Nvidia, Meta và hơn 20 công ty cảnh báo Mỹ không nên siết AI trọng số mở

Theo họ, các biện pháp như vậy có thể kìm hãm cạnh tranh và đẩy hoạt động đổi mới sáng tạo ra nước ngoài.

Các mô hình AI trọng số mở cho phép người dùng tải xuống, chỉnh sửa và vận hành trên hạ tầng máy chủ của riêng mình. Vài tuần gần đây, loại mô hình AI này đã trở thành chủ đề tranh luận gay gắt trong ngành công nghệ.

Các mô hình AI trọng số mở tiến tiến của Trung Quốc đang ngày càng tạo được sức cạnh tranh với những mô hình AI đóng hàng đầu Mỹ như OpenAI, Anthropic và Google. Trước xu hướng đó, giới chức và lãnh đạo doanh nghiệp Mỹ đang cân nhắc liệu có nên hạn chế quyền tiếp cận các mô hình AI của Trung Quốc ở Mỹ hay không.

"Mỹ không nên đưa ra những quyết định vội vàng"

Ngày 17/7, startup Moonshot AI (Trung Quốc) ra mắt mô hình AI trọng số Kimi K3 với 2.800 tỉ tham số.

Moonshot AI gọi Kimi K3 là mô hình AI trọng số mở lớn nhất thế giới, gây chấn động ngành AI toàn cầu vì có hiệu năng tiệm cận Claude Fable 5 của Anthropic và GPT-5.6 Sol của OpenAI. Điều này làm dấy lên lo ngại tại Thung lũng Silicon rằng khoảng cách giữa AI Trung Quốc và Mỹ đã được rút ngắn xuống chỉ còn vài tuần thay vì vài tháng.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent hôm 21/7 tiết lộ chính quyền Trump sẽ xem xét liệu các công ty Trung Quốc có đánh cắp tài sản trí tuệ của Mỹ hay không. Ông nhấn mạnh chính phủ Mỹ "có thể áp đặt các biện pháp trừng phạt nếu hành vi đánh cắp này được xác định".

Song trong bức thư công bố hôm 24/7, nhóm doanh nghiệp, tổ chức và nền tảng công nghệ Mỹ cảnh báo chính quyền Trump không nên đưa ra những quyết định vội vàng. Họ cho rằng các mô hình AI trọng số mở giúp tăng cường cạnh tranh và bảo đảm lợi ích của AI được chia sẻ rộng rãi, thay vì tập trung vào một số ít doanh nghiệp.

"Việc chỉ dựa vào các mô hình AI đóng không đồng nghĩa với an toàn hơn. Chúng vẫn có thể bị tấn công, bị lạm dụng hoặc gặp lỗi mà người bên ngoài không thể phát hiện. Việc tập trung các năng lực AI tiên tiến vào một số ít mô hình đóng còn khiến rủi ro gia tăng", bức thư nêu rõ.

Jensen Huang (Giám đốc điều hành Nvidia) và Satya Nadella (Giám đốc điều hành Microsoft) đều chia sẻ bức thư này trên tài khoản mạng xã hội X.

Chủ tịch OpenAI: Không thảo thuận với chính quyền Trump về khả năng cấm mô hình AI trọng số mở Trung Quốc ở Mỹ

Đáng chú ý, OpenAI và Anthropic không kí tên vào bức thư. Cả hai công ty AI hàng đầu Mỹ hiện đều được định giá gần 1.000 tỉ USD và đang chuẩn bị cho các đợt IPO (chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng) có quy mô rất lớn, có thể diễn ra ngay trong năm nay.

Anthropic đã nộp hồ sơ IPO bảo mật lên Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC) vào tháng 6, còn OpenAI thực hiện động thái tương tự chỉ vài ngày sau đó.

Trong cuộc họp báo tại thành phố New York (Mỹ) hôm 22/7, Chủ tịch OpenAI Greg Brockman cho biết công ty ủng hộ việc AI được tiếp cận rộng rãi. Ông cũng khẳng định bản thân không tham gia bất kì cuộc trao đổi nào với chính quyền Trump về khả năng cấm các mô hình AI trọng số mở của Trung Quốc tại Mỹ.

"Tôi cho rằng AI và việc sử dụng công nghệ này cần được phổ cập rộng rãi. Ở góc độ cá nhân, tôi nghĩ rằng việc có nhiều mô hình hơn, nhiều người sử dụng hơn, đó là một điều tốt", Greg Brockman nói.

Mỹ tố Moonshot AI chưng cất Claude Fable 5 trái phép để phát triển Kimi K3

Trong khi đó, ông Michael Kratsio, Giám đốc Văn phòng Chính sách Khoa học và Công nghệ Nhà Trắng, hôm 22/7 cáo buộc Moonshot AI đã phát triển Kimi K3 bằng cách chưng cất công nghệ Claude Fable 5 của Anthropic. Chưng cất là kỹ thuật huấn luyện AI, trong đó một mô hình nhỏ hơn học từ đầu ra của một mô hình mạnh hơn để nâng cao năng lực.

Trên mạng xã hội X, Michael Kratsios cho biết việc chưng cất AI hợp pháp đóng vai trò quan trọng trong hệ sinh thái đổi mới mở. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh rằng "việc chưng cất quy mô lớn một cách bí mật nhằm đánh cắp công nghệ độc quyền của Mỹ là điều không thể chấp nhận".

Tháng 2, Anthropic từng cáo buộc ba công ty AI Trung Quốc sử dụng trái phép Claude để cải thiện các mô hình của họ. Theo Anthropic, DeepSeek, Moonshot AI và MiniMax đã tạo hơn 16 triệu lượt tương tác với Claude thông qua khoảng 24.000 tài khoản giả, vi phạm điều khoản sử dụng cũng như các giới hạn truy cập theo khu vực.

OpenAI cũng từng cảnh báo các nhà làm luật Mỹ rằng DeepSeek đang tìm cách chưng cất các mô hình của họ và các công ty AI hàng đầu Mỹ để phục vụ việc huấn luyện sản phẩm riêng.

Hôm 22/7, Michael Kratsios còn cáo buộc Moonshot AI đã mua được các máy chủ trang bị chip AI Nvidia GB300, sau đó triển khai tại Thái Lan, "nhiều khả năng để huấn luyện các mô hình AI".

Nvidia GB300 là chip AI cao cấp thế hệ mới của Nvidia, thuộc kiến trúc Blackwell Ultra. Đây là phiên bản siêu chip được hãng giới thiệu với hiệu năng xử lý AI vượt trội, tích hợp cả GPU Blackwell và CPU Grace dựa trên nền tảng Arm.

Vào tháng 2, một quan chức cấp cao thuộc chính quyền Trump từng cho biết mô hình AI mới nhất của DeepSeek được huấn luyện bằng những chip AI Nvidia tiên tiến nhất, có thể vi phạm các quy định kiểm soát xuất khẩu của Mỹ.

Theo một bức điện ngoại giao mà Reuters tiếp cận được, Bộ Ngoại giao Mỹ từ tháng 4 đã chỉ đạo các cơ quan ngoại giao trên toàn cầu tăng cường cảnh báo về những gì Mỹ cho là nỗ lực trên diện rộng của các công ty Trung Quốc, trong đó có Moonshot AI, nhằm đánh cắp tài sản trí tuệ từ các phòng thí nghiệm AI Mỹ.

"Các mô hình AI được phát triển từ những chiến dịch chưng cất trái phép và bí mật cho phép các đối thủ nước ngoài tung ra sản phẩm có vẻ đạt hiệu năng tương đương ở một số bài đánh giá, với chi phí chỉ bằng một phần nhỏ, nhưng không thể tái tạo đầy đủ năng lực của hệ thống gốc”, trích điện tín của Bộ Ngoại giao Mỹ.

Những cáo buộc từ chính quyền Trump nhiều khả năng sẽ làm gia tăng căng thẳng công nghệ giữa Mỹ và Trung Quốc, trong bối cảnh công ty AI của hai nước liên tục tung ra những mô hình AI ngày càng mạnh mẽ, có ảnh hưởng lớn đến kinh tế và cả các ứng dụng quân sự tiềm năng.

Trong khi đó, ông Lưu Sướng - người phát ngôn Đại sứ quán Trung Quốc tại Washington - bác bỏ hoàn toàn các cáo buộc của Mỹ.

Ông Lưu Sướng nói: "Những phát biểu của ông Kratsios hoàn toàn không có căn cứ. Trung Quốc luôn tôn trọng việc bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ. Các cá nhân liên quan tại Mỹ nên tôn trọng sự thật, gạt bỏ định kiến và chấm dứt việc bôi nhọ, hạ thấp những thành tựu của Trung Quốc trong lĩnh vực AI".

Bà Sarah Heck, Giám đốc phụ trách chính sách công của Anthropic, viết trên X rằng việc các công ty Trung Quốc đánh cắp mô hình AI của Mỹ "gây ra những rủi ro nghiêm trọng với an ninh quốc gia Mỹ".

Trong bức thư hôm 24/7, nhóm hãng công nghệ Mỹ cho rằng: "Những nỗ lực trái pháp luật nhằm khai thác giá trị từ các mô hình AI đóng đặt ra những mối lo ngại chính đáng. Tuy nhiên, những lo ngại đó nên được giải quyết thông qua các khuôn khổ pháp lí và thương mại có mục tiêu, thay vì áp đặt các hạn chế trên diện rộng với những kỹ thuật đóng vai trò quan trọng trong đổi mới sáng tạo AI".

"Vị thế dẫn đầu về AI của Mỹ sẽ không được quyết định bởi một mô hình tiên phong duy nhất, mà bởi việc Mỹ có xây dựng được một hệ sinh thái AI mạnh mẽ và cởi mở để lan tỏa đến mọi lĩnh vực của nền kinh tế hay không. Đây là yếu tố thiết yếu để tạo ra cơ hội đổi mới sáng tạo và thịnh vượng trên toàn quốc", họ kết luận.