Microsoft và các công ty hưởng lợi nếu OpenAI IPO với định giá 1.000 tỉ USD

Dự kiến OpenAI, công ty khởi nghiệp AI tạo ra ChatGPT, sẽ nộp hồ sơ IPO sớm nhất trong nửa cuối năm 2026 và có thể chính thức niêm yết vào năm 2027, với mục tiêu huy động tối thiểu 60 tỉ USD.

Nếu thành công, đây sẽ là một trong những thương vụ IPO lớn nhất trong lịch sử, đồng thời mở đường cho OpenAI huy động vốn mới để tài trợ cho tham vọng mở rộng khổng lồ của mình.

Sarah Friar, Giám đốc tài chính OpenAI, cũng xác nhận rằng việc lên sàn được coi là “con đường rất khả thi” để đáp ứng nhu cầu vốn khổng lồ mà công ty sẽ cần cho hạ tầng AI.

Cấu trúc tổ chức và các mô hình kinh doanh của OpenAI

OpenAI bắt đầu từ một tổ chức phi lợi nhuận thành lập năm 2015, với sứ mệnh đảm bảo AI có lợi cho toàn nhân loại. Năm 2019, OpenAI lập một công ty con vì lợi nhuận (công ty cổ phần) để mở rộng khả năng nghiên cứu và thương mại hoá.

Cuối tháng 10.2025, OpenAI tiếp tục tái cấu trúc. OpenAI vẫn được kiểm soát bởi một tổ chức phi lợi nhuận, nay gọi là OpenAI Foundation, nhưng tổ chức này nắm 26% cổ phần trong OpenAI Group và có quyền nhận thêm cổ phiếu nếu công ty đạt các cột mốc nhất định. Thay đổi này khiến tổ chức phi lợi nhuận trở thành cổ đông quan trọng trong thành công tài chính của OpenAI.

OpenAI Group là phần công ty vì lợi nhuận trong mô hình cấu trúc lai của OpenAI. OpenAI ban đầu là phi lợi nhuận, nhưng để có thể huy động vốn lớn và đầu tư mạnh vào AI, họ thành lập OpenAI Group như một chi nhánh vì lợi nhuận, chịu sự giám sát của tổ chức phi lợi nhuận OpenAI Foundation. Tóm lại, OpenAI Group là công ty hoạt động kinh doanh kiếm lợi nhuận của OpenAI, còn OpenAI Foundation là cơ quan phi lợi nhuận giám sát và kiểm soát OpenAI Group để đảm bảo AI được phát triển an toàn và đúng mục tiêu.

Trong đợt tái cấu trúc mới nhất, Microsoft (nhà đầu tư lớn vào OpenAI) có vai trò quan trọng nhưng cũng bị thu hẹp bớt đặc quyền.

Hôm 27.10, Microsoft thông báo đã đạt được thỏa thuận với OpenAI để cho phép “cha đẻ ChatGPT” tái cấu trúc thành công ty vì lợi ích công. Điều này có thể mở đường cho OpenAI trở thành công ty niêm yết trong tương lai. Theo thỏa thuận mới, Microsoft sẽ nắm giữ 27% cổ phần tại OpenAI, trị giá khoảng 135 tỉ USD. OpenAI sẽ tiếp tục chia sẻ khoảng 20% ​​doanh thu với Microsoft trong nhiều năm tới.

OpenAI và Microsoft dự kiến ​​sẽ chấm dứt thỏa thuận chia sẻ doanh thu sau khi một hội đồng độc lập tuyên bố “cha đẻ ChatGPT” đạt được AGI (trí tuệ nhân tạo tổng quát). Thế nhưng, OpenAI có thể thực hiện các khoản thanh toán đó sau. Cả hai công ty đều từ chối cho biết thời điểm họ dự kiến ​​các cam kết đó sẽ kết thúc.

AGI được xem là siêu AI có khả năng hiểu, học hỏi và thực hiện các nhiệm vụ đa dạng một cách linh hoạt giống hay vượt trội con người. OpenAI gọi AGI là "một hệ thống có tính tự chủ cao, vượt trội hơn con người ở hầu hết công việc có giá trị kinh tế".

Ngoài ra, Microsoft sẽ được tiếp cận công nghệ của OpenAI đến năm 2032, gồm cả các mô hình đạt chuẩn AGI.

Nhà sản xuất phần mềm lớn nhất thế giới sẽ không còn quyền ưu tiên cung cấp hạ tầng điện toán cho OpenAI, song công ty khởi nghiệp này cam kết chi thêm 250 tỉ USD để mua dịch vụ điện toán đám mây Microsoft Azure.

Nhờ việc độc lập hơn với Microsoft, OpenAI giờ có thể gọi vốn thêm các nhà đầu tư mới - điều rất quan trọng cho tham vọng phát triển hạ tầng khổng lồ của họ.

Về sản phẩm, OpenAI tạo doanh thu chủ yếu từ ChatGPT (hiện có hơn 800 triệu người dùng hoạt động hằng tuần), được cung cấp dưới nhiều gói, gồm phiên bản miễn phí, Plus (20 USD/tháng), Pro (200 USD/tháng), Team/Business Enterprise dành cho doanh nghiệp hoặc tổ chức lớn hơn với mức giá thay đổi tùy điều kiện. Ví dụ, ChatGPT Enterprise được báo giá khoảng 60 USD/người/tháng (tối thiểu 150 người) ở một số thị trường.

Công ty còn triển khai gói ChatGPT Go giá rẻ hơn cho người dùng tại Ấn Độ, Indonesia, Việt Nam và 15 quốc gia châu Á nữa, đồng thời có kế hoạch làm điều tương tự tại Brazil cùng các thị trường khác.

Được ra mắt lần đầu tại Ấn Độ vào tháng 8, ChatGPT Go là phiên bản có giá rẻ nhất trong các gói đăng ký của OpenAI, hiện có giá 399 rupee/tháng (tương đương 4,54 USD).

Ngoài ra, OpenAI cung cấp giao diện lập trình ứng dụng (API) và các mô hình ngôn ngữ lớn cho các công ty.

Chẳng hạn, OpenAI cung cấp GPT-5 cho các công ty và tổ chức lớn như dịch vụ doanh nghiệp. Họ cho phép doanh nghiệp mua quyền sử dụng GPT-5, tích hợp vào sản phẩm, dịch vụ hoặc hệ thống nội bộ. GPT-5 nổi bật ở khả năng viết mã phần mềm, hỗ trợ tài chính và y tế, phù hợp với nhu cầu nhiều đối tượng.

Một cách kiếm tiền khác của OpenAI là giúp doanh nghiệp dùng GPT-5 với dữ liệu riêng của họ. Ví dụ, công ty Databricks đã ký thỏa thuận với OpenAI để tích hợp các mô hình OpenAI (gồm cả GPT-5) vào nền tảng của mình, nhằm cho phép khách hàng doanh nghiệp xây dựng tác tử AI từ dữ liệu của họ.

Doanh nghiệp khi sử dụng GPT-5 có thể trả phí theo mô hình thuê bao, theo mức độ sử dụng hoặc trả thêm cho các tính năng cao cấp như viết mã phần mềm, suy luận nâng cao.

Khi các doanh nghiệp sử dụng GPT-5 thông qua nền tảng đối tác hoặc trực tiếp từ OpenAI, “cha đẻ ChatGPT” có thể nhận một phần doanh thu phát sinh từ việc sử dụng mô hình AI. Dù các điều khoản cụ thể của từng hợp đồng chưa được tiết lộ, hình thức chia sẻ doanh thu này được xem là một phần quan trọng trong chiến lược kinh doanh của OpenAI.

Ngoài ra, OpenAI còn hỗ trợ doanh nghiệp bằng cách tích hợp mô hình AI vào hệ thống, tinh chỉnh, bảo mật dữ liệu riêng, cung cấp hạ tầng đám mây hoặc môi trường chuyên biệt. Đây là nguồn thu quan trọng vì doanh nghiệp lớn sẵn sàng trả thêm cho độ bảo mật và cá nhân hóa.

Tại hội nghị dành cho nhà phát triển đầu tháng 10, OpenAI tiết lộ mối quan hệ hợp tác với Spotify, Zillow và Mattel, đồng thời giới thiệu bộ công cụ mới giúp các nhà phát triển xây dựng các ứng dụng mới. Điều đó gồm cả một cách để các ứng dụng khác kết nối với ChatGPT và cho phép người dùng đặt câu hỏi hoặc thực hiện các tác vụ trong ứng dụng.

Gần đây, OpenAI ra mắt tính năng cho phép mua sắm ngay trong ChatGPT, hợp tác với các nền tảng thương mại điện tử như Etsy và Shopify, với mục tiêu thu phí môi giới từ các giao dịch mua qua ứng dụng.

Hôm 28.10, OpenAI ký kết thỏa thuận với PayPal, cho phép người dùng ChatGPT mua sản phẩm thông qua nền tảng thanh toán của hãng công nghệ tài chính Mỹ.

PayPal cho biết quan hệ hợp tác cùng OpenAI sẽ kết nối mạng lưới thương nhân toàn cầu của họ với ChatGPT, giúp các doanh nghiệp có thể bán hàng hóa và dịch vụ ngay trong ứng dụng chatbot AI tạo sinh phổ biến này.

Theo PayPal, việc tích hợp nền tảng của họ với OpenAI sẽ giúp hàng triệu sản phẩm có thể được tìm thấy và mua được trực tiếp thông qua ChatGPT mà không cần rời khỏi ứng dụng chatbot AI.

Trang FT đưa tin doanh thu OpenAI tăng gấp đôi so với cùng kỳ năm trước, với tăng trưởng chủ yếu nhờ sự phổ biến của ChatGPT. Công ty khởi nghiệp AI số 1 thế giới đặt mục tiêu đạt doanh thu khoảng 20 tỉ USD trong cả năm 2025.

Song do lỗ khoảng 8 tỉ USD trong nửa đầu 2025, OpenAI đang xem xét cách kiếm thêm lợi nhuận từ tài sản trí tuệ của mình bằng việc phát triển hạ tầng AI mới, mở rộng sang mảng quảng cáo trực tuyến và lên kế hoạch ra mắt các sản phẩm phần cứng tiêu dùng, gồm cả hợp tác với Jony Ive (cựu giám đốc thiết kế của Apple) để phát triển một thiết bị AI. Jony Ive chính là huyền thoại thiết kế iPhone và iPad.

Lỗ nặng vì bạo chi cho nghiên cứu và phát triển

Dù doanh thu tăng nhanh, OpenAI vẫn lỗ do bạo chi cho nghiên cứu và phát triển. Báo cáo tài chính nội bộ cho thấy 6 tháng đầu năm 2025, công ty chi 2,5 tỉ USD do phí chạy dịch vụ và phát triển AI. Trong khi chi phí nghiên cứu và phát triển của OpenAI trong 6 tháng đầu năm 2025 lên tới 6,7 tỉ USD.

Sam Altman, Giám đốc điều hành OpenAI, thừa nhận trong cuộc họp rằng lợi nhuận chưa phải ưu tiên số 1 nhưng “rõ ràng rồi một ngày nào đó chúng tôi phải có lãi”.

OpenAI đang trong “vòng xoáy lỗ và đầu tư khổng lồ”. Năm 2025, công ty dự báo chi khoảng 8 - 8,5 tỉ USD tiền mặt. Theo Reuters, OpenAI có thể tiêu tới 115 tỉ USD từ nay đến năm 2029 để tiếp tục huấn luyện các mô hình AI thế hệ mới. Thậm chí, công ty thông báo có kế hoạch chi “hàng trăm tỉ, thậm chí ngàn tỉ” USD cho hạ tầng AI trong tương lai gần.

Các thương vụ bom tấn với Oracle, Nvidia, AMD và Broadcom

Sam Altman cùng một nhóm lãnh đạo thân cận đã chỉ đạo hàng loạt thỏa thuận có tổng giá trị lên tới 1.500 tỉ USD, mà hầu như không có sự tham gia của cố vấn bên ngoài, dù các cấu trúc giao dịch này vô cùng phức tạp và gắn chặt vận mệnh “cha đẻ ChatGPT” với những tập đoàn hàng đầu.

Vào tháng 3, OpenAI đã ký hợp đồng 11,9 tỉ USD để mua năng lực điện toán của CoreWeave, đổi lại nhận được 350 triệu USD cổ phần của công ty này. Kể từ đó, hợp đồng đã mở rộng lên hơn 22 tỉ USD, trong khi giá cổ phiếu CoreWeave đã tăng gấp ba lần.

Đầu tháng 9, OpenAI đã ký hợp đồng trị giá 300 tỉ USD với Oracle. Hợp đồng này cho phép OpenAI mua năng lực điện toán từ Oracle trong khoảng 5 năm.

Cuối tháng 9, Nvidia đồng ý đầu tư tới 100 tỉ USD vào OpenAI để đổi lấy việc công ty khởi nghiệp AI số 1 thế giới chi tới 350 tỉ USD cho số lượng chip AI tiêu thụ tương đương 10 gigawatt điện năng.

Vào tháng 10, AMD đã trao cho OpenAI quyền mua tới 10% cổ phần của hãng chip Mỹ với giá chỉ 1 cent/cổ phiếu, đổi lại công ty tạo ra ChatGPT cam kết mua số lượng chip AI tiêu thụ tương đương 6 gigawatt điện năng.

Giữa tháng 10, OpenAI hợp tác cùng Broadcom để sản xuất các chip AI đầu tiên do hãng thiết kế, trong nỗ lực đảm bảo sức mạnh điện toán nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng với các dịch vụ của mình.

Hai công ty thông báo OpenAI sẽ chịu trách nhiệm thiết kế chip AI, còn Broadcom sẽ phát triển và triển khai chúng bắt đầu từ nửa sau năm 2026. Họ dự kiến tung ra số chip AI tùy chỉnh có tổng công suất 10 gigawatt, tương đương mức tiêu thụ điện của hơn 8 triệu hộ gia đình Mỹ, hoặc gấp 5 lần lượng điện do đập Hoover sản xuất. Đập Hoover là con đập khổng lồ nằm trên sông Colorado, tại ranh giới giữa hai bang Nevada và Arizona của Mỹ.

Tác động tới các công ty liên quan và thị trường rộng lớn

Kết quả của đợt tái cấu trúc và tiến trình IPO nếu diễn ra sẽ thay đổi cán cân quyền lực trong hệ sinh thái: Cổ phần của Microsoft trong OpenAI vẫn lớn nhưng không còn độc quyền cung cấp điện toán đám mây. Ngược lại, OpenAI có thêm khả năng huy động vốn rộng hơn.

Reuters đánh giá một đợt IPO thành công của OpenAI sẽ là thắng lợi lớn cho những nhà đầu tư như SoftBank (Nhật Bản), Thrive Capital (Mỹ), MGX (UAE), cùng với Microsoft. Trước đó, SoftBank đã cam kết đầu tư tổng cộng khoảng 32 tỉ USD vào OpenAI kể từ cuối năm 2024. Những nhà đầu tư này đang đón chờ cơ hội kiếm lời lớn từ đợt IPO khủng của OpenAI. Nếu OpenAI IPO ở mức định giá 1.000 tỉ USD, họ có thể nhân đôi hoặc gấp ba lợi nhuận so với mức đầu tư ban đầu.

Thông tin về các thỏa thuận điện toán khổng lồ cũng như kế hoạch IPO của OpenAI tác động mạnh tới chuỗi cung ứng AI lẫn thị trường tài chính. Trong tháng 10.2025, giá cổ phiếu Nvidia tăng mạnh nhờ thông báo xây dựng trung tâm dữ liệu cho OpenAI và có các đơn hàng chip AI tiên tiến trị giá 500 tỉ USD, qua đó trở thành công ty đầu tiên vượt mốc vốn hóa 5.000 tỉ USD.

Cổ phiếu AMD tăng hơn 34% sau khi ký hợp đồng cung cấp chip AI cho OpenAI. Trong khi Oracle được thị trường chú ý nhiều hơn và cổ phiếu tăng vọt sau khi đạt thỏa thuận cung cấp dịch vụ điện toán cho OpenAI.

Tin tức về việc OpenAI tái cấu trúc và chuẩn bị IPO giúp cổ phiếu Microsoft tăng cao, đưa vốn hóa thị trường của hãng vượt 4.000 tỉ USD.

Trên toàn ngành công nghiệp, OpenAI tạo ra nhu cầu khổng lồ cho chip AI và điện toán đám mây. Các nhà phân tích dự đoán nhu cầu chip AI sẽ tiếp tục tăng vọt nhờ các dịch vụ như ChatGPT và Sora. Những hãng chip được OpenAI lựa chọn, như Nvidia và AMD, hưởng lợi lớn từ hợp đồng cung cấp chip AI lớn cho các trung tâm dữ liệu. Mảng điện toán đám mây của Microsoft và Oracle dự kiến tăng trưởng mạnh nhờ OpenAI cam kết mua lượng dịch vụ khổng lồ và hợp tác xây trung tâm dữ liệu.

Về thị trường tài chính, kế hoạch IPO của OpenAI góp phần gia tăng làn sóng hưng phấn nhưng cũng kèm nỗi lo bong bóng AI. Nhiều nhà đầu tư lo ngại mức định giá lên đến 1.000 tỉ USD của OpenAI có thể là tín hiệu của cơn sốt tương tự cuộc khủng hoảng dot-com năm 2000.

Hồi tháng 8, Sam Altman thừa nhận nhìn thấy điểm tương đồng giữa cơn sốt đầu tư vào AI hiện nay và bong bóng dot-com, song khẳng định AI sớm muộn sẽ tạo ra tác động lâu dài với thế giới kinh doanh lẫn xã hội.

Tuy nhiên trong ngắn hạn, động thái của OpenAI khiến các cổ phiếu liên quan tăng mạnh và tạo đà cho thị trường công nghệ.