Lộ cấu trúc trên tiêm kích tàng hình mới nhất của Trung Quốc

Theo TWZ, các bức ảnh này cho thấy rõ cấu hình ống xả mới từ phía sau, củng cố nhận định về việc J-36 đã được trang bị hệ thống điều hướng lực đẩy hai chiều trên cả ba động cơ - một thay đổi quan trọng so với nguyên mẫu đầu tiên xuất hiện vào cuối tháng 10 năm nay.

Động cơ ba ống xả

Hai bức ảnh được lan truyền gần đây ghi lại cảnh J-36 khi đang hạ cánh và khi nhìn từ phía dưới. Góc chụp từ phía sau đặc biệt đáng chú ý, cho thấy ba ống xả dạng phẳng có khả năng điều hướng lực đẩy hai chiều, cấu hình tương tự như trên tiêm kích F-22 Raptor của Mỹ. Đây được xem là bước tiến đáng kể vì Trung Quốc đã nghiên cứu công nghệ điều hướng lực đẩy trong nhiều năm, nhưng việc ứng dụng đồng thời trên ba động cơ của một mẫu máy bay chiến đấu hạng nặng là điều gây nhiều bất ngờ.

Về nguyên lý, điều hướng lực đẩy giúp máy bay tăng khả năng cơ động trong nhiều điều kiện bay, đặc biệt trong vùng sau mất lực nâng - nơi điều khiển khí động học truyền thống kém hiệu quả. Phần đuôi không ổn định của thiết kế J-36 càng làm cho hệ thống này trở nên quan trọng, giúp tăng tính ổn định tổng thể và khả năng kiểm soát trong những thao tác khó.

Ngoài ra, điều hướng lực đẩy còn có giá trị trong bay ở trần cao, nơi không khí loãng khiến các bề mặt điều khiển thông thường giảm hiệu quả. Với một máy bay được đánh giá là có khả năng hoạt động tầm xa và ở độ cao lớn như J-36, đây có thể là mục tiêu thiết kế quan trọng.

Tuy nhiên, hệ thống này làm tăng trọng lượng, độ phức tạp cơ khí và giảm nhẹ hiệu suất lực đẩy so với ống xả dạng tròn truyền thống. Dù vậy, những bất lợi này dường như không quá đáng kể đối với một khung thân lớn và nhiều công nghệ mới như J-36.

Nguyên mẫu đầu tiên

Nguyên mẫu J-36 đầu tiên, công bố cách đây 11 tháng, sử dụng cấu hình ống xả dạng khe lõm, có nét tương đồng với thiết kế trên YF-23 của Mỹ. Việc chuyển sang ống xả hai chiều có thể ảnh hưởng đến đặc tính tàng hình từ một số góc quan sát phía sau, nhưng mức đánh đổi này được đánh giá là chấp nhận được nếu đổi lại khả năng cơ động và kiểm soát cao hơn.

Sự thay đổi lớn này cho thấy nhóm phát triển Trung Quốc đã lựa chọn ưu tiên tính linh hoạt trong chiến đấu hơn so với cấu hình tàng hình tối ưu tuyệt đối, đồng thời làm dấy lên loạt câu hỏi về vai trò chiến thuật mà J-36 hướng đến. Một số phân tích trước đó cho rằng J-36 có thể đóng vai trò là máy bay chiếm ưu thế trên không tầm xa, hoặc thậm chí trở thành nền tảng mang tên lửa chống vệ tinh và nhiệm vụ ở trần bay cao. Dù vậy, với việc hai nguyên mẫu có thiết kế khác biệt đáng kể, vẫn chưa thể xác định liệu nguyên mẫu thứ hai là bước tiến gần hơn tới cấu hình sản xuất hay chỉ là nền tảng thử nghiệm độc lập.

Đáng chú ý, mẫu máy bay nhỏ hơn thuộc cùng “hệ sinh thái”, được biết đến với tên tạm gọi J-XDS, cũng sử dụng ống xả điều hướng lực đẩy hai chiều tương tự. Điều này cho thấy Trung Quốc đang hướng đến đồng bộ hóa công nghệ động cơ cho nhiều dòng máy bay chiến đấu tương lai.

Một số quan sát viên cho rằng tiêm kích tàng hình cỡ trung J-35, hiện sử dụng ống xả tròn có răng cưa nhằm giảm tín hiệu hồng ngoại - cũng có thể được nâng cấp lên cấu hình có ống xả điều chỉnh lực đẩy hai chiều trong tương lai. Tại các triển lãm quốc phòng thời gian gần đây, mô hình J-35 với cấu hình ống xả phẳng từng xuất hiện, làm tăng thêm khả năng này.

Ý nghĩa chiến lược

Việc trong vòng một năm đã có tới hai nguyên mẫu J-36 lộ diện và bay thử được xem là tốc độ phát triển hiếm thấy đối với một chương trình máy bay chiến đấu tàng hình cỡ lớn. Cùng với sự xuất hiện dồn dập của J-XDS, hàng loạt UAV chiến đấu tầm xa, máy bay không người lái cỡ lớn mang vũ khí và những bước tiến mạnh mẽ trong hàng không hải quân. Năm 2025 được đánh giá là giai đoạn bứt phá của ngành hàng không quân sự Trung Quốc. Các diễn biến này đồng thời khiến nhiều đối thủ tiềm năng trong khu vực và trên thế giới bày tỏ lo ngại, đặc biệt trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược tại châu Á - Thái Bình Dương ngày càng căng thẳng.

Với những hình ảnh mới nhất, giới phân tích nhận định giai đoạn phát triển của J-36 đang đi vào mức độ hoàn thiện cao hơn so với thời điểm mới rò rỉ vào năm trước. Tuy nhiên, vẫn cần thêm dữ liệu để xác định liệu phiên bản mới là mô hình hướng tới sản xuất hay chỉ là nền tảng thử nghiệm nhiều cấu hình khác nhau trước khi đưa ra thiết kế cuối cùng.

Dù chưa có thông tin chính thức từ phía Trung Quốc về tên gọi, vai trò hay thời điểm đưa vào trang bị, J-36 cùng với các dự án liên quan cho thấy nước này đang theo đuổi một thế hệ máy bay chiến đấu tàng hình đa nhiệm, có khả năng chiếm ưu thế trên không ở cự ly xa, đồng thời thực hiện nhiều nhiệm vụ đặc thù mà trước đây chỉ có một số ít quốc gia sở hữu công nghệ tiên tiến nhất mới đảm nhiệm được.

Sự phát triển nhanh chóng này không chỉ đánh dấu bước tiến công nghệ mà còn phản ánh chiến lược dài hạn của Trung Quốc nhằm xây dựng lực lượng không quân hiện đại hóa sâu rộng, tiệm cận hoặc cạnh tranh trực tiếp với các cường quốc hàng không quân sự hàng đầu hiện nay.

Tiêm kích thế hệ thứ sáu

Tiêm kích J-36 là một chương trình máy bay chiến đấu tối mật, được cho là đại diện cho máy bay chiến đấu thế hệ thứ sáu của Trung Quốc, do Tập đoàn máy bay Thành Đô (CAC) phát triển. Điểm nổi bật nhất của J-36 là thiết kế cánh bay không đuôi (tailless flying wing) khổng lồ, nhằm tối đa hóa khả năng tàng hình trước radar và hồng ngoại, tương tự như các máy bay ném bom tàng hình. Thiết kế này cũng gợi ý máy bay được tối ưu hóa cho tốc độ siêu âm cao và hoạt động tầm xa.

Máy bay này có kích thước rất lớn (ước tính dài gần 23 mét), lớn hơn nhiều so với J-20. Một đặc điểm kỹ thuật rất hiếm thấy là cấu hình ba động cơ (trijet), được giấu kín bên trong thân. J-36 có thể đạt tốc độ ước tính khoảng Mach 2,5 (3062km/h). Với tầm hoạt động dự kiến lên tới 3.000km, đây sẽ là máy bay tấn công và ưu thế trên không tầm xa của Trung Quốc.

Về vũ khí, J-36 sẽ chỉ sử dụng khoang vũ khí bên trong để duy trì tính năng tàng hình, bao gồm một khoang trung tâm rất lớn có thể mang tên lửa không đối không tầm cực xa (như PL-17) hoặc tên lửa hành trình. Về mặt điện tử, nó sẽ tích hợp radar AESA tiên tiến và hệ thống nhắm mục tiêu quang điện tử (EOTS). Vai trò chiến lược của J-36 không chỉ là tiêm kích tấn công mà còn là trung tâm chỉ huy và điều khiển trên không, có khả năng điều khiển các đội hình máy bay không người lái chiến đấu.