Ma trận lừa đảo vàng hoành hành trên mạng xã hội

Cảnh báo đồng loạt từ các "ông lớn"

Từ những Fanpage gắn "tick xanh" giả cho đến các hội nhóm "đấu giá vàng trực tuyến", hàng nghìn người dân đang đứng trước nguy cơ mất trắng tài sản chỉ sau một cú click chuột.

Chưa bao giờ các doanh nghiệp kinh doanh vàng lớn tại Việt Nam như SJC, DOJI, PNJ hay Bảo Tín Minh Châu lại đồng loạt phát đi thông báo khẩn cấp như hiện nay. Tại Công ty Vàng bạc Đá quý Sài Gòn (SJC), bộ phận chăm sóc khách hàng liên tục nhận được phản hồi về các trang Facebook mang tên "SJC Hồ Chí Minh", "SJC Đà Nẵng" hay thậm chí là "Tổng kho vàng miếng SJC".

Đại diện SJC cho biết: "Các đối tượng không chỉ sao chép toàn bộ bộ nhận diện thương hiệu, từ logo đến hình ảnh cửa hàng, mà còn tinh vi đến mức sử dụng các đường link giả mạo gần giống hệt web chính thức. Chúng lợi dụng tâm lý khan hiếm vàng miếng để dụ dỗ người dân đặt cọc qua mạng".

Tương tự, Tập đoàn DOJI cũng lên tiếng về việc xuất hiện các website như tapdoan-doji.com (khác với web thật là doji.vn) để mời chào đầu tư theo nhóm, huy động vốn dạng "mua vàng góp" với cam kết lợi nhuận 20-30%/tháng.

Chị Nguyễn Thị Hoa (45 tuổi, trú tại Cầu Giấy, Hà Nội) vẫn chưa hết bàng hoàng khi kể lại câu chuyện của mình. Giữa lúc vàng SJC đang khan hiếm, chị thấy một Fanpage có tên "SJC - Chi nhánh miền Bắc" quảng cáo có sẵn 5 lượng vàng miếng và ưu tiên cho ai chuyển khoản đặt cọc trước 20%.

"Họ có đầy đủ giấy tờ, con dấu nhìn như thật. Vì sợ giá vàng lại tăng thêm nên tôi đã chuyển 180 triệu đồng tiền cọc. Ngay sau khi tiền đi, tài khoản của tôi bị chặn, trang Facebook đó cũng biến mất không dấu vết", chị Hoa nghẹn ngào.

Không chỉ mua bán trực tiếp, nhiều người còn sập bẫy các ứng dụng đầu tư vàng online. Anh Trần Văn Tùng (một tiểu thương tại TP.HCM) bị lôi kéo vào nhóm "Liên minh đầu tư vàng DOJI Smart" trên Telegram. Tại đây, anh được hướng dẫn nạp tiền để "đánh lệnh" theo chuyên gia.

Anh Tùng chia sẻ: "Lúc đầu tôi nạp 50 triệu, thấy tài khoản báo lãi liên tục và rút được tiền thật. Đến khi tôi dồn hết vốn liếng 1,5 tỉ đồng vào thì hệ thống báo lỗi, yêu cầu nạp thêm 300 triệu 'thuế phí' mới cho rút. Lúc đó tôi mới biết mình đã trắng tay".

"Lá chắn" nào cho thị trường vàng năm 2026?

Luật sư Nguyễn Văn Hải (Đoàn luật sư TP.Hà Nội) cho rằng vấn nạn giả mạo thương hiệu vàng năm 2026 không chỉ là vấn đề tội phạm mạng đơn thuần, mà nó phản ánh sự mất cân bằng nghiêm trọng của thị trường.

Khi khoảng cách giữa giá vàng trong nước và thế giới quá xa, cùng với việc siết chặt quản lý vàng miếng theo Nghị định mới, thị trường ngầm sẽ tự động hình thành. Tội phạm chỉ đơn giản là kẻ tận dụng sự đứt gãy giữa nhu cầu người dân và khả năng đáp ứng của hệ thống phân phối chính thống.

Dưới góc độ pháp lý, việc thực thi Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025 và các quy định về định danh tài khoản mạng xã hội vẫn còn gặp nhiều rào cản kỹ thuật.

Theo luật sư, mặc dù khung hình phạt cho tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản là rất nặng, có thể lên đến tù chung thân, nhưng việc truy vết dòng tiền mã hóa hoặc các giao dịch qua "tài khoản rác" là một bài toán hóc búa đối với cơ quan điều tra. Sự chậm trễ trong việc gỡ bỏ các quảng cáo độc hại trên các nền tảng xuyên biên giới cũng là một nguyên nhân khiến "vòi bạch tuộc" của các sàn vàng ảo vươn dài.

Bên cạnh đó, sự thiếu hụt kiến thức về an ninh mạng của một bộ phận lớn người dân vẫn là lỗ hổng lớn nhất. Nhiều người vẫn có thói quen tin vào những con số "view" ảo, những lượt "like" mua bằng tiền và những hình ảnh biên lai giao dịch được cắt ghép tinh vi mà thiếu đi sự kiểm chứng tại các nguồn tin chính thống.

Theo luật sư Hải, cuộc chiến chống lừa đảo giả mạo thương hiệu vàng cần một "gọng kìm" phối hợp từ ba phía: Nhà nước - Doanh nghiệp - Người dân.

Về phía Nhà nước: Cần sớm hoàn thiện hệ thống định danh điện tử gắn liền với giao dịch tài chính trên không gian mạng. Việc yêu cầu các nền tảng mạng xã hội phải thực hiện xác thực "tick xanh" thật cho các doanh nghiệp kinh doanh mặt hàng đặc thù như vàng là yêu cầu cấp thiết.

Đồng thời, Ngân hàng Nhà nước cần có những điều chỉnh về chính sách cung ứng vàng để giảm nhiệt thị trường, không cho tội phạm cơ hội lợi dụng sự khan hiếm để trục lợi.

Về phía doanh nghiệp: Không thể chỉ dừng lại ở việc phát đi các thông báo cảnh báo đơn thuần. Các doanh nghiệp lớn cần đầu tư mạnh mẽ vào công nghệ bảo mật, ứng dụng Blockchain để truy xuất nguồn gốc vàng và tạo ra các kênh giao dịch trực tuyến an toàn, có xác thực đa lớp. Sự minh bạch trong thông tin về hàng tồn kho và danh sách đại lý ủy quyền cũng cần được cập nhật theo thời gian thực trên các cổng thông tin quốc gia.

Về phía người dân: Quy tắc "vàng" trong giao dịch vàng năm 2026 là: Không nghe quảng cáo - Không chuyển khoản cá nhân - Không mua vàng qua trung gian ảo. Mọi giao dịch cần được thực hiện trực tiếp tại cửa hàng hoặc qua ứng dụng chính thức của doanh nghiệp đã được ngân hàng bảo trợ.