Nâng hạng thị trường chứng khoán, tháng 9 cứ mua là thắng?

Tháng 9, thị trường chứng khoán mở ra cơ hội gì?

Ngày 21/9, Việt Nam chính thức bước vào nhóm Secondary Emerging Market của FTSE Russell. Trước đó, ngày 21/8, FTSE đã công bố danh sách 27 cổ phiếu Việt Nam được đưa vào FTSE Global All Cap, trong đó 6 mã gồm VCB, VIC, VHM, BID, HPG và VPB đồng thời được đưa vào FTSE All-World.

Và đây, chính là lớp cơ hội đầu tiên: dòng tiền chỉ số. Tuy nhiên, dòng tiền này không vào Việt Nam cùng một lúc. Ước tính khoảng 2,2 tỉ USD vốn thụ động sẽ được phân bổ qua bốn giai đoạn, với đợt đầu từ tháng 9/2026 chỉ tương ứng khoảng 10%, sau đó mới tăng lũy kế lên 30%, 65% và 100% vào tháng 9/2027.

Cơ hội thứ hai nằm ở dòng tiền chủ động. Một khi Việt Nam chính thức hiện diện trong hệ thống chỉ số thị trường mới nổi, thị trường có thêm cơ hội lọt vào “radar” của các quỹ chủ động. Nguồn vốn này lớn hơn về dài hạn, nhưng cũng khó dự đoán hơn và không nhất thiết chỉ mua những cổ phiếu nằm trong danh sách FTSE.

Cơ hội thứ ba đến từ chính thanh khoản thị trường. Chuỗi 7 phiên tăng liên tiếp trước kỳ nghỉ lễ, cùng việc khối ngoại quay lại mua ròng 6 phiên liên tiếp, cho thấy thị trường đã xuất hiện sự thay đổi về tâm lý. Sau một thời gian VN-Index nhiều lần bị chặn trong vùng 1.720-1.790 điểm, việc chỉ số bật lên mạnh và hướng trở lại vùng đỉnh cho thấy tiền đang quay lại tìm kiếm cơ hội. Nhưng đây cũng chính là điểm cần thận trọng, vì dòng tiền trở lại không đồng nghĩa dòng tiền sẽ ở lại với tất cả cổ phiếu.

Tìm kiếm cơ hội lợi nhuận tháng 9 có dễ hơn trước, có phải chỉ cần tập trung vào nhóm 27 mã cổ phiếu?

Nhà đầu tư đừng nghĩ rằng danh mục 27 cổ phiếu được FTSE đưa vào rổ chỉ số chính là “danh mục thắng cuộc” của tháng 9. FTSE đưa 27 cổ phiếu vào FTSE All Cap, nhưng chỉ 6 cổ phiếu được đưa thêm vào FTSE All-World: VCB, VIC, VHM, BID, HPG và VPB. Đây là nhóm vốn hóa lớn hơn và có khả năng nhận được sự chú ý lớn hơn từ các quỹ mô phỏng các chỉ số toàn cầu. Vì vậy, nếu nói về dòng tiền index, 6 cổ phiếu này rõ ràng có vị thế đặc biệt. Nhưng ngay cả trong nhóm 6 mã, mức độ hấp thụ dòng tiền cũng không giống nhau. Dòng tiền sẽ phụ thuộc vào vốn hóa, tỉ trọng cổ phiếu tự do chuyển nhượng, thanh khoản, room ngoại và trọng số thực tế trong từng chỉ số.

Quan trọng hơn nữa là giá cổ phiếu đã phản ánh bao nhiêu kỳ vọng. Một thực tế đáng chú ý là từ sau ngày FTSE công bố danh sách, từ 21-28/8, có 21/27 cổ phiếu trong rổ chỉ số tăng giá, nhưng mức tăng bình quân của cả nhóm chỉ khoảng 2,2%, thấp hơn mức tăng khoảng 3,6% của VN-Index. Trong đó, VIC đã tăng hơn 15%, VPB hơn 8%, SSB gần 12%, trong khi một số mã khác như VNM, NVL, VND và HCM thậm chí giảm. Điều này cho thấy, sóng nâng hạng không tạo ra một “rổ cổ phiếu cùng tăng”, thay vào đó lại tạo ra đường đi có chọn lọc cho dòng tiền.

Do đó, tháng 9 có thể dễ kiếm tiền hơn nếu nhà đầu tư đứng đúng phía của dòng tiền, nhưng khó hơn nếu mua đuổi những cổ phiếu đã tăng mạnh chỉ vì câu chuyện FTSE.

“

Cần nhận diện dòng tiền đang mua vì câu chuyện nâng hạng hay đang mua vì doanh nghiệp thực sự đáng giá. Hai loại dòng tiền đó có thể cùng đẩy thị trường lên trong một thời gian, nhưng chỉ dòng tiền thứ hai mới quyết định cổ phiếu nào có thể đi xa hơn sau khi “sóng nâng hạng” qua đi.

Ngoài 27 mã, còn cơ hội nào?

Từ những phân tích trên cho thấy, danh mục 27 cổ phiếu là nhóm hưởng lợi trực tiếp từ câu chuyện chỉ số, song còn một nhóm khác có thể hưởng lợi gián tiếp. Đầu tiên là nhóm cổ phiếu chứng khoán như SSI, VCI, VND, VIX. Thị trường nâng hạng nếu kéo theo thanh khoản tăng, nhà đầu tư nước ngoài hoạt động mạnh hơn, quy mô margin mở rộng và thị trường thu hút thêm nhà đầu tư tổ chức, nhóm cổ phiếu chứng khoán sẽ được hưởng lợi nhờ yếu tố “hạ tầng giao dịch”.

Thứ hai là nhóm cổ phiếu ngân hàng ngoài 6 mã FTSE All-World. Việc các quỹ và nhà đầu tư quốc tế quan tâm nhiều hơn tới quy mô toàn thị trường, khi đó những ngân hàng có vốn hóa lớn, thanh khoản tốt và câu chuyện tăng trưởng riêng vẫn có thể hút tiền. Thứ ba là các cổ phiếu có câu chuyện cơ bản riêng, như FPT, MSN, VNM, VJC, GEX..., có thể không cần dựa hoàn toàn vào “sóng nâng hạng” để tăng giá. Khi thị trường bước vào giai đoạn tiền mới tìm kiếm cơ hội, những doanh nghiệp có tăng trưởng lợi nhuận, câu chuyện ngành hoặc kỳ vọng kết quả kinh doanh tích cực vẫn có khả năng được dòng tiền lựa chọn.

FOMO, bẫy tăng giá và bẫy chốt lời có thể xảy ra trong tháng 9?

Những bẫy này có thể là rủi ro lớn nhất trong tháng 9. Trước tiên là bẫy chốt lời. Một sự kiện khi đã được chờ đợi trong thời gian dài và đã trở thành hiện thực, thị trường thường có xu hướng “mua trước, bán khi sự kiện xảy ra”. Theo đó, cổ phiếu có thể được mua trước nhiều tuần. Khi ngày chính thức nâng hạng đến, những người mua sớm có thể bắt đầu hiện thực hóa lợi nhuận.

Một dạng rủi ro khác là bẫy tăng giá. Bất cứ một cổ phiếu nằm trong 27 mã FTSE, thậm chí trong nhóm 6 mã All-World, không đồng nghĩa giá cổ phiếu chắc chắn tăng. Nếu giá đã tăng quá nhanh trước khi dòng tiền index thực sự giải ngân, chỉ cần lực mua mới không đủ lớn, cổ phiếu hoàn toàn có thể điều chỉnh. Thậm chí, cổ phiếu càng được nhắc đến nhiều càng dễ trở thành nơi FOMO tập trung, dẫn tới biên độ biến động cũng lớn hơn.

Dòng tiền FTSE trong đợt đầu chỉ tương ứng khoảng 10% tỉ trọng đầu tư, trong khi phần lớn dòng tiền dự kiến còn được phân bổ trong năm 2027. Vì vậy, nhà đầu tư không có lý do gì phải giải ngân bằng mọi giá ngay trong tháng 9 chỉ vì sợ bỏ lỡ “sóng nâng hạng”.

Sóng nâng hạng chắc chắn là một trong những chất xúc tác lớn nhất của chứng khoán Việt Nam trong năm 2026. Cơ hội nằm ở việc nhận diện dòng tiền nào đang đến, đến vào thời điểm nào và tìm đến cổ phiếu nào. Sự nâng hạng có thể mở ra một chu kỳ mới cho thị trường Việt Nam, nhưng một chu kỳ mới không đồng nghĩa với việc mọi cổ phiếu đều tăng.