OpenAI đặt cược 1.000 tỉ USD vì siêu AI, Nvidia, AMD và Oracle chơi canh bạc khổng lồ

Tính đến nay trong năm 2025, OpenAI đã ký các hợp đồng trị giá khoảng 1.000 tỉ USD để mua năng lực điện toán phục vụ cho việc vận hành các mô hình AI của mình. Con số này vượt xa doanh thu của OpenAI, đồng thời làm dấy lên câu hỏi về việc “cha đẻ ChatGPT” sẽ lấy đâu ra tiền để tài trợ cho kế hoạch đầy tham vọng để đạt được AI tổng quát (AGI).

AGI được xem là siêu AI có khả năng hiểu, học hỏi và thực hiện các nhiệm vụ đa dạng một cách linh hoạt giống hay vượt trội con người. OpenAI gọi AGI là "một hệ thống có tính tự chủ cao, vượt trội hơn con người ở hầu hết công việc có giá trị kinh tế".

Thỏa thuận mới nhất cùng nhà sản xuất chip AMD nối tiếp hàng loạt hợp đồng tương tự trước đó với Nvidia, Oracle và CoreWeave, khi OpenAI chạy đua tìm kiếm lượng điện toán cần thiết để duy trì các dịch vụ AI như ChatGPT và Sora.

Các hợp đồng này sẽ giúp OpenAI có quyền tiếp cận hơn 20 gigawatt công suất điện toán trong thập kỷ tới, tương đương năng lượng của 20 lò phản ứng hạt nhân. Theo ước tính của các lãnh đạo OpenAI, mỗi 1 gigawatt công suất AI có chi phí triển khai khoảng 50 tỉ USD, nghĩa là tổng chi phí đã lên đến khoảng 1.000 tỉ USD.

Những thỏa thuận này sẽ ràng buộc một số hãng công nghệ nổi tiếng vào khả năng sinh lời của OpenAI - công ty đang phải đối mặt nghĩa vụ tài chính ngày càng lớn.

“OpenAI không có đủ năng lực tài chính để thực hiện những cam kết lớn như vậy”, nhà phân tích Gil Luria của hãng DA Davidson nhận định, đồng thời cho biết công ty có thể thua lỗ khoảng 10 tỉ USD trong năm nay.

Ông nói thêm: “Một phần văn hóa ‘giả vờ cho đến khi thành công’ của Thung lũng Silicon là khiến những người khác phải nhập cuộc. Giờ đây, rất nhiều tập đoàn lớn đã đặt cược lớn vào OpenAI”.

OpenAI đang đốt tiền vào cơ sở hạ tầng, chip và nhân tài, trong khi không có đủ vốn để trang trải cho các kế hoạch khổng lồ này. Các hợp đồng sẽ bao gồm cả những thỏa thuận vòng tròn giữa công ty khởi nghiệp giá trị nhất thế giới với đối tác của mình, cùng những điều khoản tài chính phức tạp mà phần lớn vẫn chưa được thống nhất.

Theo tính toán của trang FT, các hợp đồng giữa OpenAI với Nvidia và AMD có thể trị giá lần lượt 500 tỉ USD và 300 tỉ USD, dù cả hai đều kèm theo các ưu đãi giúp công ty của Sam Altman có thể thanh toán chi phí mua chip AI. Thỏa thuận với Oracle sẽ khiến OpenAI tiêu tốn thêm 300 tỉ USD. Trong khi CoreWeave đã tiết lộ các hợp đồng điện toán với OpenAI trị giá hơn 22 tỉ USD.

Hồi tháng 1, OpenAI cũng công bố sáng kiến Stargate cùng với SoftBank, Oracle và một số đối tác khác, cam kết đầu tư tới 500 tỉ USD vào hạ tầng tại Mỹ. Tuy nhiên, hiện chưa rõ các hợp đồng với Nvidia và AMD sẽ được tích hợp vào kế hoạch Stargate như thế nào.

Công ty đứng sau ChatGPT chưa tiết lộ liệu sẽ mua chip trực tiếp hay thông qua các đối tác điện toán đám mây và dự kiến sẽ thuê lại một phần chip Nvidia (thay vì mua đứt). Đổi lại, OpenAI đã nhận được nhiều ưu đãi tài chính đáng kể từ các nhà cung cấp.

Nvidia dự định đầu tư 100 tỉ USD vào OpenAI trong thời gian tới, cung cấp dòng tiền giúp công ty này mua chip Nvidia để vận hành trung tâm dữ liệu AI.

AMD sẽ cấp cho OpenAI quyền mua tới 10% cổ phần với giá chỉ 0,01 USD/cổ phiếu, tùy thuộc vào việc các dự án chung đạt một số mục tiêu nhất định, gồm cả mốc giá cổ phiếu của hãng chip Mỹ.

Cổ phiếu AMD chốt phiên hôm 6.10 ở mức gần 204 USD. Nếu giá tiếp tục tăng, OpenAI có thể bán số cổ phiếu này để đổi lấy tiền mua chip AI của AMD.

“Đây là thỏa thuận tài chính sáng tạo và không hề dễ dàng để đạt được”, bà Lisa Su (Giám đốc điều hành AMD) nói hôm 6.10.

Các hợp đồng với OpenAI cũng ngay lập tức mang lại cú hích tài chính cho các đối tác. Vốn hóa thị trường của Oracle đã tăng thêm 244 tỉ USD sau khi thỏa thuận được công bố tháng trước. Cổ phiếu AMD tăng gần 24% trong ngày 6.10, giúp vốn hóa công ty tăng 63 tỉ USD.

“Chỉ khi đối mặt nguy cơ phá sản, mới ngộ ra chân lý”

Những mối quan hệ chồng chéo này càng làm dấy lên lo ngại về bong bóng AI, nhất là khi giới đầu tư lo rằng chi tiêu khổng lồ cho trung tâm dữ liệu đang tạm thời chống đỡ tăng trưởng kinh tế Mỹ.

Để tài trợ cho việc mở rộng quy mô của mình, OpenAI đã huy động lượng vốn cổ phần khổng lồ và bắt đầu tiếp cận thị trường nợ. OpenAI đã vay 4 tỉ USD từ ngân hàng năm ngoái và huy động được khoảng 47 tỉ USD vốn đầu tư mạo hiểm trong 12 tháng qua, dù một phần đáng kể trong đó phụ thuộc vào các cuộc đàm phán phức tạp với Microsoft (nhà đầu tư hàng đầu vào OpenAI).

Vừa đạt mức định giá 500 tỉ USD, OpenAI đang chuẩn bị huy động hàng chục tỉ USD nợ để đầu tư hạ tầng, theo các nguồn tin thân cận với FT.

Rủi ro tín dụng của OpenAI khiến các nhà phân tích lo ngại. Tổ chức xếp hạng tín nhiệm Moody’s đã cảnh báo rằng một phần lớn hoạt động trung tâm dữ liệu tương lai của Oracle phụ thuộc vào OpenAI và con đường sinh lời của “cha đẻ ChatGPT” còn chưa rõ ràng.

Thỏa thuận giữa OpenAI với Nvidia sẽ giúp nhà đầu tư yên tâm hơn khi cấp các khoản vay lớn. Nvidia, gã khổng lồ chip AI có vốn hóa thị trường 4.560 tỉ USD, từ lâu đã sử dụng bảng cân đối kế toán đồ sộ để đầu tư vào các công ty trong chuỗi cung ứng hoặc nhóm khách hàng lớn nhất của mình.

Các doanh nghiệp được hưởng lợi từ những khoản đầu tư này lại dùng dòng tiền mới để mua thêm chip Nvidia hoặc vay thêm vốn. Nvidia đã đầu tư vào CoreWeave, vốn cũng là khách hàng và nhà cung cấp của hãng. CoreWeave đã vay hơn 12 tỉ USD, dùng chính các chip Nvidia làm tài sản thế chấp.

Các đối tác và nhà đầu tư vào OpenAI đều tin vào triển vọng tăng trưởng cùng khả năng sinh lời của công ty AI này trong tương lai. OpenAI kỳ vọng doanh thu sẽ tăng gấp nhiều lần so với mức 12 tỉ USD hiện tại trong vài năm tới, nhờ ra mắt các sản phẩm mới và tăng gấp đôi lượng thuê bao trả phí của ChatGPT.

Sam Altman, Giám đốc điều hành OpenAI, hôm 6.10 cho biết việc OpenAI có lãi “không nằm trong top 10 mối quan tâm hàng đầu” của ông.

“Tất nhiên, chúng tôi phải đạt được lợi nhuận lớn vào một ngày nào đó. Chúng tôi tin tưởng, kiên nhẫn rằng điều này sẽ đến... Chúng tôi đang trong giai đoạn đầu tư, tăng trưởng và chờ xem liệu có thể mang lại tất cả giá trị này không", doanh nhân 40 tuổi người Mỹ nói.

OpenAI cùng các đối tác của mình đang đặt cược rằng nhu cầu sử dụng AI sẽ tiếp tục tăng theo cấp số nhân. Song nếu tăng trưởng chững lại, sự nhiệt tình của nhà đầu tư, vốn đã thúc đẩy giá cổ phiếu nhờ các thỏa thuận này, có thể nhanh chóng suy yếu.

Một nhà đầu tư kỳ cựu ở Thung lũng Silicon nhận xét: “OpenAI đang hoạt động trong lĩnh vực đòi hỏi vốn lớn hơn rất nhiều so với giai đoạn đầu phát triển của Google hay Microsoft, nhưng ngay từ đầu lại không hề có kỷ luật trong việc kiểm soát chi phí”.

Chỉ khi đối mặt nguy cơ phá sản, Jeff Bezos (nhà sáng lập Amazon) và Larry Ellison (đồng sáng lập Oracle) mới “ngộ ra chân lý”, siết chặt chi tiêu và quản lý chi phí nghiêm ngặt - điều mà OpenAI hiện vẫn chưa làm.