Ông Trump mắc kẹt giữa Apple và Micron trong cuộc chiến về chip nhớ Trung Quốc
Apple vận động chính quyền Trump cho phép sử dụng chip nhớ Trung Quốc trong các sản phẩm bán ngoài Mỹ, nhưng vấp phải sự phản đối quyết liệt từ Micron Technology.
Chiến dịch vận động hành lang quyết liệt của Apple nhằm giảm chi phí bằng cách sử dụng chip nhớ Trung Quốc đang vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ Micron Technology (hãng sản xuất chip nhớ số 1 Mỹ). Điều này khiến Tổng thống Donald Trump rơi vào thế khó giữa cuộc đối đầu của hai tập đoàn hàng đầu nước Mỹ.
Theo nguồn tin của WSJ, những tuần gần đây, Giám đốc điều hành Tim Cook cùng các lãnh đạo cấp cao của Apple đã trình bày với ông Trump và các quan chức, gồm cả Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick và Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent, kế hoạch sử dụng chip nhớ của hai công ty Trung Quốc là CXMT (ChangXin Memory Technologies) và YMTC (Yangtze Memory Technologies) trong các sản phẩm được bán bên ngoài nước Mỹ.
Apple cho rằng động thái này sẽ giúp giảm bớt tình trạng khan hiếm chip nhớ trên toàn cầu và có khả năng kéo giá thiết bị điện tử xuống, từ đó mang lại lợi ích cho người tiêu dùng Mỹ.
Tuy nhiên, những lập luận đó đã bị Micron Technology phản bác. Theo WSJ, Giám đốc điều hành Sanjay Mehrotra cùng các lãnh đạo Micron Technology đã cảnh báo Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick và các quan chức khác rằng nếu để CXMT và YMTC bán chip nhớ cho các hãng công nghệ Mỹ, dù lắp vào sản phẩm bán bên ngoài nước Mỹ, ngành chip nhớ nội địa có thể bị tàn phá giống như cách Trung Quốc từng góp phần khiến ngành thép và nhiều nhà máy sản xuất của Mỹ suy yếu.
Vài năm gần đây, Apple và nhiều khách hàng mua chip nhớ khác đã tránh sử dụng chip từ các nhà cung cấp Trung Quốc sau khi Bộ Quốc phòng Mỹ xác định họ là các công ty có liên hệ với quân đội Trung Quốc. Riêng YMTC còn nằm trong danh sách thực thể (danh sách đen thương mại) của Mỹ.
Cuộc vận động hành lang từ Apple nhiều khả năng sẽ buộc ông Trump phải lựa chọn giữa hai ưu tiên kinh tế lớn của mình: Giảm giá cho người tiêu dùng Mỹ và tăng cường sản xuất chip trong nước nhằm giảm sự phụ thuộc vào nước ngoài.
Trong bối cảnh đàm phán thương mại với Trung Quốc vẫn đang diễn ra, ông Trump muốn tránh áp đặt thêm các hạn chế với doanh nghiệp Trung Quốc, đồng thời nhiều lần ca ngợi cả Apple lẫn Micron Technology vì đã đầu tư vào Mỹ.
Apple và Micron đối đầu, ông Trump đứng trước lựa chọn khó
Người phát ngôn Nhà Trắng Kush Desai cho biết chính quyền Trump sẽ theo đuổi mục tiêu "thúc đẩy đầu tư và mang lại lợi ích kinh tế cho người dân Mỹ, đồng thời bảo vệ an ninh quốc gia".
Theo các nguồn tin của WSJ, Micron Technology lập luận rằng công ty có thể góp phần giải quyết tình trạng thiếu chip nhớ bằng cách đẩy nhanh tiến độ xây dựng các nhà máy ở Mỹ và tăng đầu tư trong nước. Micron Technology cũng cho rằng việc giá các thiết bị điện tử tiêu dùng, gồm sản phẩm của Apple, tăng lên không chỉ xuất phát từ giá chip nhớ cao hơn.
Ông Trump từng tuyên bố muốn tăng mạnh năng lực sản xuất chip của Mỹ trước khi kết thúc nhiệm kì.
"Điều quan trọng nhất là chúng ta phải xây dựng năng lực sản xuất ngay ở Mỹ. Rõ ràng chúng ta không muốn làm ăn với bất kì ai nằm trong danh sách thực thể", ông Michael Kratsios - Giám đốc Văn phòng Chính sách Khoa học và Công nghệ Nhà Trắng - phát biểu trước các nhà làm luật Mỹ gần đây.
Cuộc đối đầu giữa Apple với Micron Technology càng làm sâu sắc thêm cuộc tranh luận vốn đã gay gắt trong chính quyền Mỹ về công nghệ Trung Quốc. Gần đây, các công ty Trung Quốc đã tung ra nhiều mô hình AI mạnh mẽ. Điều này khiến một số lãnh đạo doanh nghiệp Mỹ kêu gọi có biện pháp bảo vệ trước các mô hình AI Trung Quốc có chi phí thấp hơn. Trong khi đó, các nhà sáng lập startup và giới đầu tư phản đối quan điểm này, cho rằng chi phí thấp của mô hình AI Trung Quốc sẽ thúc đẩy đổi mới sáng tạo.
Sanjay Mehrotra có ác cảm với Apple
Là một trong những khách hàng mua chip nhớ lớn nhất thế giới, Apple trong nhiều năm đã liên tục gây sức ép lên Micron Technology và các nhà cung cấp khác để có được mức giá linh kiện thấp nhất cho các thiết bị của mình. Đổi lại, các hãng sản xuất chip nhớ cũng cần những đơn hàng khổng lồ từ Apple để duy trì hoạt động của các nhà máy ở công suất cao.
Các cuộc đàm phán giữa hai bên căng thẳng đến mức tạo ra mối hiềm khích kéo dài. Trước khi trở thành Giám đốc điều hành Micron Technology, ông Sanjay Mehrotra từng điều hành Sandisk – nhà cung cấp chip nhớ khác của Apple.
Khi còn ở Sandisk, Sanjay Mehrotra có ác cảm với Apple đến mức hiếm khi trực tiếp gặp đại diện công ty này. Theo các nguồn tin của WSJ, sự đối đầu đó vẫn còn tồn tại cho đến ngày nay.
Cơn sốt AI khiến Apple mất lợi thế trước Micron
Cuộc cách mạng AI đã đảo ngược cán cân quyền lực, giúp Sanjay Mehrotra có vị thế đàm phán mạnh hơn. Các tập đoàn vận hành trung tâm dữ liệu AI hiện mua lượng chip nhớ khổng lồ với giá cao, tước đi lợi thế đàm phán của Apple. Tình trạng thiếu nguồn cung chip nhớ vì thế đã giúp các nhà sản xuất tăng giá. Theo công ty nghiên cứu thị trường TechInsights, giá chip nhớ đã tăng gấp bốn lần trong một năm qua và dự kiến còn tiếp tục tăng, đồng thời cổ phiếu của các hãng sản xuất cũng tăng vọt.
Apple cho rằng Micron Technology đang trục lợi từ tình trạng khan hiếm chip nhớ. Apple lập luận rằng biên lợi nhuận gộp của Micron Technology hiện đã vượt 80%, cho thấy dấu hiệu tăng giá quá mức. Apple cũng cáo buộc Micron Technology không đầu tư đủ nhanh để mở rộng nguồn cung và phần lớn công suất mới mà hãng chip nhớ số 1 Mỹ bổ sung sẽ được ưu tiên cho khách hàng AI thay vì các ngành khác.
Không riêng Apple, nhiều ngành công nghiệp như thiết bị y tế và ô tô cũng đã đề nghị chính quyền Mỹ hỗ trợ giải quyết tình trạng thiếu chip nhớ.
Về phía mình, Micron Technology cho biết đang cung cấp chip nhớ cho nhiều ngành công nghiệp khác nhau và có kế hoạch đầu tư 250 tỉ USD tại Mỹ để mở rộng năng lực sản xuất.
"Tầm quan trọng chiến lược của các công nghệ bộ nhớ và lưu trữ tiên tiến chưa bao giờ lớn như hiện nay", người phát ngôn của Micron Technology cho biết.
Các lãnh đạo ngành chip nhớ cũng cho rằng trong những giai đoạn thị trường suy giảm trước đây, Apple và các khách hàng lớn đã gây áp lực rất mạnh để ép giá các nhà cung cấp, góp phần tạo ra tình trạng thiếu hụt nguồn cung hiện nay. Họ cũng lưu ý rằng giá chip nhớ của các công ty Trung Quốc cũng đã tăng lên.
Apple và Micron tăng tốc vận động hành lang tại Nhà Trắng
Trước đó, tờ FT đã đưa tin về đề xuất của Apple xin phép sử dụng chip nhớ Trung Quốc. Cả Apple và Micron Technology đều có mạng lưới vận động hành lang rất mạnh tại Washington, dù Apple được đánh giá là có mối quan hệ thân thiện với ông Trump từ nhiệm kì đầu tiên.
Theo các nguồn tin của WSJ, Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick thường xuyên trao đổi với Tim Cook cùng Sanjay Mehrotra về mục tiêu của chính quyền Trump trong việc tăng đầu tư trong nước và mở rộng sản xuất chip tại Mỹ. Gần đây, ông Howard Lutnick cũng đã tham dự nhiều sự kiện của Micron Technology để kỉ niệm các cột mốc trong hoạt động sản xuất. Cả
Tim Cook lẫn Sanjay Mehrotra đều từng xuất hiện cùng Tổng thống Trump tại Phòng Bầu dục và tháp tùng ông trong chuyến công du Trung Quốc hồi tháng 5.
Cả Apple và Micron Technology đều đã đóng góp tài chính cho dự án xây dựng phòng khiêu vũ mới của Nhà Trắng, đồng thời công khai thể hiện sự ủng hộ với ông Trump.
Năm ngoái, Tim Cook đã tặng ông Trump một tấm bảng lưu niệm có đế bằng vàng tại Phòng Bầu dục, như một phần trong nỗ lực vận động để Apple được miễn một số mức thuế quan. Trong khi đó, Micron Technology tuyên bố sẽ đầu tư 250 triệu USD để đối ứng với khoản hỗ trợ của chính phủ liên bang cho chương trình Trump Accounts. Khoản tiền này sẽ dành cho trẻ sơ sinh là con của nhân viên Micron Technology và trẻ em tại các bang nơi công ty hoạt động.
Trump Accounts được thành lập theo đạo luật thuế và chi tiêu do đảng Cộng hòa thông qua năm ngoái. Theo chương trình này, Bộ Tài chính Mỹ sẽ gửi 1.000 USD vào một tài khoản đầu tư ưu đãi thuế cho mỗi trẻ em Mỹ sinh trong giai đoạn từ ngày 1/1/2025 đến 31/12/2028.
Số tiền đó sẽ được đầu tư vào các quỹ chỉ số cổ phiếu Mỹ có chi phí quản lí thấp và được chuyển đổi thành tài khoản hưu trí khi trẻ tròn 18 tuổi.
Đây không phải lần đầu Apple tìm cách hợp tác với các nhà sản xuất chip nhớ Trung Quốc. Năm 2022, Apple đã dành nhiều công sức để phối hợp kỹ thuật với YMTC nhằm bảo đảm chip nhớ từ công ty Trung Quốc đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của mình. Tuy nhiên khi thông tin về mối quan hệ cung ứng này được công khai, Apple đã vấp phải làn sóng phản đối mạnh mẽ.
Khi đó, Thượng nghị sĩ Marco Rubio nói với tờ FT rằng Apple đang "đùa với lửa". Nhiều nghị sĩ khác cũng chỉ trích kế hoạch này và sau đó chính quyền Biden đã đưa YMTC vào danh sách đen thương mại.
Hiện nay, trên cương vị Ngoại trưởng Mỹ, Marco Rubio và văn phòng của ông vẫn tham gia vào các cuộc thảo luận về việc có nên cho phép Apple sử dụng chip nhớ Trung Quốc trong các sản phẩm bán ngoài nước Mỹ hay không.
Tuy nhiên, Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick và Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent mới là những người đang đóng vai trò dẫn dắt nỗ lực xử lý vấn đề này.