Phim ngắn hoạt hình AI chen chân trên các nền tảng giải trí

Bước ngoặt xuất hiện khi bộ phim Tây Du: Lỡ nhận Ngọc Hoàng làm cha gây sốt trên nền tảng Douyin, đạt hơn 100 triệu lượt xem chỉ sau thời gian ngắn phát hành và lập kỷ lục cho thể loại này.

Về bản chất, phim ngắn hoạt hình AI là dạng nội dung nằm giữa hoạt hình và phim ngắn trực tuyến, thường có thời lượng khoảng 3 - 5 phút mỗi tập. Hình thức này xuất hiện từ khoảng năm 2015 dưới dạng truyện tranh động, ban đầu chủ yếu được sản xuất bằng vẽ tay hoặc chỉnh sửa thủ công. Tuy nhiên, đến năm 2025, khi các công cụ AI bắt đầu có khả năng chuyển trực tiếp văn bản thành video hoạt hình, quy trình sản xuất đã thay đổi đáng kể. Nhiều khâu trong quá trình làm phim có thể được tự động hóa, hình thành mô hình sản xuất gần như hoàn toàn bằng AI.

Ở giai đoạn đầu, chất lượng các sản phẩm AI còn khá thô sơ. Không ít tác phẩm chỉ đơn giản chuyển nội dung từ tiểu thuyết mạng thành video ngắn, nhân vật được thiết kế rất đơn giản, thậm chí dùng hình người que hoặc biểu tượng cảm xúc. Cách dựng cảnh thiếu tính điện ảnh, chuyển cảnh cứng, còn phần lồng tiếng chủ yếu là giọng đọc AI.

Dù vậy, lợi thế về chi phí đã khiến thể loại này phát triển nhanh chóng. Nếu sản xuất hoạt hình truyền thống có thể tốn hàng chục nghìn nhân dân tệ mỗi phút, thì phim do AI tạo ra chỉ cần vài trăm đến vài nghìn nhân dân tệ. Chu kỳ sản xuất cũng rút ngắn từ nhiều năm xuống còn vài tuần hoặc vài tháng. Nhờ đó, nhiều nhà sản xuất chỉ cần đưa nội dung tiểu thuyết lên nền tảng AI là có thể nhanh chóng tạo thành video và phát hành trên các nền tảng phim ngắn.

Theo thống kê, trong 100 phim ngắn hoạt hình có lượt xem cao nhất trên nền tảng Douyin năm 2025, các tác phẩm do AI sản xuất chiếm khoảng 28%. Trong top 10, có tới một nửa là sản phẩm AI. Chi phí thấp và khả năng sinh lợi đã khiến thị trường phát triển bùng nổ, với hơn 80.000 doanh nghiệp liên quan đến lĩnh vực này được đăng ký mới tại Trung Quốc chỉ trong năm 2025.

Từ nửa cuối năm 2025, sự nâng cấp của nhiều mô hình tạo video AI đã tiếp tục thúc đẩy thị trường. Các hệ thống như Seedance của ByteDance, Kling của Kuaishou, Hailuo của MiniMax, Sora của OpenAI hay Veo của Google đã giúp video AI đạt chất lượng cao hơn, với nhân vật ổn định, hình ảnh - âm thanh đồng bộ tốt hơn và chuyển động máy quay mượt mà hơn. Nhờ đó, AI hiện có thể đảm nhiệm khoảng 80% quy trình sản xuất phim.

Một bước ngoặt quan trọng của thị trường xuất hiện vào dịp Tết 2026 khi bộ phim Tây Du: Lỡ nhận Ngọc Hoàng làm cha trở thành hiện tượng. Chỉ sau khoảng 35 giờ phát hành, bộ phim đã vượt mốc 100 triệu lượt xem. Thành công này cho thấy khán giả bắt đầu quan tâm đến những sản phẩm AI có chất lượng hình ảnh và câu chuyện tốt hơn, thay vì các nội dung đơn giản chỉ nhằm thu hút lượt xem nhanh.

Sự phát triển của thị trường cũng thu hút nhiều công ty lớn tham gia. Chẳng hạn, China Literature đã triển khai kế hoạch xây dựng hệ sinh thái phim ngắn hoạt hình AI, mở kho hơn 100.000 IP truyện, lập quỹ sáng tạo trị giá 100 triệu nhân dân tệ và hợp tác với nhiều studio sản xuất. Chỉ trong chưa đầy nửa năm, hơn 100 dự án AI của họ đã đạt trên 10 triệu lượt xem, trong đó nhiều tác phẩm vượt mốc 100 triệu lượt.

Theo dự báo của DataEye Research Institute, năm 2025 Trung Quốc có khoảng 120 triệu người xem phim ngắn hoạt hình, chiếm gần một phần ba lượng khán giả của thị trường phim ngắn. Con số này có thể tăng lên khoảng 280 triệu người vào năm 2026. Quy mô thị trường phim ngắn và nội dung liên quan tại Trung Quốc năm 2025 ước đạt khoảng 1.000 tỉ nhân dân tệ và có thể vượt 1.200 tỉnhân dân tệ trong năm 2026.

Tuy nhiên, khi công nghệ ngày càng phổ biến và rào cản sản xuất giảm xuống, giới trong ngành cho rằng yếu tố quyết định thành công trong tương lai sẽ không còn nằm ở công nghệ, mà ở ý tưởng sáng tạo, thẩm mỹ hình ảnh và khả năng phát triển IP. Một ví dụ là bộ phim đề tài mecha Thời đại tận thế cơ giáp do iQIYI sản xuất. Tác phẩm này có chất lượng hình ảnh gần với các phim hoạt hình 2D truyền thống, dù toàn bộ quá trình từ lên ý tưởng đến hoàn thành chỉ mất khoảng 40 ngày.

Các nhà sản xuất cho rằng AI mở ra cơ hội để thử nghiệm ý tưởng với chi phí thấp hơn nhiều so với trước đây. Tuy vậy, con người vẫn giữ vai trò quan trọng trong quá trình sáng tạo, đặc biệt là ở khâu viết kịch bản và xây dựng nội dung. Vì thế, sự kết hợp giữa trí tuệ nhân tạo và khả năng sáng tạo của con người được xem là hướng phát triển chính của ngành phim ngắn hoạt hình AI trong thời gian tới.