Meta đối mặt nguy cơ bị phạt tới 1.400 tỉ USD vì cáo buộc gây nghiện MXH cho trẻ em
Meta có thể phải đối mặt với khoản tiền phạt lên tới 1.400 tỷ USD trong vụ kiện liên quan đến cáo buộc Facebook và Instagram được thiết kế gây nghiện cho thanh thiếu niên. Đây được xem là một trong những vụ kiện lớn nhất lịch sử ngành công nghệ, với số tiền yêu cầu bồi thường gần bằng giá trị vốn hóa thị trường của chính Meta.
Theo hồ sơ mới được nộp lên Tòa án Liên bang khu vực Bắc California, bốn bang của Mỹ gồm California, Colorado, Kentucky và New Jersey đang yêu cầu Meta nộp tổng cộng khoảng 1.400 tỷ USD tiền phạt. Mức phạt này được tính dựa trên số lượng thanh thiếu niên được cho là đã bị ảnh hưởng bởi các thuật toán của Facebook và Instagram trong nhiều năm.
Vì sao Meta bị yêu cầu bồi thường tới 1.400 tỷ USD?
Vụ kiện cáo buộc Meta đã thiết kế Facebook và Instagram theo hướng tối đa hóa thời gian sử dụng, khiến người dùng trẻ tuổi hình thành hành vi nghiện mạng xã hội, đồng thời đánh lừa công chúng về mức độ an toàn của các nền tảng này.
Theo lập luận của các bang, mức phạt được tính bằng cách nhân số lần vi phạm với mức xử phạt tối đa theo luật bảo vệ người tiêu dùng của từng bang. Các nguyên đơn ước tính số lần vi phạm dựa trên lượng thanh thiếu niên sử dụng Facebook và Instagram bị ảnh hưởng bởi các hành vi bị cáo buộc.
Nếu được tòa án chấp nhận, đây sẽ là một trong những khoản tiền phạt lớn nhất từng được đề xuất đối với một doanh nghiệp công nghệ.
Trong hồ sơ gửi tòa hôm 7/7, Meta phản đối cách tính của các bang và cho rằng khoản tiền 1.400 tỷ USD hoàn toàn không tương xứng với các cáo buộc.
Công ty nhấn mạnh mức xử phạt này gần tương đương vốn hóa thị trường hiện nay của Meta, khoảng 1.500 tỷ USD.
Meta lập luận rằng các bang đã tính trùng số lượng người dùng khi coi mỗi tháng một thanh thiếu niên sử dụng nền tảng quá 30 phút đều là một hành vi vi phạm mới. Theo doanh nghiệp, phương pháp này đã "đếm lặp" gần như toàn bộ người dùng tuổi teen trên Facebook và Instagram.
Meta cũng cho rằng yêu cầu bồi thường không dựa trên bằng chứng cụ thể về hành vi sai phạm và không phản ánh đúng thiệt hại thực tế.
Các bang Mỹ cáo buộc Meta ưu tiên lợi nhuận hơn sức khỏe trẻ em
Phía nguyên đơn lại cho rằng Meta đã đặt lợi nhuận lên trên sự an toàn của người dùng trẻ.
Tổng chưởng lý bang California Rob Bonta cho biết vụ kiện cáo buộc Meta đã góp phần thúc đẩy cuộc khủng hoảng sức khỏe tâm thần của cả một thế hệ trẻ em khi cố tình phát triển các tính năng giữ người dùng ở lại nền tảng lâu hơn.
Trong khi đó, Tổng chưởng lý bang New Jersey khẳng định Meta đã không bảo vệ trẻ em trên Facebook và Instagram suốt nhiều năm, đồng thời hưởng lợi từ chính những cơ chế khiến thanh thiếu niên sử dụng mạng xã hội nhiều hơn.
Hiện có 29 bang của Mỹ cùng tham gia vụ kiện Meta tại tòa án liên bang.
Ngoài các cáo buộc vi phạm luật bảo vệ người tiêu dùng của từng bang, Meta còn bị cho là đã vi phạm Đạo luật Bảo vệ quyền riêng tư trực tuyến của trẻ em (COPPA) khi thu thập dữ liệu của người dùng dưới tuổi vị thành niên mà không có sự đồng ý của cha mẹ.
Phiên tòa dự kiến diễn ra vào tháng 8/2026 tại Oakland, bang California. Meta tiếp tục phủ nhận toàn bộ các cáo buộc.
Làn sóng kiện mạng xã hội ngày càng gia tăng
Đây không phải lần đầu Meta phải đối mặt với các vụ kiện liên quan đến tác động của mạng xã hội đối với trẻ em.
Hồi tháng 3/2026, một bồi thẩm đoàn tại Los Angeles đã tuyên Meta và YouTube phải chịu trách nhiệm trong vụ kiện do một người dùng từng là thiếu niên khởi xướng. Nguyên đơn cho rằng các nền tảng cố tình thiết kế thuật toán gây nghiện nhằm giữ người dùng trực tuyến lâu nhất có thể.
TikTok và Snap cũng từng bị đưa vào vụ kiện này nhưng đã đạt được thỏa thuận dàn xếp trước khi xét xử.
Trong một vụ việc khác tại bang New Mexico, Meta bị xác định đã đánh lừa người dùng về mức độ an toàn của nền tảng đối với trẻ em và bị tuyên phải nộp 375 triệu USD tiền phạt.
Các chuyên gia pháp lý nhận định, khác với những tranh chấp trước đây vốn tập trung vào nội dung do người dùng đăng tải, làn sóng kiện tụng mới đang chuyển trọng tâm sang chính thiết kế thuật toán, cơ chế đề xuất nội dung và các tính năng được cho là tạo ra hành vi gây nghiện. Đây được xem là thách thức pháp lý lớn nhất mà các nền tảng mạng xã hội phải đối mặt trong những năm gần đây.
