'Lên rừng xuống biển 4': Dặm dài đất nước qua phóng sự - kí sự của nhà báo Văn Phong

Mang dáng hình đất nước vào trang viết

Sáng 26/7, tác phẩm Lên rừng xuống biển 4 của tác giả - nhà báo Văn Phong (báo Sài Gòn Giải Phóng) được giới thiệu đến với bạn đọc khu vực Đà Lạt với sự tham dự của nhiều nhà báo đang công tác tại các cơ quan báo chí trung ương, địa phương cùng bạn bè thân thiết của tác giả.

Dày 384 trang, Lên rừng xuống biển 4 được chia thành 4 chương, như một hành trình đưa độc giả đi qua nhiều miền đất và lát cắt đời sống của Việt Nam.

Ở chương 1: "Đông Nam bộ trên đường phát triển", tác giả giới thiệu loạt bài viết về Bình Phước, Đồng Nai, TP.HCM, Bình Dương, Tây Ninh cùng nhiều mô hình nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao. Qua những ghi chép thực tế, cuốn sách phác họa bức tranh sinh động về sự chuyển mình của vùng Đông Nam bộ trên các lĩnh vực kinh tế, công nghiệp, văn hóa, du lịch và liên kết vùng.

Chương 2: "Đất nước qua ống kính" đưa độc giả ngược xuôi khắp mọi miền Tổ quốc. Từ những thắng cảnh thiên nhiên, di sản kiến trúc đến các cung đường và điểm đến giàu bản sắc. Mỗi trang sách là một lát cắt về vẻ đẹp của đất nước, được ghi lại bằng góc nhìn tinh tế của một người làm báo luôn say mê khám phá và kể chuyện bằng cả ngôn từ lẫn hình ảnh.

Điểm nhấn của Lên rừng xuống biển 4 nằm ở chương 3: "Phóng sự - Kí sự: Dặm dài đất nước". Đây là tập hợp những bài phóng sự, kí sự được chắt lọc từ hơn ba thập niên tác nghiệp của nhà báo Văn Phong. Từ những làng nghề truyền thống, di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh đến các vùng quê và những cung đường trải dài từ Đông Nam bộ, Tây Bắc, miền Trung đến Đồng bằng sông Cửu Long.

Mỗi bài viết đều mang đậm hơi thở của thực tiễn. Với lối viết dung hòa giữa tính chính xác của báo chí và chất văn giàu cảm xúc, tác giả tái hiện sinh động hành trình dấn thân đúng như tinh thần của nhan đề "Lên rừng xuống biển", không ngại gian khó để ghi lại những câu chuyện đời, chuyện đất và chuyện người trên khắp mọi miền Tổ quốc.

Khép lại cuốn sách là chương 4: "Miền kí ức", đưa độc giả trở về với những lớp trầm tích của lịch sử và văn hóa dân tộc. Qua các bài viết về kí ức chiến tranh, hành trình mở đất, những di sản văn hóa, danh thắng và cảnh quan, tác giả không chỉ gợi nhắc quá khứ mà còn đặt ra những suy ngẫm về trách nhiệm gìn giữ, bảo tồn và phát huy các giá trị di sản trong dòng chảy phát triển hôm nay.

Đây cũng là chương sách giàu chiều sâu, để lại nhiều dư âm về tình yêu quê hương, đất nước và trách nhiệm của mỗi người trước những giá trị được trao truyền qua nhiều thế hệ.

Chạm vào miền kí ức, đánh thức khát vọng

Chia sẻ tại buổi ra mắt, nhà báo Văn Phong cho biết Lên rừng xuống biển 4 là tuyển tập những bài báo đã đăng trên Báo Sài Gòn Giải Phóng, Báo Đồng Nai và một số cơ quan báo chí khác trong giai đoạn 2019 - 2026. Mỗi bài viết là một lát cắt về thiên nhiên, con người, văn hóa và nhịp sống trên dải đất hình chữ S.

Theo tác giả, cuốn sách dành nhiều dung lượng cho vùng Đông Nam bộ - mảnh đất ông gắn bó nhiều năm làm nghề. Đó là vùng đất "gian lao mà anh dũng", hôm nay đang chuyển mình mạnh mẽ với những công trình, dự án và khát vọng phát triển, góp phần cùng đất nước bước vào kỉ nguyên thịnh vượng.

Đặc biệt, Đà Lạt giữ một vị trí rất riêng trong cuốn sách. Nhà báo Văn Phong gọi nơi đây là "miền kí ức", vùng đất đã khai sinh đô thị nghỉ dưỡng đầu tiên của Việt Nam và cũng là nơi luôn khơi gợi trong ông nhiều suy tư về cuộc đời, phận người. "Đó cũng là nơi tôi luôn trăn trở về việc bảo tồn, phát huy những giá trị di sản cảnh quan, kiến trúc đô thị", tác giả chia sẻ.

Dấn thân để làm nên giá trị của nghề báo

Hơn 30 năm gắn bó với nghề báo, Văn Phong ghi dấu ấn qua hàng nghìn tác phẩm phóng sự, kí sự, điều tra và bút kí về văn hóa, du lịch, lịch sử, môi trường, đời sống xã hội và phát triển địa phương.

Đại tá nhà báo Trần Thế Tuyển (nguyên Tổng biên tập Báo Sài Gòn Giải Phóng) cho biết: "Khi cầm trên tay tập 4 Lên rừng xuống biển của nhà báo Văn Phong, do NXB Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh ấn hành năm 2026, điều đầu tiên tôi nghĩ đến không phải là gần 400 trang sách hay hàng chục bài báo được tuyển chọn, mà là một hành trình nghề nghiệp được tích lũy bằng biết bao chuyến đi".

Theo ông, Lên rừng xuống biển trước hết là một nhan đề đẹp. Nhưng quan trọng hơn, đó là một tuyên ngôn nghề nghiệp. Một nhà báo chấp nhận lên rừng, xuống biển, đến những nơi xa xôi, những công trình đang xây dựng, những vùng đất đang chuyển mình, nghĩa là chấp nhận đi vào đời sống để tìm chất liệu chân thực nhất cho ngòi bút của mình.

Đọc sách, ông cảm nhận thấy có nhiều điểm đáng ghi nhận. Đầu tiên đây là cuốn sách của trải nghiệm. Không phải trải nghiệm trong trí tưởng tượng mà là trải nghiệm bằng đôi chân. Đi để thấy. Đi để nghe. Đi để suy ngẫm. Và cuối cùng là viết. Chính sự hiện diện của người viết tại hiện trường đã tạo nên độ tin cậy cho mỗi bài báo. Đó là chất báo chí rất rõ, rất thật.

Cuốn sách còn thể hiện tinh thần phát hiện và đề xuất. Nhiều bài viết không dừng ở việc phản ánh thực trạng mà còn gợi mở hướng đi cho địa phương. Từ Bình Phước, Đồng Nai, Nhơn Trạch, Lái Thiêu đến nhiều vùng đất khác, tác giả luôn cố gắng nhìn ra tiềm năng phát triển, những điểm nghẽn cần tháo gỡ và cơ hội cần được nắm bắt. Đó là điều đáng quý. Báo chí không chỉ phản ánh hiện thực mà còn phải góp phần thúc đẩy hiện thực phát triển.

Một điều quan trọng khác, tác giả lựa chọn một lối viết gần gũi. Không lên gân. Không phô trương ngôn từ. Người đọc có cảm giác đang được chia sẻ thông tin từ một người trong cuộc hơn là nghe những lời diễn giải khô cứng. Đó là cách viết khiến báo chí đến gần công chúng.

Cùng với đó, cuốn sách cho thấy tay nghề khá toàn diện của Văn Phong. Ghi chép, bình luận, phóng sự, ký sự, ảnh thời sự… nhiều thể loại cùng xuất hiện trong một tập sách. Điều đó phản ánh một quá trình lao động nghề nghiệp nghiêm túc và bền bỉ.

Đại tá nhà báo Trần Thế Tuyển kì vọng, sau rất nhiều chuyến "lên rừng xuống biển", nhà báo Văn Phong sẽ có thêm những tác phẩm mang tính tổng kết, những kiến nghị mang tầm chiến lược cho sự phát triển của vùng Đông Nam Bộ và các địa phương. Người làm báo đi nhiều không chỉ để ghi nhận hiện thực, mà khi vốn sống đủ dày còn có thể đóng góp những góc nhìn giá trị cho chính sách và quản trị phát triển.

Theo Đại tá nhà báo Trần Thế Tuyển, đường đi tạo nên tầm mắt, và cũng tạo nên tầm nghề. Với Văn Phong, hành trình '"Lên rừng xuống biển" chính là hành trình bồi đắp bản lĩnh, trách nhiệm và tình yêu nghề báo".

Có thể nói, với nền tảng văn chương kết hợp kinh nghiệm thực tiễn dày dạn, nhà báo Văn Phong xây dựng phong cách viết giàu chất kí, đậm hơi thở cuộc sống. Lên rừng xuống biển 4 tiếp tục là dấu ấn cho hành trình miệt mài đi và viết, lưu giữ vẻ đẹp của đất nước, con người và những giá trị văn hóa trên khắp dải đất hình chữ S.

Tọa đàm về tài sản vô hình và lễ ra mắt sách: Gợi mở lợi thế cạnh tranh mới cho doanh nghiệp Việt

Ra mắt sách 'Hoa vườn Bác'

Huyền Chip ra mắt sách về AI, tái bản sau 10 ngày phát hành

Nhà báo Tô Phán ra mắt sách '10h sáng Chủ Nhật': hướng người đọc tới sự tử tế