Mỹ áp thuế với 60 nền kinh tế theo Điều 301 của Đạo luật Thương mại
Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) ngày 23/7 công bố biện pháp cuối cùng trong các cuộc điều tra theo Điều 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974, áp thuế đối với 60 nền kinh tế.
Động thái được thực hiện theo chỉ đạo của Tổng thống Donald Trump và được Washington xem là bước đi nhằm chống các hành vi thương mại không công bằng, đồng thời tăng sức ép buộc các đối tác siết kiểm soát chuỗi cung ứng.
.jpg)
Hoàn tất điều tra Điều 301, Mỹ áp thuế mới với 60 nền kinh tế
Theo thông báo của Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR), quyết định được đưa ra sau quá trình điều tra kéo dài nhiều tháng, bao gồm hai vòng điều trần công khai, tiếp nhận hơn 2.100 ý kiến từ các bên liên quan và tham vấn với hơn 45 chính phủ nằm trong diện điều tra.
Đại sứ Thương mại Mỹ Jamieson Greer cho biết Washington cho rằng nhiều thập niên kêu gọi tự nguyện đã không thể loại bỏ lao động cưỡng bức khỏi chuỗi cung ứng toàn cầu.
Ông nhấn mạnh Mỹ đã duy trì lệnh cấm nhập khẩu hàng hóa sản xuất bằng lao động cưỡng bức gần một thế kỉ và thực thi nghiêm ngặt quy định này. Theo ông, đã đến lúc các đối tác thương mại cũng phải áp dụng những tiêu chuẩn tương tự.
"Biện pháp hôm nay sẽ góp phần khắc phục một vấn đề vừa là vi phạm nhân quyền, vừa là hành vi bóp méo thương mại, qua đó cải thiện phúc lợi của người lao động trên toàn thế giới", ông Greer tuyên bố.
Các cuộc điều tra được USTR khởi xướng từ ngày 12/3/2026 theo chỉ đạo trực tiếp của Tổng thống Donald Trump. Đến ngày 2/6, cơ quan này kết luận rằng việc 60 nền kinh tế không ban hành hoặc không thực thi hiệu quả lệnh cấm nhập khẩu hàng hóa sản xuất bằng lao động cưỡng bức là hành vi "không hợp lí", gây gánh nặng và hạn chế hoạt động thương mại của Mỹ, qua đó đủ điều kiện để áp dụng các biện pháp theo Điều 301.
Sau kết luận này, USTR tiếp tục lấy ý kiến công chúng về các biện pháp đáp trả. Cơ quan này nhận được hơn 1.600 ý kiến bằng văn bản, đồng thời tổ chức thêm các phiên điều trần từ ngày 7 đến 9/7 với sự tham gia của hơn 100 nhân chứng trước khi đưa ra quyết định cuối cùng.
Ba mức thuế khác nhau, nhiều đối tác được hưởng mức ưu đãi thấp hơn
Theo quyết định cuối cùng, Mỹ áp dụng ba nhóm mức thuế khác nhau tùy theo mức độ hợp tác của từng nền kinh tế trong việc ngăn chặn hàng hóa liên quan đến hành vi mà Mỹ cho là "lao động cưỡng bức".
Nhóm đầu tiên chịu mức thuế 10% gồm các nền kinh tế đã có lệnh cấm nhập khẩu hàng hóa sản xuất bằng lao động cưỡng bức, đã cam kết thực hiện thông qua các hiệp định thương mại song phương với Mỹ hoặc đã xây dựng cơ chế kiểm soát một phần đối với loại hàng hóa này.
Danh sách gồm Argentina, Bangladesh, Campuchia, Canada, Ecuador, El Salvador, Guatemala, Honduras, Ấn Độ, Indonesia, Jordan, Malaysia, Mexico, Pakistan, Sri Lanka, Trinidad và Tobago cùng Vương quốc Anh.
Đối với Liên minh châu Âu (EU), Đài Loan (TQ), Nhật Bản, Hàn Quốc và Thụy Sĩ, USTR áp dụng mức thuế 10% hoặc 12,5% sau khi khấu trừ thuế suất tối huệ quốc (MFN), tùy từng nhóm sản phẩm và các trường hợp miễn trừ được quy định chi tiết trong thông báo trên Công báo Liên bang Mỹ.
Trong khi đó, toàn bộ các nền kinh tế còn lại thuộc diện điều tra sẽ chịu mức thuế Điều 301 là 12,5%.
Điều 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974 là một trong những công cụ quan trọng nhất mà Washington sử dụng để xử lí các hành vi thương mại bị coi là không công bằng. Quy định này từng được chính quyền Mỹ áp dụng nhiều lần trong các tranh chấp thương mại lớn, đặc biệt với Trung Quốc, thông qua việc áp thuế bổ sung lên hàng trăm tỉ USD hàng hóa nhập khẩu.
Giới quan sát nhận định quyết định mới cho thấy phạm vi sử dụng Điều 301 đang được mở rộng, không chỉ tập trung vào các vấn đề như trợ cấp công nghiệp, chuyển giao công nghệ hay quyền sở hữu trí tuệ, mà còn gắn với các tiêu chuẩn lao động trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Động thái này được dự báo sẽ tạo thêm sức ép để các nền kinh tế rà soát hệ thống pháp luật về lao động, đồng thời có thể làm gia tăng chi phí thương mại đối với những quốc gia chưa đáp ứng các yêu cầu mà Washington đặt ra.
