Mỹ tố Moonshot AI đánh cắp công nghệ từ Claude Fable 5 để phát triển Kimi K3

Ngoài ra, Moonshot AI cũng bị cáo buộc sở hữu các chip AI Nvidia tiên tiến bất chấp các lệnh kiểm soát xuất khẩu của Mỹ.

Kimi K3 là mô hình AI trọng số mở với 2.800 tỉ tham số, được Moonshot AI (Trung Quốc) phát hành vào tuần trước.

Ông Michael Kratsios, quan chức công nghệ cấp cao của chính quyền Trump, viết trên mạng xã hội X hôm 22/7: "Chúng tôi có thông tin cho thấy Moonshot AI đã chưng cất mô hình Fable 5 của Anthropic để phát triển Kimi K3. Việc chưng cất quy mô lớn một cách bí mật nhằm đánh cắp công nghệ độc quyền của Mỹ và làm suy yếu hoạt động nghiên cứu của Mỹ là điều không thể chấp nhận".

Trong một bài đăng khác trên X cùng ngày, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết ông đang cân nhắc đưa Moonshot AI vào danh sách đen thương mại và áp đặt các lệnh trừng phạt với công ty này.

Những cáo buộc từ chính quyền Trump nhiều khả năng sẽ làm gia tăng căng thẳng công nghệ giữa Mỹ và Trung Quốc, trong bối cảnh công ty AI của hai nước liên tục tung ra những mô hình AI ngày càng mạnh mẽ, có ảnh hưởng lớn đến kinh tế và cả các ứng dụng quân sự tiềm năng.

Moonshot AI chưa đưa ra bình luận nào. Trong khi đó, ông Lưu Sướng - người phát ngôn Đại sứ quán Trung Quốc tại Washington - bác bỏ hoàn toàn các cáo buộc của Mỹ.

Ông Lưu Sướng nói: "Những phát biểu của ông Kratsios hoàn toàn không có căn cứ. Trung Quốc luôn tôn trọng việc bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ. Các cá nhân liên quan tại Mỹ nên tôn trọng sự thật, gạt bỏ định kiến và chấm dứt việc bôi nhọ, hạ thấp những thành tựu của Trung Quốc trong lĩnh vực AI".

Bà Sarah Heck, Giám đốc phụ trách chính sách công của Anthropic, viết trên X rằng việc các công ty Trung Quốc đánh cắp mô hình AI của Mỹ "gây ra những rủi ro nghiêm trọng với an ninh quốc gia Mỹ".

Moonshot AI sở hữu máy chủ chứa Nvidia GB300 để huấn luyện mô hình AI?

Ông Michael Kratsios còn cáo buộc Moonshot AI đã mua được các máy chủ trang bị chip AI Nvidia GB300, sau đó triển khai tại Thái Lan, "nhiều khả năng để huấn luyện các mô hình AI".

Nvidia GB300 là chip AI cao cấp thế hệ mới của Nvidia, thuộc kiến trúc Blackwell Ultra. Đây là phiên bản siêu chip được hãng giới thiệu với hiệu năng xử lý AI vượt trội, tích hợp cả GPU Blackwell và CPU Grace dựa trên nền tảng Arm.

Vào tháng 2, một quan chức cấp cao thuộc chính quyền Trump từng cho biết mô hình AI mới nhất của DeepSeek được huấn luyện bằng những chip AI Nvidia tiên tiến nhất, có thể vi phạm các quy định kiểm soát xuất khẩu của Mỹ.

Theo một bức điện ngoại giao mà Reuters tiếp cận được, Bộ Ngoại giao Mỹ từ tháng 4 đã chỉ đạo các cơ quan ngoại giao trên toàn cầu tăng cường cảnh báo về những gì Mỹ cho là nỗ lực trên diện rộng của các công ty Trung Quốc, trong đó có Moonshot AI, nhằm đánh cắp tài sản trí tuệ từ các phòng thí nghiệm AI Mỹ.

Chưng cất mô hình AI là gì?

Chưng cất là kỹ thuật huấn luyện các mô hình AI nhỏ hơn bằng cách cho chúng học cách bắt chước khả năng của các mô hình AI mạnh hơn.

Tháng 2, Anthropic từng cáo buộc ba công ty AI Trung Quốc sử dụng trái phép Claude để cải thiện các mô hình của họ. Theo Anthropic, DeepSeek, Moonshot AI và MiniMax đã tạo hơn 16 triệu lượt tương tác với Claude thông qua khoảng 24.000 tài khoản giả, vi phạm điều khoản sử dụng cũng như các giới hạn truy cập theo khu vực.

OpenAI cũng từng cảnh báo các nhà làm luật Mỹ rằng DeepSeek đang tìm cách chưng cất các mô hình của họ và các công ty AI hàng đầu Mỹ để phục vụ việc huấn luyện sản phẩm riêng.

"Các mô hình AI được phát triển từ những chiến dịch chưng cất trái phép và bí mật cho phép các đối thủ nước ngoài tung ra sản phẩm có vẻ đạt hiệu năng tương đương ở một số bài đánh giá, với chi phí chỉ bằng một phần nhỏ, nhưng không thể tái tạo đầy đủ năng lực của hệ thống gốc”, theo bức điện của Bộ Ngoại giao Mỹ.

Kimi K3 gây chấn động ngành AI toàn cầu vì hiệu năng tiệm cận Claude Fable 5 và GPT-5.6 Sol

Moonshot AI gọi Kimi K3 là mô hình AI trọng số mở lớn nhất thế giới, gây chấn động ngành AI toàn cầu khi trình làng hôm 17/7 vì có hiệu năng tiệm cận Claude Fable 5 của Anthropic và GPT-5.6 Sol của OpenAI. Điều này làm dấy lên lo ngại tại Thung lũng Silicon rằng khoảng cách giữa AI Trung Quốc và Mỹ đã được rút ngắn xuống chỉ còn vài tuần thay vì vài tháng.

Kimi K3 xuất hiện chỉ một tháng sau khi Claude Fable 5 và Mythos 5 của Anthropic bị chính phủ Mỹ yêu cầu tạm ngừng cung cấp cho người dùng nước ngoài vì lo ngại an ninh quốc gia.

Theo báo cáo do công ty bảo mật Aikido Security (Thụy Sĩ), Kimi K3 có hiệu năng trong lĩnh vực an ninh mạng rất gần với GPT-5.6, dòng mô hình chủ lực mới nhất của OpenAI, nhưng chi phí sử dụng thấp hơn.

Aikido Security cho biết đã kiểm tra các mô hình AI hàng đầu bằng cách cho chúng phân tích 26 lỗ hổng bảo mật đã được xác nhận, nhằm đánh giá khả năng phát hiện lỗi cũng như hiệu quả về chi phí.

Kimi K3 phát hiện được 23 trong số 26 lỗ hổng bảo mật, đạt kết quả tương đương GPT-5.6 Terra - phiên bản tầm trung của dòng mô hình AI mới nhất do OpenAI phát triển. Đáng chú ý, chi phí vận hành của Kimi K3 chỉ bằng khoảng 1/4 so với GPT-5.6 Sol, mô hình AI mạnh nhất của OpenAI hiện nay.

Do bài kiểm tra được tiến hành riêng tư và sử dụng các lỗ hổng mới được phát hiện gần đây, nhà nghiên cứu Philippe Dourassov tại Aikido Security cho biết Kimi K3 không được huấn luyện trước trên các dữ liệu này. Vì vậy, kết quả phản ánh đúng năng lực thực tế của Kimi K3.

Ông nhận định: "Hiệu năng này cho thấy năng lực của dòng Kimi đã có một bước nhảy vọt rất lớn... Các mô hình mở giờ đây không còn bị tụt hậu nữa".

Aikido Security đánh giá Kimi K3 hiện là mô hình AI trọng số mở mạnh nhất trong lĩnh vực an ninh mạng, vượt trội đáng kể so với GLM-5.2 của Zhipu AI (Trung Quốc) ra mắt tháng trước.

Trong khi đó, Guillermo Rauch - Giám đốc điều hành nền tảng phát triển AI đám mây Vercel (Mỹ) - nhận xét: “Dù GPT-5.6 Sol vẫn vượt trội hơn một bậc, Kimi K3 đã chứng minh mình thuộc nhóm AI hàng đầu về an ninh mạng với mức giá thấp hơn đáng kể”.

Song với một số nhà phân tích, ý nghĩa của Kimi K3 không chỉ nằm ở việc rút ngắn khoảng cách trên các bảng xếp hạng đánh giá mô hình AI. Quan trọng hơn, Kimi K3 là phép thử xem sự tiến bộ của AI Trung Quốc sẽ tác động ra sao đến một ngành công nghiệp vốn được xây dựng trên ưu thế của Mỹ về mô hình AI tiên tiến và phần cứng tính toán.

Kimi K3 làm dấy lên cuộc tranh luận vốn đã âm ỉ ở Thung lũng Silicon kể từ khi DeepSeek tạo cú sốc hồi năm ngoái: Liệu Trung Quốc có thể vượt qua bất lợi về chip tiên tiến để bắt kịp những mô hình AI hàng đầu của Mỹ hay không?

Câu trả lời có thể ảnh hưởng đến hàng nghìn tỉ USD đầu tư, bởi nhiều người cho rằng nếu các công ty Trung Quốc tiếp tục nâng cao hiệu năng nhờ đổi mới kiến trúc mô hình AI, thì lý do để Mỹ chi tiêu khổng lồ vào hạ tầng AI sẽ bị suy yếu.

Ông Sunil Tirumalai, Trưởng bộ phận chiến lược cổ phiếu châu Á và thị trường mới nổi của ngân hàng UBS, nhận định: "Trong ba năm qua, câu chuyện AI toàn cầu gần như xoay quanh nước Mỹ. OpenAI, Google và Anthropic liên tục thống trị các tiêu đề báo chí, trong khi các nhà đầu tư đổ tiền vào những doanh nghiệp cung cấp chip, bộ nhớ và trung tâm dữ liệu phục vụ làn sóng AI".

Ông cho rằng hiện nay một câu hỏi mới đang xuất hiện: "Điều gì sẽ xảy ra nếu các mô hình AI Trung Quốc ngày càng mạnh hơn, đồng thời rẻ hơn rất nhiều?".

Nhiều ngân hàng đầu tư lớn nhận định Kimi K3 cho thấy các phòng thí nghiệm AI Trung Quốc đã vượt qua hình ảnh trước đây là chỉ làm được những mô hình AI rẻ nhưng kém hơn các đối thủ Mỹ.

Morgan Stanley đánh giá Kimi K3 thể hiện sự "bắt kịp toàn diện" về quy mô mô hình AI, hiệu năng và giá.

Goldman Sachs cho rằng ngành AI Trung Quốc đang tiến lên theo ba bước rõ rệt, từ việc chứng minh khả năng phát triển AI chi phí thấp qua DeepSeek, đến nâng cao năng lực của các mô hình AI, và nay với Kimi K3 là đủ sức cung cấp hiệu năng ở đẳng cấp hàng đầu thế giới để có thể thu phí người dùng.

Bernstein nhận định các phòng thí nghiệm AI hàng đầu của Trung Quốc vẫn có thể tiếp tục bám sát nhóm dẫn đầu của Mỹ.

Các mô hình AI Trung Quốc cũng đang ngày càng được người dùng nước ngoài đón nhận.

Theo UBS, sức hút của mô hình AI Trung Quốc không nằm ở việc thông minh nhất thế giới, mà ở chỗ đủ tốt cho phần lớn nhu cầu hằng ngày nhưng chỉ có chi phí bằng một phần nhỏ so với các đối thủ hàng đầu Mỹ.

Tuy nhiên, việc Trung Quốc tạo ra các mô hình AI rẻ và hiệu quả hơn không đồng nghĩa nhu cầu về chip bán dẫn và trung tâm dữ liệu sẽ suy giảm.

Nhiều nhà phân tích cho rằng khi công nghệ trở nên rẻ hơn, con người thường sử dụng nhiều hơn chứ không phải ít đi.

Ngoài ra, có dấu hiệu cho thấy Kimi K3 không hề rẻ đến mức tạo ra cuộc cách mạng về chi phí như nhiều người nghĩ.

Theo tập đoàn tài chính Nomura, chi phí xử lý một tác vụ chuẩn của Kimi K3 vào khoảng 0,94 USD, gần tương đương với GPT-5.6 Sol, dựa trên dữ liệu từ nền tảng Artificial Analysis.

Các nhà phân tích cũng nhắc lại điều từng xảy ra sau "khoảnh khắc DeepSeek" hồi tháng 1/2025.

Khi DeepSeek R1 khiến thị trường toàn cầu bất ngờ vì đạt hiệu năng ngang các mô hình AI hàng đầu Mỹ nhưng có chi phí huấn luyện thấp hơn rất nhiều, giới đầu tư từng lo ngại Thung lũng Silicon đã chi quá nhiều cho hạ tầng AI. Thế nhưng sau cú sốc ban đầu, điều ngược lại đã xảy ra.

Các hãng công nghệ lớn tiếp tục tăng mạnh vốn đầu tư vào chip AI và trung tâm dữ liệu, cho thấy mô hình tiết kiệm chi phí không làm giảm nhu cầu về năng lực tính toán.

Trong khi đó, Mỹ cũng đang tìm cách củng cố lợi thế về hạ tầng AI.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent mới đây cho biết Mỹ có thể sớm sở hữu tới 80% năng lực tính toán phục vụ AI toàn cầu, dù ông không nêu rõ phương pháp tính hay mốc thời gian cụ thể.