Lầu Năm Góc trần tình trước Quốc hội về sự nguy hiểm của UAV Shahed

Sự thừa nhận hiếm hoi của Lầu Năm Góc về khả năng xuyên thủng lưới phòng không của dòng máy bay không người lái Shahed đang khoét sâu vào những lo ngại dai dẳng về nguy cơ cạn kiệt đạn dược chiến lược. Song song với áp lực trên chiến trường, sự mơ hồ về mục tiêu chính trị dài hạn và những cuộc tranh cãi nảy lửa xung quanh quyền tuyên chiến của Quốc hội đang đẩy Washington vào một sự chia rẽ sâu sắc chưa từng có.

Những bất đồng gay gắt này đặt ra dấu hỏi cực lớn về mốc thời gian kết thúc của chiến dịch quân sự khốc liệt, đồng thời khơi dậy bóng ma ám ảnh của những cuộc chiến tranh tiêu hao vô tận trong lịch sử cường quốc quân sự số một thế giới.

Bài toán đánh chặn bất khả thi và mối đe dọa từ bầy đàn Shahed

Phần lớn thời lượng của cuộc họp kín được dành để mổ xẻ mối đe dọa chiến thuật mang tên Shahed và sự chật vật của hệ thống phòng không Mỹ trước một đối thủ phi truyền thống. Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth cùng Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân, Tướng Dan Caine, đã thẳng thắn thừa nhận rằng máy bay không người lái của Iran đang tạo ra một thách thức lớn hơn rất nhiều so với những dự liệu ban đầu của giới chức tình báo.

Đặc tính kỹ thuật cốt lõi biến dòng Shahed thành một thứ vũ khí nguy hiểm chết người chính là khả năng bay thấp và bay với tốc độ cực chậm. Sự chậm chạp tưởng chừng như yếu điểm này lại trở thành thứ vũ khí lợi hại giúp chúng dễ dàng qua mặt các hệ thống radar cảnh giới và các tổ hợp tên lửa đánh chặn vốn được thiết kế tối ưu hóa để tiêu diệt các mục tiêu di chuyển với vận tốc siêu thanh ở quỹ đạo cao, điển hình như tên lửa đạn đạo.

Khi đối mặt với sự hoang mang của các nhà lập pháp, một số quan chức Lầu Năm Góc đã cố gắng làm dịu tình hình bằng cách nhấn mạnh rằng các đối tác vùng Vịnh đã tích cực xây dựng kho dự trữ tên lửa đánh chặn dồi dào từ trước. Dù vậy, nỗ lực trấn an này nhanh chóng vấp phải sự hoài nghi từ các thành viên Ủy ban Quân vụ Thượng viện. Thượng nghị sĩ đảng Dân chủ Mark Kelly đã dội một gáo nước lạnh vào sự lạc quan mong manh đó bằng lời cảnh báo về một viễn cảnh u ám hơn rất nhiều, nhấn mạnh rằng nguồn cung vũ khí của Mỹ hoàn toàn có giới hạn.

Lời cảnh báo của Thượng nghị sĩ Kelly đã làm nổi bật bài toán vô cùng tàn khốc trong tác chiến tiêu hao. Trên bàn cờ địa chính trị Trung Đông lúc này là sự mất cân xứng hoàn toàn giữa năng lực sản xuất ồ ạt các dòng vũ khí giá rẻ của Iran và nguồn cung vô cùng nhỏ giọt của những quả đạn phòng không đắt đỏ từ phía Mỹ.

Dòng Shahed có thể được xuất xưởng hàng loạt với chi phí cực thấp, tạo ra những bầy đàn hung hãn sẵn sàng làm quá tải mọi hệ thống cảm biến tối tân nhất. Khi kho đạn dự trữ vơi đi sau mỗi đêm đánh chặn, câu hỏi hóc búa về chuỗi cung ứng quân sự trở nên ám ảnh hơn bao giờ hết. Rủi ro lưới phòng không bị vắt kiệt sức lực trước những làn sóng tấn công không ngừng nghỉ đang buộc các nhà hoạch định chiến lược Mỹ phải đối mặt với nguy cơ các căn cứ trọng yếu bị phơi mình trước hỏa lực thù địch.

Trống vắng kịch bản hậu chiến và mục tiêu thực sự của chiến dịch

Mức độ khốc liệt của chiến dịch quân sự hiện tại tỷ lệ thuận với sự mông lung về một kế hoạch kiến tạo hòa bình sau xung đột. Trong phần trình bày trước các nghị sĩ, giới chức quốc phòng đã nhắc lại các ưu tiên quân sự cốt lõi được Tổng thống Trump đề ra nhằm triệt tiêu hoàn toàn sức mạnh của Iran.

Các mục tiêu này bao gồm việc phá hủy triệt để năng lực tên lửa, vô hiệu hóa hạm đội hải quân, chấm dứt vĩnh viễn tham vọng sở hữu vũ khí hạt nhân và cắt đứt mọi tuyến đường tiếp tế vũ khí cho các nhóm dân quân ủy nhiệm trong khu vực. Sự tự tin của Washington được đẩy lên cao trào qua tuyên bố công khai của Tổng thống rằng phần lớn các cơ sở quân sự trọng yếu của Tehran đã bị đánh sập và các đợt không kích mới đang nhắm thẳng vào giới chóp bu lãnh đạo.

Tuy nhiên, đằng sau những tuyên bố dõng dạc về thành tích quân sự là một sự né tránh rõ rệt khi các quan chức bị chất vấn về giải pháp ngăn chặn nguy cơ Iran sụp đổ thành một quốc gia thất bại. Giới chức Mỹ tỏ ra gạt bỏ những lo ngại này, coi việc thay đổi chế độ tại Tehran như một mục tiêu phụ trợ, xếp sau nhiệm vụ tiêu diệt khí tài quân sự.

Sự thờ ơ đối với cấu trúc chính trị tương lai của đối thủ được thể hiện rõ qua việc Washington hoàn toàn không đưa ra được bất kỳ dự báo nào về người kế nhiệm Lãnh tụ Tối cao Ayatollah Ali Khamenei. Việc ông Khamenei cùng hàng loạt ứng viên tiềm năng bị tiêu diệt trong các chiến dịch không kích chung của Mỹ và Israel đã tạo ra một khoảng trống quyền lực khổng lồ, trong khi quá trình tìm kiếm người kế vị tại Tehran đang diễn ra vô cùng phức tạp.

Sự vắng bóng của một lộ trình chính trị rõ ràng từ phía Washington đang làm dấy lên những lo ngại sâu sắc về một thảm họa địa chính trị mới. Việc đập tan bộ máy lãnh đạo và năng lực quân sự của một quốc gia rộng lớn như Iran mà không có phương án kiểm soát hậu quả có thể đẩy toàn bộ khu vực Trung Đông vào tình trạng hỗn loạn khôn lường. Một quốc gia thất bại với các kho vũ khí khổng lồ bị phân tán vào tay các lực lượng cực đoan sẽ tước đi mọi cơ hội ổn định khu vực trong dài hạn, biến những chiến thắng quân sự mang tính chiến thuật của Mỹ thành một thất bại chiến lược thảm hại.

Sự chia rẽ sâu sắc tại Đồi Capitol về tính chất cuộc chiến

Bước ra khỏi cánh cửa đóng kín của phòng họp, bức tranh chính trị rối ren ngay trong lòng nước Mỹ lập tức hiện hình thông qua những kỳ vọng hoàn toàn trái ngược nhau của các nhà lập pháp. Sự bất đồng gay gắt về mốc thời gian kết thúc chiến dịch cho thấy Lầu Năm Góc đã thất bại trong việc truyền tải một thông điệp thống nhất. Thượng nghị sĩ Cộng hòa Tommy Tuberville tỏ ra tin tưởng vào lộ trình do Ngoại trưởng Marco Rubio cùng các quan chức trình bày, kỳ vọng sự can thiệp của Mỹ sẽ khép lại chóng vánh trong vòng ba đến năm tuần.

Ở một thái cực hoàn toàn đối lập, Thượng nghị sĩ Josh Hawley và Lãnh đạo Thiểu số Hạ viện Hakeem Jeffries lại mang theo một cảm giác bất an sâu sắc. Đối với họ, kế hoạch của chính quyền hoàn toàn thiếu vắng một điểm dừng xác định, báo hiệu một sự lún sâu không lối thoát.

Khoảng cách giữa các nhà lập pháp tiếp tục bị khoét sâu bởi cuộc tranh luận nảy lửa về tính chính danh của việc sử dụng vũ lực. Phía đảng Dân chủ, đứng đầu là Hạ nghị sĩ Jeffries, đã mạnh mẽ chỉ trích hành động của chính quyền là một cuộc chiến tranh tự chọn. Họ nhấn mạnh sự vắng mặt của các bằng chứng thuyết phục về một mối đe dọa cận kề đối với sinh mạng người Mỹ hoặc lợi ích cốt lõi của quốc gia trong khu vực để biện minh cho việc nổ súng. Sự phớt lờ vai trò giám sát của cơ quan lập pháp, tiến hành các chiến dịch quân sự quy mô lớn mà không có sự phê chuẩn từ Quốc hội, đã thổi bùng lên làn sóng phẫn nộ, gợi nhắc lại những sai lầm thảm khốc từ các cuộc chiến tại Iraq và Afghanistan.

Ở chiều ngược lại, phe Cộng hòa và Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson quyết liệt bảo vệ hành động của Tổng thống. Bác bỏ từ "chiến tranh", ông Johnson định danh đây là một "chiến dịch" khẩn cấp và nguy hiểm nhằm dập tắt một mối đe dọa chớp nhoáng. Để biện minh cho việc bỏ qua quy trình xin phép Quốc hội, những người ủng hộ ông Trump đã viện dẫn tiền lệ lịch sử từ cuộc can thiệp vào Libya dưới thời Tổng thống Barack Obama, tạo ra một lá chắn chính trị nhằm hợp thức hóa các đòn không kích hiện tại.

Thực tế phũ phàng đang diễn ra tại Đồi Capitol là các nỗ lực lập pháp từ cả hai viện nhằm buộc Tổng thống phải chịu sự ràng buộc của Quốc hội nhiều khả năng sẽ thất bại thảm hại trong tuần này. Sự bế tắc về mặt pháp lý và chính trị này sẽ đẩy nước Mỹ tiếp tục trượt dài vào một cuộc xung đột hao người tốn của, phó mặc sinh mạng binh sĩ nơi chiến trường mà không có bất kỳ sự đồng thuận vững chắc nào từ nội bộ quốc gia.