Nhu cầu tuyển dụng biên tập viên AI tại Trung Quốc tăng 179%
Sự bùng nổ của các công cụ tạo video bằng trí tuệ nhân tạo (AI) đang làm thay đổi sâu sắc ngành điện ảnh và truyền hình Trung Quốc, đặc biệt là nghề biên tập viên.
Theo Đài Truyền hình Trung ương Trung Quốc (CCTV), nhu cầu tuyển dụng các vị trí biên tập viên sử dụng AI đã tăng tới 179% trong tháng 6 so với cùng kì năm trước. Đằng sau con số này là sự phát triển vượt bậc của các mô hình AI tạo video do Trung Quốc phát triển, giúp rút ngắn thời gian sản xuất từ nhiều tháng xuống còn vài ngày, đồng thời mở ra hàng loạt nghề nghiệp mới trong lĩnh vực sáng tạo nội dung.
AI tạo video thúc đẩy làn sóng tuyển dụng biên tập viên mới trong ngành điện ảnh
Theo CCTV, nhu cầu tuyển dụng các vị trí biên tập viên ứng dụng AI trong ngành điện ảnh và truyền hình Trung Quốc đã tăng 179% trong tháng 6 so với cùng kì năm ngoái. Trong khi đó, nhu cầu tuyển dụng biên tập viên truyền thống cũng tăng khoảng 7%, cho thấy AI chưa thay thế hoàn toàn nhân lực hiện có mà đang tạo ra một mô hình làm việc mới kết hợp giữa công nghệ và sáng tạo.
Sự gia tăng mạnh mẽ này phản ánh tốc độ ứng dụng AI ngày càng nhanh trong quy trình sản xuất phim. Từ khâu thiết kế bối cảnh, dựng hình, tạo hiệu ứng hình ảnh (VFX), tiền kì cho đến hậu kì, nhiều công đoạn vốn cần hàng tháng trời nay có thể hoàn thành chỉ trong vài ngày.
Theo các chuyên gia trong ngành, AI giúp nâng hiệu suất của nhiều khâu sản xuất lên từ ba đến mười lần. Các hãng sản xuất phim ngắn từng chỉ có thể phát hành vài tác phẩm mỗi tháng nay có khả năng sản xuất gần 100 bộ phim trong cùng khoảng thời gian.
Đi cùng sự bùng nổ về nhu cầu tuyển dụng là mức thu nhập khá hấp dẫn. CCTV cho biết các vị trí liên quan đến AI trong lĩnh vực điện ảnh hiện có mức lương từ 8.000 đến 20.000 nhân dân tệ (khoảng 1.180-2.950 USD) mỗi tháng, tùy theo kĩ năng và kinh nghiệm. Tuy nhiên, nguồn nhân lực vẫn chưa đáp ứng đủ nhu cầu khi Trung Quốc đang thiếu hơn 500.000 lao động có kiến thức cả về điện ảnh lẫn AI.
Theo Feng Anrong, cựu biên kịch và đạo diễn hiện điều hành một studio sản xuất nội dung AI, sự bùng nổ này đến từ lợi thế vượt trội của các mô hình AI tạo video do Trung Quốc phát triển.
Ông cho biết ngay cả nhiều nền tảng tạo video hàng đầu thế giới hiện cũng đang sử dụng các mô hình AI do Trung Quốc xây dựng. Điều này giúp các hãng phim cắt giảm đáng kể chi phí sản xuất.
Những dự án trước đây phải tổ chức quay ngoại cảnh tốn kém, huy động ê-kíp lớn và mất nhiều tháng hậu kì nay có thể được thực hiện gần như hoàn toàn trên máy tính. AI có thể tạo dựng bối cảnh, mô phỏng góc quay, hỗ trợ dàn dựng và xử lí hậu kì với tốc độ nhanh hơn rất nhiều so với phương pháp truyền thống.
Fu Weiwei, một đạo diễn đã chuyển sang sản xuất phim AI với các nhân vật mô phỏng con người, cho rằng xu hướng này không thể đảo ngược.
Theo ông, sự chuyển đổi từ điện ảnh truyền thống sang điện ảnh ứng dụng AI cũng giống như việc phim ảnh từng thay thế sân khấu hay internet từng làm thay đổi ngành truyền hình. Đội ngũ chỉ gồm sáu người của ông hiện có thể sản xuất từ một đến một phim rưỡi chất lượng cao mỗi tháng, năng suất mà trước đây cần đến một ê-kíp đông đảo hơn nhiều.
Trong khi Hollywood vẫn còn khá thận trọng vì những tranh cãi liên quan đến bản quyền và phản ứng từ các nghiệp đoàn diễn viên, Trung Quốc đã nhanh chóng đưa AI vào sản xuất ở quy mô thương mại. Theo Fu Weiwei, các phim ngắn AI và các tác phẩm sử dụng nhân vật mô phỏng đã được xuất khẩu sang Nhật Bản, Hàn Quốc, Đông Nam Á, Trung Đông và Bắc Mỹ, góp phần đưa Trung Quốc trở thành một trong những trung tâm xuất khẩu công nghệ sản xuất nội dung số.
AI tạo nghề mới nhưng con người vẫn giữ vai trò trung tâm
Sự phát triển của AI không chỉ làm thay đổi quy trình sản xuất mà còn tạo ra nhiều nghề nghiệp hoàn toàn mới. Những vị trí như "AI clip curator" (chuyên gia quản lí nội dung AI) hay "AI editor" (biên tập viên AI) đang xuất hiện ngày càng nhiều trên thị trường lao động.
Theo Feng Anrong, công việc quan trọng nhất hiện nay là đóng vai trò như một "phiên dịch viên" giữa đạo diễn và AI. Người làm nghề phải hiểu rõ ý tưởng nghệ thuật của đạo diễn để chuyển hóa thành những câu lệnh (prompt) đủ chính xác giúp mô hình AI tạo ra hình ảnh hoặc video đúng yêu cầu.
Điều này khiến tiêu chuẩn tuyển dụng cũng thay đổi đáng kể. Các nhà tuyển dụng không còn tìm kiếm những chuyên gia chỉ giỏi một kĩ năng riêng lẻ mà ưu tiên những nhân sự đa năng, vừa hiểu biên kịch, đạo diễn, quay dựng, mỹ thuật, vừa thành thạo công cụ AI và kĩ thuật viết prompt.
Fu Weiwei ví đạo diễn AI là một "chiến binh toàn năng", người phải biết viết kịch bản, đạo diễn, dựng phim, có tư duy thẩm mỹ và hiểu cách khai thác sức mạnh của AI. Tuy nhiên, theo ông, yếu tố quan trọng nhất vẫn là khả năng sáng tạo nguyên bản.
Quan điểm này cũng được nhiều chuyên gia chia sẻ. Dù AI có thể tạo ra hình ảnh, âm thanh hay cả một bộ phim trong thời gian rất ngắn, công nghệ vẫn chưa thể thay thế khả năng kể chuyện và cảm xúc của con người.
Feng Anrong cho rằng AI chỉ là công cụ khuếch đại năng suất. Điều tạo nên thành công của những bộ phim ngắn AI lan truyền mạnh tại Trung Quốc không phải là kĩ thuật dựng hình mà chính là cốt truyện hấp dẫn và góc nhìn sáng tạo của người làm nội dung. Ông ví điều này giống như việc "ai cũng có thể viết, nhưng không phải ai cũng trở thành tiểu thuyết gia".
Zhu Xinmei, Giám đốc Viện Truyền thông Quốc tế thuộc Trung tâm Nghiên cứu Phát triển của Cục Phát thanh và Truyền hình Quốc gia Trung Quốc, cũng nhận định AI đã chuyển từ giai đoạn thử nghiệm sang trở thành lực lượng sản xuất chủ đạo trong ngành phát thanh - truyền hình.
Theo bà, khi công nghệ cho phép gần như mọi người đều có thể trở thành nhà sáng tạo nội dung, giá trị lớn nhất sẽ không còn nằm ở khả năng sử dụng công cụ mà ở tư duy sáng tạo, năng lực kể chuyện, khả năng nắm bắt xu hướng xã hội và gu thẩm mỹ tinh tế.
Các số liệu trong ngành cũng cho thấy quy mô chuyển đổi đang diễn ra rất nhanh. Trong quý I/2026, khoảng 128.000 phim ngắn được phát hành tại Trung Quốc và hơn 95% trong số đó có sự tham gia của AI trong quá trình sản xuất.
Nhiều chuyên gia dự báo bước phát triển tiếp theo sẽ là các bộ phim điện ảnh dài hoàn toàn do AI hỗ trợ sản xuất. Khi các mô hình AI tạo video thế hệ 3.0 của Trung Quốc được kì vọng đạt chất lượng hình ảnh 4K chuẩn điện ảnh vào cuối năm nay, ranh giới giữa phim ngắn AI và phim chiếu rạp sẽ ngày càng thu hẹp.
Theo Fu Weiwei, AI sẽ không khiến các rạp chiếu phim biến mất mà sẽ mở rộng cách thức làm phim, giải phóng trí tưởng tượng của các nhà sáng tạo và mang đến những trải nghiệm điện ảnh phong phú hơn. Trong tương lai gần, AI nhiều khả năng sẽ trở thành một phần không thể thiếu của ngành công nghiệp điện ảnh toàn cầu, với Trung Quốc đang nổi lên như một trong những quốc gia dẫn đầu cuộc chuyển đổi này.