Bản tin công nghệ 11.10: Mỹ kiểm soát hàng Trung Quốc, Bắc Kinh siết chặt pin
Căng thẳng thương mại Mỹ - Trung Quốc đang có dấu hiệu leo thang. Mỹ đánh hàng Trung Quốc, còn Trung Quốc siết chặt xuất khẩu pin.
Các nhà bán lẻ trực tuyến lớn của Mỹ gỡ bỏ hàng triệu sản phẩm điện tử Trung Quốc bị cấm
Chủ tịch Ủy ban Truyền thông Liên bang Mỹ (FCC) cho biết hôm thứ sáu rằng các trang web bán lẻ trực tuyến hàng đầu của Mỹ đã gỡ bỏ hàng triệu sản phẩm điện tử có nguồn gốc từ Trung Quốc bị cấm, trong khuôn khổ chiến dịch siết chặt kiểm soát của cơ quan này.
Ông Brendan Carr, Chủ tịch FCC cho biết: Trong một cuộc phỏng vấn rằng các sản phẩm bị gỡ bỏ nằm trong danh sách thiết bị bị cấm của Mỹ hoặc chưa được FCC cấp phép lưu hành — gồm các mặt hàng như camera an ninh và điện thoại của những công ty như Huawei và ZTE. Ông Carr nói thêm rằng các doanh nghiệp đã bắt đầu áp dụng quy trình kiểm duyệt mới để ngăn chặn việc các sản phẩm bị cấm lọt vào thị trường Mỹ trong tương lai, dưới sự giám sát của FCC. Carr khẳng định: “Chúng tôi sẽ tiếp tục duy trì nỗ lực này”.
Trong những năm gần đây, các cơ quan chức năng Mỹ đã tiến hành hàng loạt biện pháp nhằm vào các tập đoàn công nghệ Trung Quốc trong các lĩnh vực viễn thông, chất bán dẫn, ô tô và nhiều lĩnh vực khác, với lý do liên quan đến an ninh quốc gia. Động thái mới nhất này nhằm ngăn chặn các thiết bị điện tử chưa được phê duyệt của Trung Quốc thâm nhập vào thị trường Hoa Kỳ.
Đầu tuần này, FCC tuyên bố cơ quan sẽ bỏ phiếu trong tháng 10 để siết chặt hơn nữa các quy định đối với thiết bị viễn thông do các công ty Trung Quốc sản xuất, vốn bị coi là đe dọa an ninh quốc gia — động thái mới nhất trong chuỗi biện pháp của Washington nhằm vào Bắc Kinh.
Trước đó, FCC đã liệt kê các công ty như Huawei Technologies, ZTE, Hangzhou Hikvision, China Mobile và China Telecom vào cái gọi là “Danh sách bị giám sát” (Covered List), trong đó cấm FCC cấp phép nhập khẩu hoặc bán thiết bị mới của các công ty này tại Mỹ.
Dự kiến vào ngày 28.10, FCC sẽ bỏ phiếu về việc cấm cấp phép cho các thiết bị có chứa linh kiện thuộc các công ty nằm trong danh sách trên, đồng thời cho phép cơ quan này đình chỉ việc bán những thiết bị đã được phê duyệt trước đây trong những trường hợp cụ thể.
Hồi tháng 3, FCC cũng cho biết họ đang điều tra 9 công ty Trung Quốc trong danh sách bị giám sát, bao gồm Huawei, ZTE, Hytera Communications, Dahua Technology, Pacifica Networks/ComNet và China Unicom (Americas). Đại sứ quán Trung Quốc tại Washington chưa đưa ra bình luận nào về vụ việc.
Trước đó, FCC đã cấm một số công ty Trung Quốc cung cấp dịch vụ viễn thông tại Mỹ, với lý do đe dọa an ninh quốc gia. Đến tháng trước, FCC tiếp tục bắt đầu quy trình rút lại công nhận đối với bảy phòng thí nghiệm thử nghiệm do chính phủ Trung Quốc sở hữu hoặc kiểm soát, cũng vì những lo ngại tương tự.
Cổ phiếu các nhà sản xuất pin Trung Quốc lao dốc sau khi Bắc Kinh siết kiểm soát xuất khẩu linh kiện pin lithium
Cổ phiếu của các nhà sản xuất pin Trung Quốc đồng loạt giảm mạnh trong phiên giao dịch ngày thứ sáu, sau khi chính phủ Trung Quốc tuyên bố sẽ kiểm soát xuất khẩu các linh kiện pin lithium — một động thái giúp nước này thắt chặt quyền kiểm soát đối với công nghệ then chốt trong lĩnh vực lưu trữ năng lượng và xe điện.
Trước đó, Bắc Kinh đã mở rộng các biện pháp kiểm soát xuất khẩu đối với đất hiếm, trong bối cảnh căng thẳng thương mại giữa Trung Quốc và Mỹ tiếp tục leo thang trước cuộc gặp tiềm năng giữa Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình dự kiến diễn ra vào cuối tháng này.
Theo thông báo của Bộ Thương mại Trung Quốc, quy định mới sẽ yêu cầu các doanh nghiệp xuất khẩu một số loại pin lithium-ion cao cấp, cực dương (cathode), vật liệu cực âm bằng graphite, cũng như các công nghệ liên quan, phải xin giấy phép xuất khẩu đặc biệt. Biện pháp này sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 8.11.
Trong phiên giao dịch hôm qua, hàng loạt cổ phiếu pin sụt mạnh: Contemporary Amperex Technology Co. Ltd. (CATL) giảm 6,82%; Tianqi Lithium giảm 7,17%; EVE Energy lao dốc gần 11%; BYD mất 2,54% (tính đến khi thị trường đóng cửa).
Ông Cory Combs, trưởng bộ phận nghiên cứu khoáng sản chiến lược tại Trivium China, nhận định: “Các biện pháp kiểm soát mới này mở rộng đáng kể phạm vi chuỗi cung ứng pin lithium mà Trung Quốc nắm giữ quyền chi phối.
Các nhà sản xuất nước ngoài hoặc liên doanh của Trung Quốc ở nước ngoài có thể đối mặt với rủi ro nếu Bắc Kinh chủ động trì hoãn hoặc giới hạn việc cấp phép xuất khẩu”.
Tuy nhiên, các nhà phân tích của Zaoshang Securities cho rằng biện pháp này không đồng nghĩa với lệnh cấm xuất khẩu, và tác động thực tế sẽ hạn chế, vì các doanh nghiệp chỉ cần trải qua một quy trình cấp phép ngắn.
Họ lưu ý rằng các vòng kiểm soát trước đây — chẳng hạn với graphite tự nhiên — không dẫn đến sự sụt giảm lớn trong xuất khẩu.
Trong những năm gần đây, các công ty Trung Quốc đã đầu tư mạnh vào các nhà máy sản xuất tại Bắc Mỹ, châu Âu và Đông Nam Á, gồm nhà máy liên doanh Ford–CATL tại Mỹ, vốn phụ thuộc nhiều vào nguồn linh kiện sản xuất tại Trung Quốc.
Ngoài ra, cổ phiếu ngành pin còn chịu tác động tiêu cực từ việc Trung Quốc sửa đổi chính sách miễn thuế đối với xe điện (EV), cũng được công bố vào hôm thứ năm, thắt chặt điều kiện được hưởng ưu đãi.
Chỉ số Xe năng lượng mới (New Energy Vehicles Index) của Trung Quốc đã giảm 6,02%, đánh dấu một trong những phiên lao dốc mạnh nhất trong năm đối với ngành xe điện và pin năng lượng sạch của nước này.
Ngoài ra, Mỹ - Trung còn thêm căng thẳng khi Chính phủ Trung Quốc đã khởi động một cuộc điều tra chống độc quyền nhằm vào Qualcomm, tập đoàn sản xuất chip của Mỹ, liên quan đến thương vụ mua lại công ty Autotalks (Israel).
Theo thông báo của Cơ quan Quản lý Thị trường Nhà nước Trung Quốc (SAMR) hôm thứ sáu, cuộc điều tra nhằm xác định liệu Qualcomm có vi phạm luật chống độc quyền của Trung Quốc khi không công bố đầy đủ một số chi tiết trong quá trình thâu tóm nhà thiết kế chip của Israel này hay không.
Nhà phân tích Parth Talsania của Equisights Research nhận định:
“Cuộc điều tra này cho thấy Trung Quốc đang mở rộng phạm vi giám sát đối với các công ty chip của Mỹ. Với việc Qualcomm thu tới 46% doanh thu trong năm tài khóa 2024 từ các khách hàng có trụ sở tại Trung Quốc, thông báo này chắc chắn khiến giới đầu tư càng thận trọng trước các rủi ro địa chính trị và pháp lý”.
Brazil khởi công trung tâm dữ liệu TikTok trong 6 tháng tới
Do căng thẳng với Mỹ, Trung Quốc đang đẩy mạnh làm ăn với các nước Nam Mỹ. Việc xây dựng trung tâm dữ liệu TikTok tại Brazil sẽ bắt đầu trong vòng sáu tháng tới, theo tuyên bố của một quan chức nước này hôm thứ sáu, với tổng vốn đầu tư dự kiến khoảng 50 tỉ real (tương đương 9,11 tỉ USD).
Bộ trưởng Năng lượng và Mỏ Alexandre Silveira cho biết trong thông cáo: “Sau sáu tháng nữa, chúng ta sẽ bắt đầu xây dựng trung tâm dữ liệu để lưu trữ dữ liệu của TikTok”.
Dự án này — dự kiến đặt tại bang Ceara, khu vực Đông Bắc Brazil — là kế hoạch của ByteDance, công ty mẹ của TikTok, khi họ cân nhắc mở rộng hạ tầng dữ liệu ra ngoài Trung Quốc.
Nguồn tin cho biết trung tâm dữ liệu sẽ được xây dựng trong khu phức hợp cảng Pecem, là sáng kiến chung giữa ByteDance và Casa dos Ventos, một nhà phát triển điện gió hàng đầu Brazil.
Ông Silveira cho rằng Brazil có lợi thế lớn trong việc thu hút đầu tư trung tâm dữ liệu nhờ nguồn năng lượng tái tạo dồi dào, đồng thời nhấn mạnh sắc lệnh hành pháp mới được Tổng thống Luiz Inacio Lula da Silva ký hồi tháng trước, nhằm miễn giảm thuế liên bang để khuyến khích các dự án công nghệ quy mô lớn.
Hồi tháng 5, Casa dos Ventos thông báo đã nhận được hai giấy phép quan trọng để tiến hành dự án trung tâm dữ liệu công suất 300 megawatt tại khu vực cảng Pecem.
