Ngân hàng tung hàng trăm nghìn tỉ đồng vốn rẻ
Hàng loạt ngân hàng tung các gói tín dụng hàng chục, hàng trăm nghìn tỉ đồng với lãi suất ưu đãi. Tuy nhiên, trước những biến động khó lường, có doanh nghiệp lại chọn giảm vay, ưu tiên an toàn dòng tiền.
Trong bối cảnh nhu cầu vốn cho sản xuất, kinh doanh vẫn được kỳ vọng tăng, các ngân hàng liên tiếp mở rộng những gói tín dụng ưu đãi với quy mô lớn, giảm lãi suất để đưa vốn ra nền kinh tế. Tuy nhiên, từ phía doanh nghiệp, bài toán không chỉ nằm ở lãi suất vay thấp hay cao, mà còn là khả năng hấp thụ vốn và áp lực trả nợ khi triển vọng thị trường vẫn khó dự báo.
Hàng trăm nghìn tỉ đồng vốn ưu đãi chờ doanh nghiệp
Mới đây, BIDV triển khai gói tín dụng quy mô 200.000 tỉ đồng với lãi suất cho vay chỉ từ 6,8%/năm, hạn mức thấu chi lên đến 10 tỉ đồng. Chính sách lãi suất này được áp dụng từ nay đến hết ngày 31-12-2026 dành cho khách hàng cá nhân có hoạt động sản xuất kinh doanh thực tế tối thiểu 12 tháng.
Bên cạnh bổ sung vốn lưu động, nguồn vốn vay cũng được áp dụng cho nhu cầu vay để trả nợ trước hạn tại tổ chức tín dụng khác đối với các khoản vay đủ điều kiện.
Nhiều ngân hàng khác cũng dành nguồn lực để hỗ trợ các ngành tạo động lực tăng trưởng kinh tế hoặc doanh nghiệp vừa và nhỏ.
Đơn cử, SHB vừa bổ sung gói tín dụng 2.000 tỉ đồng dành cho khách hàng mới thuộc các lĩnh vực sản xuất, xuất khẩu, công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ, nông nghiệp, đổi mới sáng tạo… với lãi suất thấp hơn 0,5-0,7% so với mức hiện hành. Chương trình được triển khai từ ngày 17-8 đến khi giải ngân hết hạn mức.
.jpg)
Trước đó, ngân hàng này đã triển khai gói tín dụng ưu đãi 45.000 tỉ đồng dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME), khách hàng cá nhân và hộ kinh doanh, với mức lãi suất thấp hơn tối đa 2%/năm. Với khoản bổ sung nói trên, tổng quy mô gói tín dụng ưu đãi của SHB trong 8 tháng đầu năm đạt 47.000 tỉ đồng.
Cùng hướng dòng vốn vào các doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh hoạt động trong những lĩnh vực ưu tiên và nhóm ngành được xác định là động lực tăng trưởng kinh tế, từ ngày 12-8, MSB triển khai gói tín dụng 3.000 tỉ đồng với lãi suất cho vay từ 8,5%/năm, thấp hơn tối thiểu 1 điểm phần trăm so với mức thông thường.
Tương tự, từ ngày 12-8, Nam A Bank dành tổng hạn mức tín dụng lên đến 25.000 tỉ đồng cho một số lĩnh vực sản xuất, kinh doanh. Trong đó, nông, lâm, thủy sản chiếm quy mô lớn nhất với 15.000 tỉ đồng; hạ tầng và công nghệ số 4.000 tỉ đồng; doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản, trái cây 3.600 tỉ đồng. Khoảng 1.400 tỉ đồng được dành cho doanh nghiệp mở rộng sản xuất, kinh doanh tại các khu công nghiệp và 1.000 tỉ đồng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Lãi suất áp dụng cho các gói tín dụng này thấp hơn 1-1,8 điểm phần trăm so với biểu lãi suất niêm yết. Bên cạnh đó, Nam A Bank cũng giảm lãi suất đối với một số khoản vay của khách hàng cá nhân. Cụ thể, các khoản vay phục vụ sản xuất, kinh doanh và nông nghiệp được giảm 0,5-0,7 điểm phần trăm; vay mua nhà và tiêu dùng phục vụ đời sống giảm 0,1-0,3 điểm phần trăm…
Giảm sử dụng vốn vay ngân hàng
Liên quan đến chiến lược sử dụng vốn của doanh nghiệp, Giám đốc một doanh nghiệp sản xuất gỗ (không muốn nêu tên) cho biết: Hiện chúng tôi đã chuyển từ việc sử dụng đòn bẩy tài chính cao sang chiến lược mà tôi gọi vui là “cai nghiện” vốn vay ngân hàng.
Không thể phủ nhận mặt tích cực của vốn vay ngân hàng. Nguồn vốn này giúp doanh nghiệp có thêm dòng tiền luân chuyển, qua đó triển khai kế hoạch kinh doanh thuận lợi hơn rất nhiều. Từ dự trữ hàng hóa đến thanh toán các khoản chi phí phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh đều trở nên thuận tiện hơn khi doanh nghiệp có nguồn vốn vay hỗ trợ.
Nhưng phía sau sự thuận tiện đó là áp lực rất lớn về dòng tiền để trả nợ ngân hàng. Khi đã vay vốn với quy mô đáng kể, doanh nghiệp gần như luôn phải đặt mình vào trạng thái duy trì hoặc tiếp tục tăng quy mô sản xuất, kinh doanh. Rất khó để lựa chọn phương án thu hẹp hoạt động và chỉ giữ lại những mảng cốt lõi. Bởi dù phương án thu hẹp có thể an toàn hơn và vẫn tạo ra lợi nhuận, phần lợi nhuận đó không đủ để trang trải chi phí lãi vay ngân hàng.
Do đó, trong giai đoạn kinh doanh thuận lợi, vốn vay ngân hàng giúp doanh nghiệp có thêm dư địa để mở rộng hoạt động. Nhưng khi hoạt động sản xuất kinh doanh kém sôi động, thị trường khó dự báo, đơn hàng có thể sụt giảm bất cứ lúc nào thì chính khoản vay và chi phí lãi vay lại trở thành áp lực đè nặng lên doanh nghiệp.
Chính vì vậy, trong gần 3 năm qua, chúng tôi đã phải bán bớt tài sản tích lũy được trong quá trình kinh doanh để giảm dần dư nợ ngân hàng. Nhưng chỉ như vậy vẫn chưa đủ. Một phần lợi nhuận doanh nghiệp tạo ra cũng liên tục được “cắt” ra để trả nợ.
“Với bối cảnh kinh doanh hiện nay, định hướng của tôi là từ nay đến khoảng năm 2028–2030, doanh nghiệp sẽ phát triển theo hướng giảm sử dụng vốn vay ngân hàng, mà chủ yếu dựa trên nguồn vốn tự có. Tất nhiên, tương lai luôn có thể thay đổi, nhưng xét trên góc độ chiến lược ở thời điểm này, ưu tiên lớn nhất của chúng tôi vẫn là bảo đảm an toàn dòng vốn và duy trì sự ổn định của doanh nghiệp”, vị lãnh đạo doanh nghiệp nêu quan điểm.
Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Phạm Đức Ấn cho rằng tín dụng ngân hàng là nguồn lực rất quan trọng, nhưng không thể và không nên là nguồn vốn duy nhất cho mọi nhu cầu phát triển. Với các dự án quy mô lớn, vòng đời dài, cần cơ cấu phù hợp giữa vốn chủ sở hữu, tín dụng ngân hàng, đầu tư công, PPP, thị trường vốn, ODA và các nguồn lực hợp pháp khác để tăng tính bền vững của dự án và giảm áp lực kỳ hạn lên hệ thống ngân hàng.
Khả năng giải ngân cũng không chỉ phụ thuộc vào phía ngân hàng. Với các dự án lớn, hồ sơ pháp lý, quy hoạch, thủ tục đầu tư, đất đai, giải phóng mặt bằng, tiến độ và phương án tài chính là những điều kiện quyết định.
Với doanh nghiệp, năng lực quản trị, minh bạch tài chính, vốn chủ sở hữu và chất lượng dòng tiền ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tiếp cận tín dụng.
Vì vậy, khơi thông vốn đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ giữa cơ quan quản lý, chính quyền địa phương, ngân hàng và doanh nghiệp.
