Bệ phóng tên lửa giả dạng thùng hàng - bí mật mới của quân đội Mỹ
Đây là bệ phóng tên lửa trong container, cho phép triển khai nhanh và ẩn mình giữa hạ tầng dân sự.
Tại Triển lãm Hàng không và Quốc phòng ADEX 2025 diễn ra ở Seoul (Hàn Quốc), tập đoàn Northrop Grumman của Mỹ đã giới thiệu một loại bệ phóng tên lửa hoàn toàn mới mang tên AReS - viết tắt của Advanced Reactive Strike, tạm dịch là Tổ hợp tấn công phản ứng nhanh.
Hệ thống phóng tên lửa này được đặt trong container tiêu chuẩn, có khả năng triển khai linh hoạt trên cả đất liền và mặt biển, được thiết kế đặc biệt để tấn công nhanh các hệ thống radar và phòng không của đối phương.
Sự xuất hiện của AReS được xem là bước tiến lớn, mở rộng khả năng tác chiến tầm xa từ mặt đất mà trước đây chủ yếu do máy bay đảm nhiệm.
“Tổ hợp tấn công phản ứng nhanh”
Bệ phóng AReS thiết kế mô-đun được đặt gọn trong container tiêu chuẩn dài 6 - 12m, bề ngoài giống thùng hàng dân dụng. Bên trong là cụm bệ thẳng đứng 4 ống, tương thích với tên lửa dẫn đường chống bức xạ tầm xa AARGM-ER - loại vũ khí vốn từng phóng từ tiêm kích như F/A-18 hay F-35 để tiêu diệt radar phòng không.
Ưu thế nổi bật của AReS là tính cơ động và khả năng ẩn mình. Container có thể chở bằng xe tải, xếp lên tàu vận tải hoặc để sẵn trong kho bãi và căn cứ tiền phương, giúp hệ thống hòa vào hạ tầng dân sự, khó phân biệt với hàng hóa thông thường. Khi có lệnh, tổ hợp chỉ mất vài phút để dựng bệ và khai hỏa, tạo ra phương án tấn công nhanh, bất ngờ và khó bị đối phương phản ứng kịp.
“AReS là công cụ giúp biến những phương tiện hậu cần bình thường thành điểm phóng tấn công chiến lược. Nó giúp quân đội triển khai nhanh, linh hoạt và khó bị đối phương định vị”, một đại diện của Northrop Grumman cho biết tại triển lãm.
Trước đây AARGM-ER chỉ được phóng từ máy bay chiến đấu, nhưng Northrop Grumman đã cải tiến toàn bộ để tên lửa có thể phóng từ mặt đất hoặc tàu chiến. Các nâng cấp bao gồm hệ thống phóng lạnh (tên lửa được đẩy ra khỏi ống bằng khí nén trước khi động cơ kích hoạt nhằm tránh hư hỏng bệ phóng), tích hợp mạng điều khiển mặt đất để liên kết với radar và hệ thống chỉ huy trên bộ, cùng cơ chế dẫn đường kép kết hợp cảm biến thu tín hiệu radar đối phương và radar chủ động giúp tự tìm mục tiêu. Theo hồ sơ thử nghiệm của Lầu Năm Góc, quá trình chuyển đổi bắt đầu từ 2024 và dự kiến bước vào đánh giá thực tế năm 2026.
Về chiến thuật, AReS thay đổi cách triển khai hỏa lực khi tầm bắn trên 300km cho phép tấn công radar, bệ phóng và trung tâm chỉ huy từ khoảng cách an toàn, đồng thời tính di động và khả năng ngụy trang làm giảm phụ thuộc vào căn cứ cố định và tăng khả năng sống sót của lực lượng. Đây là minh chứng rõ ràng cho xu hướng tác chiến phân tán hiện đại, khi ưu tiên được đặt vào tốc độ triển khai, ẩn nấp và yếu tố bất ngờ để đối phó môi trường phòng không dày đặc.
Hàn Quốc cũng không đứng ngoài cuộc
Song song với việc Mỹ trình diễn AReS, giới quốc phòng Hàn Quốc cũng đang âm thầm phát triển một hệ thống tương tự, tạm gọi là K-ARM. Theo nguồn tin từ Cơ quan Phát triển Quốc phòng Hàn Quốc (ADD), K-ARM sẽ là tên lửa tấn công mặt đất có khả năng tiêu diệt radar, bệ phóng và các mục tiêu di động quan trọng của đối phương.
Dù chưa có nguyên mẫu trưng bày tại ADEX 2025, các hình ảnh mô phỏng trong gian hàng Hàn Quốc cho thấy K-ARM sẽ dùng bệ phóng thẳng đứng đặt trên xe tải hoặc container, tương tự AReS. Một số nhà phân tích cho rằng hệ thống này có thể phát triển từ nền tảng tên lửa Cheongung-II (tên lửa đánh chặn tầm trung) hoặc kế thừa công nghệ tên lửa hành trình Hyunmoo của Hàn Quốc.
Đặc biệt, K-ARM được cho là sẽ tích hợp đầu dò radar và cảm biến điện tử do Hàn Quốc tự phát triển, cho phép xác định và tấn công chính xác mục tiêu trong nhiều điều kiện tác chiến khác nhau. Theo giới chuyên gia, việc Hàn Quốc theo đuổi chương trình K-ARM phản ánh sự thay đổi trong học thuyết quân sự: không chỉ phòng thủ mà còn chủ động ngăn chặn và phá hủy mối đe dọa từ xa.
“Hàn Quốc không còn muốn chỉ dựa vào các hệ thống phòng thủ. K-ARM là bước khởi đầu cho học thuyết mới – đánh phủ đầu bằng vũ khí chính xác để vô hiệu hóa đối phương trước khi họ tấn công”, một chuyên gia quốc phòng tại Seoul nhận định.
Cũng như Mỹ, Hàn Quốc xem việc phát triển tên lửa đặt trong container là giải pháp tăng tính cơ động và khả năng sống sót của vũ khí. Các bệ phóng nhỏ gọn có thể ẩn mình giữa hạ tầng dân sự, khiến đối phương khó phát hiện và khó vô hiệu hóa toàn bộ hệ thống trong một đợt tấn công duy nhất.
Xu hướng toàn cầu và thách thức kỹ thuật
Sự xuất hiện của AReS và các dự án tương tự như K-ARM phản ánh một xu hướng rõ rệt trong chiến lược quân sự toàn cầu: chuyển từ các bệ phóng cố định sang nền tảng phóng cơ động, nhỏ gọn và phân tán. Thiết kế “container hóa” xóa mờ ranh giới giữa phương tiện hậu cần và vũ khí chiến lược, biến một xe tải hoặc một thùng hàng bình thường thành điểm phóng có thể triển khai nhanh, khó bị phát hiện và khó trung hòa.
Chiến lược này, thường được gọi là “phóng ở bất cứ đâu”, mang đến lợi thế bất ngờ trên chiến trường. Các lực lượng có khả năng triển khai linh hoạt như vậy dễ duy trì sức ép chiến lược hơn, giảm rủi ro phụ thuộc vào căn cứ cố định và tăng tính sống còn trước các đòn tấn công phủ đầu. Đối với những nước như Mỹ và Hàn Quốc, giải pháp này vừa nâng cao năng lực răn đe vừa cho phép phản ứng chủ động trong các kịch bản tác chiến hiện đại.
Về mặt xuất khẩu, Northrop Grumman báo cáo đã giới thiệu AReS tới một số đồng minh ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương và Đông Âu, nơi nhu cầu về hệ thống tấn công phân tán cao. Nếu K-ARM hoàn thiện, Hàn Quốc có thể trở thành nhà cung cấp giải pháp tương tự trong khu vực với chi phí cạnh tranh so với các hệ thống phương Tây.
Tuy nhiên, cả hai chương trình đối mặt thách thức kỹ thuật lớn. Việc chuyển tên lửa vốn thiết kế cho máy bay sang bệ phóng mặt đất đòi hỏi điều chỉnh động cơ, đường thoát khí và cơ chế phóng, đồng thời tích hợp hệ thống điều khiển mặt đất. K-ARM cần chứng minh độ chính xác, tầm bay trên 250km và khả năng tấn công đa nhiệm. Theo Army Recognition, giai đoạn thử nghiệm thực địa dự kiến diễn ra trong 2026 - 2027.
