Nông dân vùng sâu Cà Mau điều khiển drone, quản lý ruộng bằng phần mềm, gạo ngon nhất miền Tây
Từ vùng sâu Cà Mau, HTX Ba Đình ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số (KHCN & CĐS) để xây dựng mô hình sản xuất lúa thông minh, gia tăng giá trị hạt gạo.
Nông dân vùng sâu Cà Mau đưa công nghệ vào từng công đoạn sản xuất
Thành lập từ cuối năm 2018, HTX Ba Đình hiện có 291 thành viên, canh tác trên 733 ha theo mô hình lúa - tôm và nhiều mô hình kinh tế kết hợp. Điều đáng chú ý là ngay từ những ngày đầu, HTX đã xác định KHCN & CĐS là nền tảng để phát triển bền vững.
Ông Nông Văn Thạch, Chủ tịch HĐQT, Giám đốc HTX cho rằng: “Muốn CĐS thành công thì trước hết phải xây dựng được đội ngũ đủ năng lực tiếp cận công nghệ. Hiện bộ máy HTX gồm giám đốc, 5 phó giám đốc cùng đội ngũ cán bộ chuyên môn, phần lớn có trình độ đại học, tạo thuận lợi trong việc triển khai các ứng dụng số và hỗ trợ thành viên tiếp cận kỹ thuật mới”.
Trên đồng ruộng, HTX mạnh dạn đầu tư máy bay không người lái (drone) và máy sạ cụm trong gieo sạ. Công nghệ này giúp gieo giống đồng đều, giảm lượng giống sử dụng, tiết kiệm nhân công, hạn chế sâu bệnh ngay từ đầu vụ. Drone cũng được sử dụng để phun thuốc và bón phân với độ chính xác cao, giảm chi phí sản xuất và giảm tiếp xúc trực tiếp của người lao động với hóa chất.
Bên cạnh đó, 100% diện tích lúa của HTX được thu hoạch bằng máy gặt đập liên hợp, góp phần giảm thất thoát sau thu hoạch, bảo đảm chất lượng hạt lúa. Toàn bộ quy trình sản xuất từ gieo trồng đến thu hoạch đều được quản lý trên phần mềm FaceFarm, giúp truy xuất nguồn gốc minh bạch, nâng cao niềm tin của thị trường đối với sản phẩm.
Theo ông Nông Văn Thạch: Ứng dụng công nghệ không chỉ nhằm tăng năng suất mà còn giúp nâng cao chất lượng, minh bạch quy trình sản xuất và tạo lợi thế cạnh tranh cho hạt gạo. Khi người nông dân làm chủ công nghệ thì giá trị sản phẩm cũng được nâng lên.
Nhờ quy trình sản xuất hiện đại kết hợp canh tác hữu cơ, giống lúa BL9 do HTX sản xuất đã đạt Giải nhất Cuộc thi "Gạo ngon Đồng bằng sông Cửu Long" năm 2026, tạo dấu ấn mới cho thương hiệu gạo Cà Mau.
Quản trị số mở rộng thị trường cho hạt gạo
Không chỉ đổi mới trên đồng ruộng, HTX Ba Đình còn đẩy mạnh CĐS trong công tác quản trị và kết nối thị trường. Ông Nguyễn Minh Cảnh, Tổ trưởng sản xuất lúa HTX cho biết, đơn vị đã ứng dụng đồng bộ hóa đơn điện tử, chữ ký số, thanh toán ngân hàng điện tử và nhiều phần mềm quản lý trong điều hành hoạt động. Nhờ đó, công tác quản lý được thực hiện nhanh chóng, chính xác, tiết kiệm thời gian và bảo đảm đúng quy định.
Song song với đó, sản phẩm của HTX được quảng bá trên website, các nền tảng thương mại điện tử và mạng xã hội như Facebook, Zalo, TikTok,... giúp mở rộng khả năng tiếp cận khách hàng và doanh nghiệp.
Việc áp dụng quy trình sản xuất xanh cũng tạo nên lợi thế khác biệt. Trong mô hình lúa - tôm, HTX ưu tiên sử dụng phân bón hữu cơ, thuốc bảo vệ thực vật sinh học và quản lý nước hợp lý, góp phần giảm phát thải, bảo vệ hệ sinh thái và thích ứng với biến đổi khí hậu.
Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi số ở vùng sâu vẫn còn nhiều trở ngại. Chi phí đầu tư thiết bị công nghệ lớn trong khi khả năng tích lũy của HTX còn hạn chế. Nhiều thành viên lớn tuổi chưa quen với các phần mềm quản lý, đòi hỏi phải được tập huấn thường xuyên. Việc xây dựng chuỗi liên kết từ sản xuất đến tiêu thụ cũng chưa thật sự ổn định do biến động của thị trường. Việc vay vốn ngân hàng của HTX gặp khó khăn khi liên quan đến thế chấp tài sản…
Theo ông Nông Văn Thạch, thời gian tới HTX sẽ tiếp tục mở rộng diện tích sản xuất lúa hữu cơ, đầu tư thêm máy móc hiện đại, tăng cường đào tạo kỹ năng số cho thành viên và liên kết doanh nghiệp để hình thành chuỗi giá trị bền vững.
Hướng đi cho nền nông nghiệp xanh vùng cực Nam
Đánh giá về mô hình này, ông Tô Hoài Phương, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Cà Mau cho rằng, HTX Ba Đình là một trong những điển hình về ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số vào sản xuất lúa ở vùng sâu.
Theo ông, việc xây dựng thương hiệu dựa trên quy trình sản xuất minh bạch, truy xuất nguồn gốc và chất lượng an toàn thực phẩm đã tạo lợi thế cạnh tranh rõ rệt cho sản phẩm. Đây cũng là hướng phát triển phù hợp với chiến lược xây dựng nền nông nghiệp xanh, kinh tế tuần hoàn và thích ứng biến đổi khí hậu của tỉnh.
Ông Tô Hoài Phương cho biết, ngành nông nghiệp sẽ tiếp tục hỗ trợ các HTX mở rộng vùng nguyên liệu, phát triển sản xuất lúa hữu cơ, kết nối doanh nghiệp tiêu thụ và thúc đẩy ứng dụng công nghệ số trong toàn bộ chuỗi giá trị lúa gạo.
Thực tế từ HTX Ba Đình cho thấy, nông nghiệp thông minh không còn là khái niệm dành riêng cho những vùng sản xuất lớn hay doanh nghiệp quy mô lớn. Khi người nông dân được trang bị kiến thức, được hỗ trợ công nghệ và tham gia vào mô hình hợp tác xã chuyên nghiệp, ngay cả vùng sâu cũng có thể tạo ra những sản phẩm chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu của thị trường.
Từ những cánh đồng lúa - tôm nơi cực Nam Tổ quốc, mô hình của HTX Ba Đình đang mở ra hướng phát triển mới cho nông nghiệp Cà Mau. Sự kết hợp giữa KHCN, CĐS, sản xuất xanh và liên kết chuỗi không chỉ giúp nâng cao thu nhập cho nông dân mà còn góp phần khẳng định vị thế hạt gạo Việt Nam trên thị trường trong nước và quốc tế.
