Phương Mỹ Chi: Đi xa rồi có trở lại với dân ca?
Phương Mỹ Chi gắn tên tuổi với âm hưởng dân ca Nam Bộ suốt hơn 12 năm. Sau loạt thử nghiệm pop, R&B, hip-hop, khán giả vẫn nhận ra giọng ca này rõ nhất qua màu sắc truyền thống.
Dưới video Quê em mùa nước lũ mà Phương Mỹ Chi hát năm 10 tuổi tại Giọng hát Việt nhí, 7 năm sau vẫn có bình luận mới xuất hiện mỗi năm. Tài khoản @thanhdang453 viết dưới một video khác của giọng ca này: "10 năm rồi mà mình vẫn nhớ giọng ca Phương Mỹ Chi lúc còn bé. Nghe từng câu từng chữ từng lời. Nghe hoài không chán".
Một tài khoản khác để lại mỗi khi có tin tức mới: "Cô bé dân ca Phương Mỹ Chi nay đã lớn." Khán giả quốc tế xem Buôn trăng tại Sing! Asia bình luận: "Dân ca Việt Nam sao mà hay quá", "Kiểu biểu diễn truyền thống kết hợp hiện đại, xem đến mấy cũng không thấy chán"….
Những bình luận này đến từ nhiều nhóm khán giả khác nhau, ở nhiều thời điểm khác nhau. Điểm chung là tất cả đều nhắc đến dân ca - dòng nhạc đã làm nên tên tuổi của Phương Mỹ Chi.
Hình ảnh "cô bé dân ca" từng là áp lực
Phương Mỹ Chi nổi tiếng từ Giọng hát Việt nhí 2013. Nữ ca sĩ lên sân khấu trong bộ áo bà ba, hát những ca khúc mang đậm âm hưởng dân ca Nam Bộ như Quê em mùa nước lũ, Áo mới Cà Mau. Khán giả gọi Phương Mỹ Chi là "cô bé dân ca" hoặc "Chị Bảy". Người trong giới nhận định thẳng: "Phương Mỹ Chi sinh ra là để hát dân ca".
Giai đoạn 2019 đến 2021, Phương Mỹ Chi đối mặt với làn sóng bình luận tiêu cực như: Âm nhạc "một màu", "giậm chân tại chỗ". Chính giọng ca này thừa nhận từng rơi vào khủng hoảng vì hình ảnh "cô bé dân ca" bão hòa giữa thị trường nhạc trẻ. "Các cuộc khủng hoảng nội tâm buộc tôi phải lựa chọn dừng để cân bằng lại cảm xúc", Phương Mỹ Chi nói.
Năm 2023, nữ ca sĩ ra album Vũ trụ cò bay cùng nhóm sản xuất DTAP. Loạt thể loại mới phủ sóng live show: Trap, house, rock, funk, hip-hop, future bass. Đại diện DTAP kể lại: "Dù là dân ca, chầu văn kết hợp rock, chúng tôi sẵn sàng thử nghiệm miễn là Phương Mỹ Chi có thể cháy trên sân khấu". Âm hưởng dân ca Nam Bộ không biến mất. Nó trở thành nguyên liệu đầu vào thay vì sản phẩm cuối cùng.
Phương Mỹ Chi mang âm hưởng dân ca lên sân khấu quốc tế
Năm 2025, Phương Mỹ Chi tham gia cùng lúc Sing! Asia tại Trung Quốc và Em xinh say hi trong nước. Kết quả: Top 3 Sing! Asia, quán quân Em xinh say hi.
Tại Sing! Asia, giọng ca sinh năm 2003 mang Buôn trăng, Lý Bắc bộ, Rock hạt gạo lên sân khấu. Phương Mỹ Chi diện áo tứ thân, đội nón quai thao, đưa chất liệu thơ ca và võ thuật Việt Nam vào từng phần dàn dựng.
Đây là cách giọng ca này vẫn thường làm: Không trình diễn dân ca nguyên bản, mà cài âm hưởng truyền thống vào phần phối hiện đại để tạo ra tiết mục vừa quen vừa mới.
Video Buôn trăng thu về gần 5 triệu lượt xem và 100.000 lượt thích chỉ trên trang cá nhân. Một cư dân mạng Trung Quốc viết dưới video: "Cô ấy không chỉ đưa âm nhạc quê hương, mà còn mang nhạc cụ truyền thống của đất nước bạn ra thế giới". Hashtag "Bài dân ca Việt Nam này, một bài hát như một chương trình Gala Tết thu nhỏ" tăng thứ hạng theo thời gian thực trên Weibo.
Tại Em xinh say hi, chủ nhân Vũ trụ cò bay chọn hướng khác. Tiết mục Ếch ngoài đáy giếng có vũ đạo sôi động, Phương Mỹ Chi đội mũ bảo hiểm ngồi mô tô, dùng sample bài thiếu nhi Chú ếch con. Nhưng trên sân khấu, nữ ca sĩ bày chiếc áo bà ba hồng, nhắc lại hình ảnh ban đầu từ 12 năm trước. Cha của Phương Mỹ Chi ngồi dưới khán đài nhận xét: "Cô gái dân ca ngày xưa bây giờ quậy quá".
Khi rời xa âm hưởng dân ca, câu hỏi xuất hiện ngay
Sau khi đăng quang Em xinh say hi, bài đăng của Phương Mỹ Chi nhận hơn 122.000 lượt thích và thả tim. Ca sĩ Nguyễn Ngọc Bảo An bình luận: "Em đã đoán đúng quán quân là chị". Nhóm DTAP viết: "Em gái tôi mãi đỉnh! Chúc mừng em cuối cùng đã gặt hái kết quả xứng đáng với những nỗ lực không biết mệt mỏi". Dù xếp hạng 3 tại Sing! Asia, cư dân mạng Việt đồng loạt viết: "Phương Mỹ Chi là quán quân trong lòng người Việt Nam".
Phản ứng tiêu cực đáng chú ý nhất trong năm lại xảy ra ở thời điểm giọng ca 10X đi xa nhất khỏi âm hưởng dân ca. Tại Làn sóng xanh 2025, tiết mục thuần pop của Phương Mỹ Chi bị một bộ phận khán giả chỉ ra tương đồng với màn trình diễn của Jennie (Blackpink).
Nữ ca sĩ phải lên tiếng xin lỗi và cam kết điều chỉnh. Khi đứng vững trong bản sắc mang âm hưởng dân ca Nam Bộ, không ai đặt câu hỏi về tính độc bản của giọng ca này. Khi bước ra ngoài vùng đó, câu hỏi xuất hiện ngay.
Trở về không phải là bước lùi
Từ xuất phát điểm nhạc mang âm hưởng dân ca Nam Bộ, từng bị coi là hẹp so với thị hiếu công chúng trẻ, Phương Mỹ Chi mở rộng dần khi kết hợp với pop, R&B, rap; cộng tác với rapper và producer trẻ; đầu tư dàn dựng có chiều sâu câu chuyện.
Giới quan sát âm nhạc nhận định nữ ca sĩ "định hình phong cách rõ rệt là giữ hồn gốc nhưng khoác áo hiện đại, biến câu xẩm, câu hò Nam Bộ thành yếu tố thẩm mỹ".
Khi mang Buôn trăng lên sân khấu quốc tế, chủ nhân Vũ trụ cò bay không trình diễn dân ca nguyên bản. Nhưng người xem vẫn nhận ra đó là âm nhạc Việt Nam và rõ ràng là Phương Mỹ Chi.
Điểm khác biệt của giọng ca này so với nhiều ca sĩ cùng thế hệ không phải ở việc chọn chất liệu dân gian. Mà ở việc trung thành với chất liệu đó đủ lâu và đủ nhất quán để nó trở thành thứ nhận dạng thay vì thứ giới hạn.
Câu hỏi còn bỏ ngỏ
Phương Mỹ Chi từng nói: "Tôi không biết trong 10 hay 20 năm nữa bản thân sẽ thay đổi ra sao, nhưng chắc chắn Phương Mỹ Chi luôn là người Việt Nam yêu văn hóa truyền thống, không bao giờ rời bỏ âm nhạc".
Phương Mỹ Chi không cần trở lại hát dân ca theo nghĩa mặc áo bà ba như năm 10 tuổi. Hơn 12 năm giữ vững âm hưởng dân ca Nam Bộ làm nền tảng, giọng ca sinh năm 2003 đã chứng minh chất liệu truyền thống không phải thứ níu chân người nghệ sĩ. Với Phương Mỹ Chi, đó là thứ đã đưa cô ra thế giới.
