Nghệ sĩ Trung Quốc nói về AI trong nghệ thuật

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang nhanh chóng thâm nhập vào ngành điện ảnh và sản xuất nội dung, từ khâu viết kịch bản đến tạo hiệu ứng hình ảnh, làm dấy lên nhiều tranh luận về việc liệu AI có thể thay thế các nhà sáng tạo con người hay không?

Trong thời gian diễn ra kỳ họp của Hội nghị Hiệp thương Chính trị Nhân dân Trung Quốc, nhiều đại biểu trong giới văn nghệ cho rằng AI đang làm thay đổi mô hình sản xuất nội dung, nhưng cảm xúc và khả năng biểu đạt nghệ thuật của con người vẫn khó có thể bị thay thế hoàn toàn.

Một ví dụ gây chú ý gần đây gây tranh cãi là phim ngắn AI Hoắc Khứ Bệnh. Theo truyền thông Trung Quốc, nhờ sử dụng các công cụ AI, họ đã sản xuất với chi phí khoảng 3.000 nhân dân tệ, nhưng lại thu hút hơn 500 triệu lượt xem. Nhờ công nghệ AI, chi phí làm hiệu ứng hình ảnh cũng giảm mạnh, từ khoảng 3.000 tệ mỗi giây xuống chỉ còn khoảng 3 tệ, khiến chi phí sản xuất bị thu hẹp đáng kể.

Số liệu từ nền tảng phân tích dữ liệu DataEye cho thấy, chỉ riêng tháng 1.2026, Trung Quốc đã có tới 14.634 phim ngắn do AI tạo ra (bao gồm cả AI người thật và AI hoạt hình) được phát hành, trung bình mỗi ngày có hơn 470 phim mới ra mắt - tương đương cứ khoảng 1 phút rưỡi lại xuất hiện một bộ phim mới. Khi AI có thể đảm nhận gần như toàn bộ quy trình sản xuất như viết kịch bản, dựng phân cảnh, tạo hình ảnh, hiệu ứng động và lồng tiếng, nhiều người bắt đầu lo ngại các nghề như biên kịch, diễn viên, ca sĩ hay chuyên gia kỹ xảo có thể bị ảnh hưởng.

Tuy vậy, Phùng Viễn Chinh - Viện trưởng Nhà hát Nghệ thuật Nhân dân Bắc Kinh - cho rằng AI chỉ nên được xem là công cụ hỗ trợ. Theo ông, dù AI có thể nhanh chóng tạo ra hình ảnh hoặc nội dung phim ngắn, nhưng yếu tố cốt lõi của nghệ thuật vẫn là cảm xúc và trải nghiệm sống của con người. “Chúng ta là những con người bằng xương bằng thịt, đều có nhu cầu cảm xúc. Khán giả vẫn muốn xem diễn xuất của người thật để cảm nhận sự giao tiếp giữa con người với nhau” - ông nói.

Theo Phùng Viễn Chinh, hình ảnh do AI tạo ra có thể rất tinh xảo, nhưng vẫn thiếu “linh hồn” như con người. Ông ví von: “Nước mắt của AI là được vẽ ra, còn nước mắt của con người là chảy ra từ bên trong cơ thể”.

Ngôi sao hành động Hong Kong Chân Tử Đan cũng chia sẻ quan điểm về tác động của AI và robot đối với ngành điện ảnh. Khi được hỏi liệu có lo lắng robot hay AI sẽ cướp mất công việc của các diễn viên hành động hay không, anh hài hước nói rằng con người khó có thể đánh bại những cỗ máy công nghệ cao như vậy.

Tuy nhiên, anh cho rằng sự xuất hiện của AI là bước tiến của công nghệ và cần được nhìn nhận một cách tích cực. Theo anh, dù AI có thể nâng cao hiệu quả sản xuất phim hành động, nhưng trong việc truyền tải cảm xúc và biểu đạt nghệ thuật, con người vẫn phải giữ vai trò chủ đạo.

Ở lĩnh vực âm nhạc, Liêu Xương Vĩnh - Viện trưởng Nhạc viện Thượng Hải - nhận định AI hiện có thể hỗ trợ sáng tác hoặc tạo bản demo cho ca khúc, nhưng khó thay thế sự giao tiếp cảm xúc giữa nghệ sĩ và khán giả trên sân khấu. Theo ông, nghệ thuật chân chính phải được hình thành từ trải nghiệm sống và sự chắt lọc cảm xúc, không chỉ đơn thuần sao chép hiện thực mà còn phải tạo ra những bất ngờ khiến người xem cảm nhận được vẻ đẹp của cuộc sống.

Trong khi đó, diễn viên Trung Quốc Cận Đông cho rằng AI chắc chắn sẽ có tác động lớn đến ngành công nghiệp điện ảnh và truyền hình, nhưng để đánh giá nó là tích cực hay tiêu cực vẫn cần thời gian tìm hiểu sâu hơn. Anh cũng thẳng thắn thừa nhận bản thân chưa theo dõi nhiều phim ngắn và không cho rằng thể loại này có thể đại diện hoàn toàn cho việc xuất khẩu văn hóa.

Nhìn chung, nhiều người trong giới văn nghệ sĩ Trung Quốc và Hong Kong cho rằng AI sẽ tiếp tục thay đổi cách sản xuất nội dung trong tương lai. Tuy nhiên, trong nghệ thuật, cảm xúc, trải nghiệm sống và “linh hồn sáng tạo” của con người vẫn là giá trị cốt lõi. Họ cũng nhìn nhận rằng trong bối cảnh công nghệ phát triển nhanh chóng, thách thức lớn nhất của ngành văn hóa là tìm cách tận dụng AI như một công cụ hỗ trợ, đồng thời vẫn giữ được chiều sâu cảm xúc và tư duy sáng tạo của con người.