Nông nghiệp thông minh

Ngạc nhiên chưa, cận cảnh robot hình người thụ phấn cà chua chưa đến 10 giây

Nhật Minh (TH) • 21/11/2026 16:12

Trung Quốc vừa ra mắt GEAIR 2.0, robot hình người có thể tự thụ phấn cho hoa cà chua, mỗi bông chưa đến 10 giây. Mẫu robot thụ phấn này hướng tới bài toán nhân công tốn kém trong chọn tạo giống cây trồng lai.

Robot thụ phấn cà chua chưa đến 10 giây: Hai cánh tay, một cây cọ

GEAIR 2.0 được giới thiệu tại Hội nghị Công nghiệp hạt giống Bắc Kinh lần thứ 33, diễn ra ngày 4-5/9. Robot do nhóm nghiên cứu của tiến sĩ Xu Cao, Viện Di truyền và Sinh học phát triển thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc, phát triển. Toàn bộ linh kiện của robot được sản xuất trong nước.

robot thụ phấn cà chua chưa đến 10 giây
Robot GEAIR thực hiện công việc thụ phấn chéo tại một nhà kính ở Bắc Kinh, Trung Quốc. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Nhóm phát triển gọi đây là robot hình người đầu tiên trên thế giới ứng dụng trí tuệ nhân tạo hiện thân (embodied AI) dành riêng cho công tác chọn giống. Đây là dạng AI gắn với một cơ thể máy, có thể tự cảm nhận và tác động lên môi trường thực.

So với phiên bản đầu chỉ có một tay, GEAIR 2.0 được trang bị hai cánh tay robot. Nhờ vậy, máy di chuyển linh hoạt hơn giữa tán lá dày và tránh được cành lá khi tiếp cận bông hoa.

Trong đoạn trình diễn do Đài Truyền hình Trung ương Trung Quốc (CCTV) đưa tin, robot dùng một tay cầm ống đựng phấn hoa. Tay còn lại cầm cọ quét nhẹ lên hoa cà chua. Mỗi lần thụ phấn mất chưa đến 10 giây. Một lần chấm cọ vào phấn đủ dùng cho khoảng 50 bông hoa.

7067852624792490178.png
Nhà nghiên cứu Xu Cao (thứ 2 từ phải) điều chỉnh robot GEAIR cùng các đồng nghiệp tại phòng thí nghiệm thuộc Viện Di truyền và Sinh học Phát triển (IGDB) của Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc (CAS) ở Bắc Kinh, Trung Quốc. Ảnh: Xinhua

Việc khó nhất là tìm nhụy hoa. Bộ phận này nhỏ như đầu kim và thường bị cánh hoa, lá che khuất. Theo China Daily, hệ thống thị giác của GEAIR 2.0 đã nâng độ chính xác khi nhận diện nhụy từ 85% lên 92,8%. Robot thụ phấn này có thể làm việc cả ngày lẫn đêm, trời nóng hay lạnh, mà không cần người đứng giám sát liên tục.

Sửa cây cho vừa tay robot

Điểm đặc biệt của GEAIR không chỉ nằm ở phần cứng. Tên gọi của robot là viết tắt của cụm từ tiếng Anh có nghĩa "chỉnh sửa gen kết hợp robot ứng dụng AI". Nhóm của tiến sĩ Xu Cao theo đuổi cách làm mà họ gọi là "thiết kế đồng thời cây trồng và robot". Nghiên cứu nền tảng của hướng đi này được công bố trên tạp chí Cell vào tháng 8/2025.

6909746780363501444.png
Robot GEAIR thực hiện thí nghiệm thụ phấn lai tại phòng thí nghiệm thuộc Viện Di truyền và Sinh học Phát triển (IGDB) của Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc (CAS) ở Bắc Kinh, Trung Quốc. Ảnh: Xinhua

Thay vì chế tạo robot đủ khéo để tự tách cánh hoa, các nhà khoa học dùng công nghệ chỉnh sửa gen CRISPR-Cas9 để thay đổi hình thái bông hoa. Họ tác động vào nhóm gen quy định cấu tạo hoa ở cà chua và đậu tương. Kết quả là những cây cà chua bất dục đực, có nhụy lộ hẳn ra ngoài để robot dễ nhìn thấy và tiếp cận.

Vì cây không thể tự thụ phấn, công đoạn khử đực bằng tay cũng được bỏ qua. Nghiên cứu trên tạp chí Cell gắn cách làm này với kỹ thuật nhân giống nhanh, giúp rút ngắn thời gian tạo ra giống mới.

Lời giải cho khâu tốn công nhất

Phần lớn giống cà chua thương mại hiện nay là giống lai. Tuy nhiên, hoa cà chua có cấu tạo khép kín, nên việc lai tạo từ lâu vẫn phải làm thủ công.

6559860831103861500.png
Robot GEAIR thực hiện thí nghiệm thụ phấn lai tại phòng thí nghiệm thuộc Viện Di truyền và Sinh học Phát triển (IGDB). Ảnh: Xinhua

Theo Viện Di truyền và Sinh học phát triển, thụ phấn bằng tay chiếm hơn 25% chi phí chọn giống cà chua ăn tươi ở Trung Quốc. Riêng khâu khử đực đã chiếm khoảng 40% số công lao động đó.

Trên thế giới, giá trị của dịch vụ thụ phấn ước tính lên tới hàng tỷ USD mỗi năm. Vì vậy, một robot thụ phấn làm việc bền bỉ, chính xác có thể giúp các đơn vị chọn giống tiết kiệm đáng kể chi phí. Hiện GEAIR 2.0 vẫn phục vụ chủ yếu cho công tác nghiên cứu, tạo giống, với những cây trồng đã được chỉnh sửa để tương thích với máy.

Theo China Daily, TechRepublic, Viện Di truyền và

Sinh học phát triển (Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc)

Nổi bật
      Mới nhất
      Ngạc nhiên chưa, cận cảnh robot hình người thụ phấn cà chua chưa đến 10 giây
      • Mặc định

      POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO