Người mua nhà có sẵn sàng trả thêm tiền vì ‘dấu chân carbon’?

Khái niệm "sống xanh" đang bước sang một giai đoạn mới khi không còn dừng ở việc tiết kiệm điện, hạn chế rác thải nhựa hay sử dụng vật liệu thân thiện môi trường. Đối với nhiều người mua nhà, đặc biệt tại các đô thị lớn, sự quan tâm đang dịch chuyển sâu hơn vào từng món đồ nội thất thông qua một chỉ số vốn trước đây khá xa lạ: dấu ấn carbon.

Dấu chân carbon trở thành tiêu chí mới khi chọn nội thất xanh

Xu hướng này xuất hiện trong bối cảnh các công trình xanh theo các tiêu chuẩn như LEED, LOTUS hay EDGE ngày càng phổ biến trên thị trường bất động sản Việt Nam. Khi các chủ đầu tư chú trọng hơn đến yếu tố phát triển bền vững, người mua nhà cũng bắt đầu mở rộng tiêu chí lựa chọn trong giai đoạn hoàn thiện không gian sống.

Nếu trước đây giá cả, mẫu mã, độ bền và công năng là những yếu tố được ưu tiên hàng đầu, thì hiện nay một bộ phận khách hàng, nhất là giới trẻ thành thị và nhóm có trình độ học vấn cao, đã quan tâm thêm đến lượng phát thải khí nhà kính của sản phẩm trong suốt vòng đời sử dụng.

Dấu chân carbon của một sản phẩm nội thất không chỉ được tính ở giai đoạn sản xuất. Chỉ số này phản ánh tổng lượng phát thải từ quá trình khai thác nguyên liệu, sản xuất, đóng gói, vận chuyển đến khả năng tái chế hoặc phân hủy sau khi sản phẩm hết vòng đời sử dụng. Điều đó đồng nghĩa, giá trị của một chiếc bàn, bộ sofa hay tủ bếp không còn được đánh giá chỉ bằng thiết kế hay chất liệu, mà còn bằng tác động của chúng đối với môi trường.

Chia sẻ với Một Thế Giới, chị Nguyễn Diệu Ly (Trường ĐH Kiến Trúc Hà Nội), cho rằng sự thay đổi trong nhận thức tiêu dùng cũng khiến người mua đặt ra nhiều câu hỏi cụ thể hơn trước khi quyết định xuống tiền. Họ muốn biết nguồn gỗ có được khai thác bền vững hay không, vật liệu hoàn thiện có bảo đảm an toàn với sức khỏe, hàm lượng hợp chất hữu cơ dễ bay hơi có ở mức cho phép hay nhà máy sản xuất có sử dụng năng lượng sạch trong quá trình vận hành.

Những yêu cầu này tạo ra áp lực buộc doanh nghiệp nội thất phải minh bạch hơn về quy trình sản xuất và nguồn gốc vật liệu. Thay vì chỉ quảng bá về thiết kế hoặc chất lượng, các thương hiệu ngày càng phải chứng minh sản phẩm đáp ứng các tiêu chuẩn môi trường nếu muốn chinh phục nhóm khách hàng đang gia tăng này.

Tuy nhiên, cùng với sự thay đổi về nhận thức là một câu hỏi lớn đối với toàn thị trường: người tiêu dùng có thực sự sẵn sàng trả thêm tiền để sở hữu những sản phẩm phát thải thấp hay không?

Giá thành vẫn là rào cản lớn của thị trường nội thất xanh

Thực tế cho thấy khoảng cách giữa nhận thức và quyết định mua hàng vẫn còn khá lớn. Dù nhiều người đồng tình với mục tiêu giảm phát thải và bảo vệ môi trường, mức giá cao của các sản phẩm nội thất xanh vẫn là yếu tố khiến không ít khách hàng cân nhắc.

Theo các nghiên cứu thị trường được tổng hợp trong báo cáo, nội thất đạt chứng nhận xanh hoặc sử dụng vật liệu giảm phát thải thường có giá cao hơn khoảng 15-40% so với sản phẩm thông thường. Mức chênh lệch này đến từ chi phí nguyên liệu đạt chuẩn, công nghệ sản xuất hiện đại cũng như quy trình kiểm định và chứng nhận nghiêm ngặt.

Sự khác biệt về khả năng chi trả cũng tạo nên ba nhóm khách hàng với hành vi tiêu dùng riêng. Nhóm tiên phong, chủ yếu là những người có thu nhập cao và theo đuổi lối sống bền vững, sẵn sàng chi thêm từ 20-40% để lựa chọn sản phẩm có dấu ấn carbon thấp. Với họ, đây không chỉ là lựa chọn vì môi trường mà còn vì sức khỏe và chất lượng sống.

Trong khi đó, nhóm thực tế chiếm tỷ trọng lớn nhất trên thị trường. Đây là những người ủng hộ tiêu dùng xanh nhưng vẫn chịu áp lực tài chính từ chi phí mua nhà và sinh hoạt. Họ chỉ chấp nhận trả thêm khoảng 5-10%, với điều kiện sản phẩm phải chứng minh được lợi ích rõ ràng như độ bền cao hơn hoặc an toàn hơn cho sức khỏe.

Nhóm còn lại là những khách hàng nhạy cảm về giá. Đối với họ, yếu tố chi phí vẫn giữ vai trò quyết định và gần như không sẵn sàng trả thêm cho các giá trị môi trường.

Điều này cho thấy thách thức lớn nhất của nội thất giảm phát thải hiện nay không nằm ở nhận thức của người tiêu dùng mà ở khả năng tiếp cận về giá. Muốn mở rộng thị trường, doanh nghiệp cần tìm cách giảm chi phí sản xuất thông qua tối ưu chuỗi cung ứng và tăng quy mô sản xuất, đồng thời minh bạch thông tin bằng các nhãn sinh thái rõ ràng để người mua dễ dàng nhận biết giá trị thực của sản phẩm.

Bên cạnh nỗ lực từ doanh nghiệp, các chính sách hỗ trợ như tín dụng xanh dành cho người mua nhà, ưu đãi đối với doanh nghiệp phát triển sản phẩm phát thải thấp hay cơ chế khuyến khích đạt mục tiêu Net Zero cũng được xem là những yếu tố có thể thúc đẩy thị trường. Khi khoảng cách giữa giá thành và khả năng chi trả dần được thu hẹp, nội thất xanh sẽ có nhiều cơ hội trở thành lựa chọn phổ biến, góp phần hình thành những không gian sống bền vững trong tương lai.

Theo ông Trần Thái, Nhà sáng lập kiêm Chủ tịch Hanami Group, yêu cầu về dấu ấn carbon đang thay đổi cách vận hành của chuỗi cung ứng toàn cầu. Nếu trước đây yếu tố giá cả thường được đặt lên hàng đầu trong quá trình lựa chọn nhà cung cấp, thì hiện nay các doanh nghiệp, đặc biệt ở những thị trường xuất khẩu, ngày càng quan tâm đến lượng phát thải của sản phẩm trong suốt vòng đời. Theo ông, việc tìm kiếm những nguồn hàng có dấu chân carbon thấp không còn là một lựa chọn mang tính khuyến khích mà đang dần trở thành điều kiện để hàng hóa tham gia chuỗi cung ứng quốc tế.

Thực tế này cho thấy, nội thất xanh không chỉ là xu hướng tiêu dùng của một nhóm khách hàng quan tâm đến môi trường, mà còn phản ánh những thay đổi trong tiêu chuẩn của thị trường toàn cầu. Khi người mua nhà quan tâm nhiều hơn đến dấu ấn carbon, còn các chuỗi cung ứng đặt ra yêu cầu ngày càng cao về phát thải, doanh nghiệp nội thất sẽ phải chuyển đổi theo hướng minh bạch và bền vững hơn nếu muốn duy trì năng lực cạnh tranh.

Khi khoảng cách giữa giá thành và khả năng chi trả dần được thu hẹp nhờ đổi mới công nghệ, mở rộng quy mô sản xuất và các chính sách hỗ trợ, nội thất giảm phát thải sẽ có nhiều cơ hội trở thành lựa chọn phổ biến trong các không gian sống tương lai.