Phim ngắn Việt bắt đầu có thị trường?
Từng xuất hiện chủ yếu tại liên hoan phim, cuộc thi hoặc nền tảng trực tuyến, phim ngắn Việt đang tìm thêm đầu ra khi một số tác phẩm được phát hành tại rạp.
Ngày 7/8, Ám: Chuỗi phim ngắn linh dị được đưa ra rạp tại Việt Nam. Tác phẩm tập hợp ba phim ngắn kinh dị gồm Hồng y oán, Nước lặng và Người hộ tang. Cả ba ra đời từ cuộc thi Săn tìm đạo diễn phim kinh dị năm 2021 và từng được phát miễn phí trên YouTube.
Năm năm sau, những phim ngắn này được tập hợp để phát hành tại rạp. Hành trình từ nội dung miễn phí trên internet đến sản phẩm có khán giả mua vé gợi mở một hướng khai thác khác cho phim ngắn Việt, loại hình lâu nay có nhiều tác phẩm nhưng thiếu đầu ra thương mại.
Phim ngắn Việt thiếu đầu ra
Cuộc thi Săn tìm đạo diễn phim kinh dị năm 2021 nhận hàng trăm hồ sơ. Sau quá trình tuyển chọn và sản xuất, năm phim ngắn được hoàn thành gồm Hồng y oán, Nước lặng, Người hộ tang, Sang nhà con đi và Cô gái trên tầng thượng. Tổng kinh phí dành cho năm tác phẩm khoảng 1 tỉ đồng.
Do ảnh hưởng của dịch COVID-19, các phim được phát miễn phí trên kênh YouTube MovieOn của Lotte Entertainment Việt Nam từ cuối tháng 5/2021. Năm năm sau, ba tác phẩm được lựa chọn để tạo thành Ám.
Ngay thời điểm các phim hoàn thành, đạo diễn, nhà sản xuất Phan Gia Nhật Linh từng đánh giá năm tác phẩm sở hữu những ý tưởng hoàn toàn khả thi để sản xuất thành các tác phẩm điện ảnh chiếu rạp hấp dẫn. Đến nay, con đường lại diễn ra theo cách khác: thay vì phát triển thành ba phim dài, các tác phẩm ngắn được tập hợp thành một sản phẩm để phát hành tại rạp.
Phim ngắn lâu nay là nơi các đạo diễn, biên kịch và diễn viên trẻ thử nghiệm ý tưởng với chi phí thấp hơn phim dài, nhưng đầu ra chủ yếu vẫn quanh quẩn ở cuộc thi, liên hoan phim hoặc nền tảng trực tuyến.
Liên hoan phim ngắn TP.HCM lần thứ hai năm 2026 nhận hơn 100 tác phẩm, trong đó 46 phim vào vòng chung khảo. TS, NSƯT Nguyễn Thị Thu Hà cho biết phim gửi về có sự tham gia đông đảo của các nhà làm phim trẻ và sinh viên. Nguồn sáng tác khá dồi dào nhưng khả năng tạo doanh thu vẫn hạn chế, khiến phim ngắn thường được xem như bước thử nghề trước khi người làm phim tiến tới phim dài.
Việc một số phim ngắn bắt đầu được phát hành tại rạp vì thế mở thêm một hướng đi. Nếu có khán giả mua vé và mô hình tạo được doanh thu, phim ngắn có cơ hội trở thành sản phẩm thương mại thay vì chủ yếu dừng lại ở cuộc thi, liên hoan hoặc phát miễn phí trên mạng.
Đã có khán giả mua vé xem phim ngắn
Ám không phải trường hợp duy nhất phim ngắn Việt bước vào hệ thống rạp. Trước đó, Đàn cá gỗ của đạo diễn Nguyễn Phan Quang Bình đạt gần 4,5 tỉ đồng sau khoảng một tuần trình chiếu. Với phim ngắn, con số này cho thấy đã có khán giả sẵn sàng mua vé để xem tại rạp.
Hai tác phẩm cũng thử hai cách phát hành khác nhau. Đàn cá gỗ ra rạp như một phim độc lập, còn Ám tập hợp ba phim cùng thể loại thành một chương trình. Cách làm này giúp khắc phục hạn chế về thời lượng, đồng thời mở khả năng khai thác lại những phim từng dự thi, dự liên hoan hoặc phát trên YouTube dưới dạng tuyển tập.
Tín hiệu vui cho thị trường phim ngắn
Từ Đàn cá gỗ đến Ám chưa đủ để khẳng định phim ngắn Việt đã có một thị trường độc lập. Riêng Ám còn hưởng lợi từ thể loại kinh dị, vốn có lượng khán giả khá rõ tại rạp.
Dù vậy, việc một số phim ngắn được phát hành thương mại cho thấy đầu ra đang mở rộng hơn trước. Nếu mô hình này tiếp tục tìm được người xem, các phim đoạt giải hoặc cùng thể loại có thể được tuyển chọn thành chương trình chiếu, giúp đạo diễn trẻ tiếp cận khán giả mà chưa cần nguồn lực lớn như phim dài.
Một đầu ra có doanh thu cũng có thể tạo động lực đầu tư trở lại cho kịch bản, diễn viên và hậu kỳ. Đàn cá gỗ cho thấy đã có người mua vé, còn Ám tiếp tục thử một cách phát hành khác. Đây là tín hiệu cho thấy phim ngắn có thể dần hình thành đời sống thương mại riêng.
