Năm 2026 có thể lạm phát giá thiết bị công nghệ

Cú sốc hóa đơn: Khi chip nhớ chiếm 40% giá thành

Một giám đốc điều hành tại công ty cung ứng linh kiện Nhật Bản đã đưa ra một con số gây sốc: Tỷ trọng chi phí của chip nhớ trong Bảng kê nguyên vật liệu (Bill of Materials - BoM) của một chiếc PC trung bình đã tăng vọt từ mức 15% trước đây lên gần 40%. Điều này đồng nghĩa với việc giá thành sản xuất đã bị đội lên khủng khiếp chỉ vì một linh kiện duy nhất.

Thực tế thị trường đã bắt đầu phản ánh sự leo thang này. LG Electronics vừa ra mắt dòng laptop cao cấp mới nhất, LG Gram Pro AI 2026, với mức giá lên tới 3,4 triệu won (khoảng 2.300 USD), tăng hơn 40% so với phiên bản tiền nhiệm chỉ sau một năm. Jonney Shih, Chủ tịch của Asustek Computer – nhà sản xuất PC lớn thứ 5 thế giới – khẳng định rằng toàn bộ ngành công nghiệp máy tính chắc chắn sẽ phải tăng giá sản phẩm mới trong năm 2026. Asustek hiện đang phải ráo riết thiết kế lại danh mục sản phẩm để tối ưu hóa lượng chip nhớ ít ỏi mà họ giành giật được, đồng thời tung ra các mẫu mã mới nhằm thuyết phục khách hàng chấp nhận mức giá cao hơn.

Sự tăng giá này không phải là hiện tượng nhất thời mà là hệ quả của việc giá chip đầu vào tăng "điên cuồng". Theo dữ liệu từ TrendForce, tính đến giữa tháng 1.2026, giá giao ngay (spot price) trung bình cho RAM DDR4 16GB đã tăng tới 2.352% so với cùng kỳ năm ngoái, trong khi loại 8GB tăng 1.873%. Ngay cả giá hợp đồng dài hạn cũng đã tăng 60% trong năm ngoái và dự kiến sẽ tăng thêm 100% trong năm nay. Với bộ nhớ lưu trữ NAND Flash, Omdia dự báo giá sẽ tăng khoảng 120% trong quý 1/2026 so với một năm trước. Claire Wen, chuyên gia phân tích chính tại Omdia, mô tả tình trạng này là "cực kỳ khan hiếm": "Trong một số trường hợp, ngay cả khi bạn có tiền, đơn giản là không có hàng để mua".

Smartphone và ô tô điêu đứng: Những dự báo màu xám

Cơn bão giá không chỉ càn quét thị trường máy tính. Các nhà sản xuất smartphone, vốn phụ thuộc vào doanh số khổng lồ của phân khúc tầm trung để duy trì thị phần, đang đứng trước nguy cơ sụt giảm nghiêm trọng.

Nikkei Asia ghi nhận rằng nhiều nhà cung cấp smartphone Trung Quốc như Xiaomi, Oppo và Vivo đã lặng lẽ cắt giảm dự báo xuất xưởng năm 2026 khoảng 10% đến 15% so với năm 2025. Một quản lý chuỗi cung ứng cho biết: "Chúng tôi đã xây dựng một bản dự báo thận trọng hơn nhiều cho các khách hàng lớn... Tại thời điểm này, không thể quá lạc quan về doanh số năm nay, chủ yếu do cuộc khủng hoảng chip nhớ". Một nguồn tin khác tiết lộ nội bộ Xiaomi dự báo lượng xuất hàng của họ sẽ giảm 5% trong năm nay.

Ngay cả Samsung Electronics, ông vua smartphone thế giới và cũng là nhà sản xuất chip nhớ lớn nhất, cũng không tránh khỏi liên lụy. CEO mảng di động T.M. Roh thừa nhận tại triển lãm CES ở Las Vegas hồi đầu tháng rằng ông đang cảm thấy áp lực nặng nề khi giá chip nhớ tăng cao đe dọa đến sản lượng và lợi nhuận của Samsung.

Ngành công nghiệp ô tô cũng bi đát không kém. Các hãng xe đang trở thành "con ghẻ" trong mắt các nhà sản xuất chip. "Các nhà sản xuất ô tô sẽ chịu thiệt hại nặng nề vì các hãng chip không còn thời gian và năng lực để đáp ứng các đơn hàng nhỏ lẻ hay hỗ trợ các quy trình kiểm định phức tạp của họ nữa", một quản lý chuỗi cung ứng nhận định.

Kẻ thắng làm vua: "Siêu chu kỳ" chưa từng có

Trong khi các hãng sản xuất thiết bị điêu đứng, thì ở chiều ngược lại, các nhà sản xuất chip nhớ đang tận hưởng những ngày tháng rực rỡ nhất lịch sử. Anthony Peter Bonadero, Chủ tịch của Compal Electronics, gọi đây là một "siêu chu kỳ thực sự mà chúng ta chưa từng thấy trước đây".

Lợi nhuận của "Big Three" đang tăng trưởng ở mức không tưởng. Biên lợi nhuận ròng của SK Hynix đã vọt lên 52% trong quý 3/2025 (từ mức 33% cùng kỳ). Micron đạt biên lợi nhuận ròng 40%. Samsung công bố lợi nhuận hoạt động quý 4 tăng gấp ba lần và thưởng cho nhân viên mảng bán dẫn tới 47% lương năm. Ngay cả những tay chơi nhỏ hơn như Nanya Technology cũng chuyển từ lỗ sang lãi lớn với biên lợi nhuận ròng gần 37%.

Để bảo vệ thành quả này và tránh rủi ro thị trường sụp đổ sau cơn sốt, bộ ba Micron, SK Hynix và Samsung đang áp dụng chính sách "thẩm định khách hàng" cực kỳ gắt gao. Họ kiểm soát chặt chẽ xem ai mua hàng, số lượng bao nhiêu và liệu nhu cầu đó có thật hay không, nhằm ngăn chặn việc các hãng điện tử tích trữ đầu cơ.

Triển vọng cho người tiêu dùng là vô cùng ảm đạm. Giới chuyên gia dự báo tình trạng khan hiếm và bão giá này sẽ kéo dài ít nhất đến năm 2027. "Người dùng sẽ có xu hướng giữ lại các thiết bị hiện có lâu hơn thay vì nâng cấp", ông Bonadero nhận định. Khi AI tiếp tục là ưu tiên số một của thế giới công nghệ, các thiết bị điện tử tiêu dùng truyền thống sẽ phải chấp nhận thân phận "chiếu dưới", và người dùng cuối cùng sẽ là người phải móc hầu bao để chi trả cho cuộc đua công nghệ tốn kém này.