo đảm nguồn cung vũ khí ổn định hơn trong dài hạn.

Sáng kiến này được triển khai từ năm ngoái dưới sự chỉ đạo của Thứ trưởng Quốc phòng Mỹ Steve Feinberg, nhằm khuyến khích các nhà thầu đầu tư xây dựng nhà máy mới và củng cố chuỗi cung ứng. Đổi lại, các doanh nghiệp sẽ có được tín hiệu rõ ràng và ổn định hơn về nhu cầu đặt hàng của quân đội Mỹ trong tương lai.

Các hợp đồng Patriot và THAAD gần đây là thỏa thuận chưa xác định đầy đủ giá trị cuối cùng, tức chưa được bảo đảm hoàn toàn bằng nguồn ngân sách mà Quốc hội Mỹ phê duyệt.

Các nghị sĩ đảng Dân chủ và một số thành viên đảng Cộng hòa tỏ ra hoài nghi về đề xuất chi 1.500 tỉ USD cho quân sự, mức chưa từng có tiền lệ, của chính quyền Trump. Tuy nhiên, một số nghị sĩ nhìn chung ủng hộ việc tăng chi tiêu cho các loại vũ khí như Patriot.

Các quan chức chính quyền Trump đã lên kế hoạch tăng mạnh sản lượng tên lửa trước khi cuộc chiến giữa Mỹ với Iran nổ ra hồi tháng 2. Cuộc chiến này khiến nhu cầu trở nên cấp bách hơn. Xung đột ngày càng lan rộng ở Trung Đông càng làm nhu cầu Patriot trên thế giới tăng cao.

Patriot là hệ thống phòng không và phòng thủ tên lửa có khả năng đánh chặn các cuộc tấn công bằng tên lửa hành trình và tên lửa đạn đạo. Những tên lửa Patriot phiên bản mới nhất có giá khoảng 4 triệu USD mỗi quả và mất nhiều năm để sản xuất.

Nhu cầu tên lửa tăng mạnh từ Mỹ và các quốc gia khác đang giúp cải thiện kết quả kinh doanh của công ty sản xuất chúng. Trong tháng 7, cả Lockheed Martin và RTX đều nâng dự báo lợi nhuận và doanh thu năm 2026, chủ yếu nhờ doanh số các loại vũ khí và đạn dược tăng mạnh.

Giám đốc điều hành Jim Taiclet của Lockheed Martin cho biết trong một số trường hợp, công ty sẽ chủ động đầu tư sản xuất những loại vũ khí mà họ biết khách hàng sẽ cần, ngay cả trước khi nhận được đơn đặt hàng chính thức.

“Chúng tôi xây dựng lộ trình phát triển công nghệ phục vụ các nhiệm vụ quân sự từ trước, thay vì chờ đến khi nhận được đơn hàng mới”, ông nói trong một cuộc trao đổi gần đây với các nhà phân tích.

Hải quân Mỹ: Chương trình chỉ xảy ra một lần trong một thế hệ

Hải quân Mỹ gọi hợp đồng tàu ngầm mới là chương trình “tái đầu tư quy mô lớn, chỉ xảy ra một lần trong một thế hệ” nhằm hiện đại hóa hạm đội tàu ngầm hiện nay. Gói hợp đồng được chờ đợi từ lâu này cũng bao gồm cả kinh phí nâng cấp cơ sở hạ tầng tại hai nhà máy đóng tàu.

Tàu ngầm có vai trò đặc biệt quan trọng với quân đội Mỹ vì rất khó bị phát hiện, đồng thời cho phép các chỉ huy tiến hành các cuộc tấn công bí mật.

Tàu ngầm lớp Virginia có khả năng tấn công các mục tiêu trên đất liền và tàu chiến trên biển. Trong khi đó, lớp Columbia là thế hệ tàu ngầm mới có khả năng phóng tên lửa đạn đạo mang đầu đạn hạt nhân, đóng vai trò quan trọng trong năng lực răn đe hạt nhân của Mỹ.

Theo Bryan Clark, chuyên gia hải quân tại Viện Hudson - tổ chức nghiên cứu ở Washington D.C (thủ đô Mỹ), hợp đồng kéo dài nhiều năm là một thắng lợi với các nhà đóng tàu vì cho phép họ đặt mua số lượng lớn những linh kiện chuyên dụng, chẳng hạn lò phản ứng hạt nhân cung cấp năng lượng cho tàu ngầm, cùng các loại van và máy bơm đặc biệt.

“Điều này thực sự quan trọng với mạng lưới nhà cung cấp, bởi họ đã trải qua vài năm mà không nhận được các đơn hàng ổn định”, ông nói.

Hạ nghị sĩ Joe Courtney (đảng Dân chủ), đại diện khu vực có nhà máy General Dynamics Electric Boat, cho rằng hợp đồng mới giúp các nhà cung cấp có được sự chắc chắn về nhu cầu trong tương lai, từ đó có thể mạnh dạn đầu tư vào tuyển dụng nhân sự, cơ sở vật chất và thiết bị.

“Quốc hội và Hải quân Mỹ giờ đây phải tăng gấp đôi nỗ lực đầu tư vào nền tảng công nghiệp quốc phòng, nhằm đẩy nhanh tiến độ bàn giao các tàu”, Joe Courtney tuyên bố.