NSƯT Vân Khánh và hai năm làm thay đổi sự nghiệp
Hai năm 1996 - 1997 tạo bước ngoặt trong sự nghiệp của NSƯT Vân Khánh, đưa giọng ca xứ Huế đến gần hơn với khán giả cả nước.
Sau gần 30 năm ca hát, NSƯT Vân Khánh vẫn nhớ rõ giai đoạn 1996 - 1997. Những giải thưởng tại các cuộc thi dành cho sinh viên cùng lần xuất hiện trong một chương trình cầu truyền hình đã giúp tên tuổi cô được nhiều khán giả biết đến.
Nhìn lại chặng đường đã qua, nữ ca sĩ cho rằng giải thưởng hay sân khấu lớn chỉ tạo ra cơ hội ban đầu. Để giữ khán giả, nghệ sĩ phải có màu sắc riêng, biết thay đổi nhưng không đánh mất giọng hát đã làm nên tên tuổi.
Hai năm tạo bước ngoặt cho NSƯT Vân Khánh
Vân Khánh đến với âm nhạc từ khá sớm và xem ca hát là công việc gắn liền với cuộc sống. Nữ ca sĩ từng nói nhiều người chủ động chọn nghề, còn cô có cảm giác mình được nghề lựa chọn.
“Đây là cái nghiệp của Khánh và Khánh rất hạnh phúc khi được làm ca sĩ”, cô chia sẻ khi đảm nhận vai trò giám khảo khách mời tại Hãy nghe tôi hát 2026.
Trong hành trình gần ba thập niên, Vân Khánh xem giai đoạn 1996 - 1997 là bước ngoặt quan trọng. Cô giành giải tại các cuộc thi dành cho sinh viên, sau đó xuất hiện trong chương trình cầu truyền hình với ca khúc Huế thương. Tiết mục đưa giọng hát của cô đến với lượng khán giả rộng hơn.
Sau dấu mốc này, những chương trình âm nhạc tại phía nam tiếp tục mở ra cơ hội biểu diễn cho Vân Khánh. Giọng hát mang âm hưởng miền Trung cùng cách phát âm đặc trưng giúp cô dần tạo được vị trí trong dòng nhạc dân ca và trữ tình.
Sau nhiều năm nhìn lại, điều nữ ca sĩ trân trọng không chỉ là giải thưởng hay quy mô sân khấu. Tình cảm của khán giả mới là yếu tố giúp cô duy trì công việc và tiếp tục đứng trước công chúng.
Giữ màu sắc riêng nhưng không tự đóng khung
Vân Khánh sở hữu chất giọng và cách hát dễ nhận diện. Đây là lợi thế trong quá trình xây dựng tên tuổi, nhưng cũng đặt ra yêu cầu phải làm mới mình để tránh lặp lại.
Nữ ca sĩ thừa nhận giọng của mình có màu sắc khá riêng nên rất khó giả giọng một nghệ sĩ khác. Cô càng khâm phục những người có thể thay đổi cách phát âm, nhả chữ và xử lý ca khúc để mô phỏng nhiều giọng ca.
Tuy nhiên, khả năng bắt chước không phải con đường Vân Khánh lựa chọn. Cô cho rằng mỗi nghệ sĩ cần có bản sắc riêng thay vì trở thành bản sao của người khác. Khán giả có thể chú ý đến một màn mô phỏng trong thời gian ngắn, nhưng dấu ấn cá nhân mới quyết định khả năng đi đường dài.
Giữ bản sắc không đồng nghĩa với việc chỉ hát một dòng nhạc hoặc sử dụng mãi một cách thể hiện. Trong quá trình hoạt động, Vân Khánh từng thử sức với nhạc trẻ, mashup và những ca khúc không hoàn toàn thuộc sở trường.
“Làm mới không có nghĩa là thay đổi hoàn toàn hay chạy theo người khác. Mình phải biết điều chỉnh cách hát, cách diễn để phù hợp với thời đại nhưng vẫn giữ được màu sắc của chính mình”, giọng ca Ca dao em và tôi nói.
Quan niệm này đặt người nghệ sĩ trước hai yêu cầu tưởng như đối lập. Họ phải đủ linh hoạt để không đứng ngoài sự thay đổi của thị trường, đồng thời giữ được đặc trưng khiến khán giả nhận ra mình.
Nếu chỉ bám vào những gì từng tạo nên thành công, ca sĩ dễ trở nên cũ kỹ. Ngược lại, nếu chạy theo xu hướng và thay đổi hoàn toàn cách hát, họ có thể đánh mất nhóm khán giả đã theo dõi mình nhiều năm. Vân Khánh chọn điều chỉnh cách phối, cách diễn và cách tiếp cận ca khúc, trong khi vẫn giữ chất giọng làm nên dấu ấn.
Cảm xúc giữ khán giả ở lại
Khi đánh giá một màn trình diễn, Vân Khánh đặt cảm xúc ở vị trí quan trọng. Theo cô, kỹ thuật là nền tảng cần thiết nhưng chưa đủ để tạo ra sự kết nối giữa người hát và người nghe.
“Điều quan trọng nhất là mình hát bằng tất cả trái tim. Cảm xúc mới là điều giữ khán giả ở lại”, nữ ca sĩ nói.
Cùng một ca khúc, mỗi nghệ sĩ có thể tạo ra cách truyền tải khác nhau. Cách nhấn nhá, xử lý câu hát, sử dụng khoảng lặng và đặt cảm xúc vào ca từ đều ảnh hưởng đến hiệu quả của phần trình diễn.
Ca sĩ còn phải hiểu nội dung tác phẩm và xác định mình muốn kể câu chuyện đó như thế nào. Cảm xúc trong biểu diễn không đơn thuần là thể hiện nét buồn hoặc vui trên gương mặt. Nó phải xuất phát từ cách người hát tiếp nhận ca từ và biến câu chuyện của tác giả thành trải nghiệm của chính mình.
Đây cũng là thử thách khi một ca sĩ trẻ thể hiện lại ca khúc đã gắn với tên tuổi của người đi trước. Nếu sao chép bản cũ, họ khó tạo được dấu ấn. Nếu thay đổi quá xa, phần trình diễn có nguy cơ làm mất tinh thần vốn có của tác phẩm.
Theo Vân Khánh, người hát cần tìm được cách kể mới nhưng vẫn tôn trọng ca khúc. Cá tính không nằm ở việc thay đổi mọi thứ mà thể hiện qua lựa chọn tiết chế, nhấn nhá và xử lý phù hợp với chất giọng của mình.
Gần 30 năm chưa từng muốn bỏ nghề
Gần 30 năm làm nghề, Vân Khánh đã trải qua nhiều giai đoạn khác nhau của đời sống và thị trường âm nhạc. Cô từng có những chuyến lưu diễn dài ngày, một mình đến nơi xa, tự chuẩn bị công việc và đối diện với không ít khó khăn.
Dù vậy, nữ ca sĩ cho biết chưa từng nghĩ đến chuyện rời bỏ sân khấu. “Mỗi lần nhìn lại, Khánh đều thấy mình quá hạnh phúc vì được đứng trên sân khấu”, cô tâm sự.
Sự bền bỉ của Vân Khánh không đến từ việc liên tục thay đổi để chạy theo thị trường. Cô chọn làm mới bản thân trong giới hạn của bản sắc, học thêm cách thể hiện nhưng không phủ nhận màu giọng đã giúp mình được nhận diện.
Sau gần ba thập niên, nữ ca sĩ không còn nhìn nghề nghiệp chỉ qua số lượng chương trình hoặc giải thưởng. Việc vẫn được hát, được khán giả nhớ đến và có cơ hội chia sẻ kinh nghiệm với những người trẻ trở thành giá trị quan trọng hơn.
Những chia sẻ của NSƯT Vân Khánh được đưa ra khi cô tham gia tập 19 Hãy nghe tôi hát 2026. Đây là đêm mở đầu vòng chung kết với ba thí sinh Mộc Anh, Mỹ Đăng và Đông Triều. Chương trình dự kiến phát sóng lúc 21 giờ ngày 9/9 trên THVL1.
