'Ca sĩ AI' Breaking Rust gây sốc khi đứng đầu bảng xếp hạng Billboard

Trong bối cảnh AI đang tạo ra những tác động sâu rộng đến sáng tạo, sự kiện này càng gây chú ý khi người nghe gần như không thể nhận ra đó là nhạc do trí tuệ nhân tạo tạo.

Theo báo cáo mới từ Deezer và Ipsos, có đến 97% người nghe không phân biệt được giữa bài hát do AI tạo và bản nhạc do con người sáng tác - một con số cho thấy ranh giới thật - ảo trong âm nhạc ngày càng trở nên mờ nhạt. Sự xuất hiện của Breaking Rust đang thổi bùng lên tranh luận về bản quyền, tính chân thật và tương lai của ngành công nghiệp âm nhạc.

Nghệ sĩ ảo nhưng lập được thành tích thật

Walk My Walk ra mắt vào giữa tháng 10 và nhanh chóng thu hút sự chú ý trên mạng xã hội với hình ảnh một cao bồi trầm lặng, bụi bặm - tất cả đều được dựng bằng AI. Chỉ trong vài tuần, ca sĩ ảo đã có hơn 2,3 triệu người nghe mỗi tháng trên Spotify, trong đó Walk My Walk ghi nhận gần 3,7 triệu lượt nghe kể từ khi phát hành (17.10); còn Livin’ on Borrowed Time, một bài hát khác trong Resilient của nghệ sĩ AI, vượt mốc 4,7 triệu lượt nghe, theo NYP.

Giọng hát của Breaking Rust được mô tả là “khàn đặc kiểu Chris Stapleton”, với ca từ mang màu sắc blues-country.

Dù lời lẽ bị đánh giá là sáo rỗng và dễ đoán, khán giả vẫn đón nhận mạnh mẽ, trong đó phần lớn vì không nhận ra đó là AI.

Các bài hát của Breaking Rust được ghi credit cho Aubierre Rivaldo Taylor, một nhân vật bí ẩn mà một số chuyên gia còn nghi ngờ… có thể cũng là sản phẩm AI. Taylor từng sản xuất thêm một số ca khúc cho dự án AI khác tên Defbeatsai, chủ yếu mang phong cách nhạc country pha yếu tố thô tục.

Spotify và Billboard lên tiếng

Trước nghi vấn về việc AI “lách luật” để trở thành nghệ sĩ đã xác thực trên nền tảng, Spotify cho biết họ đang triển khai các biện pháp minh bạch mới: hiển thị rõ khi bài hát có sử dụng AI trong sản xuất, phối khí hoặc giọng hát, hợp tác với các hãng đĩa lớn như Sony, Universal và Warner để phát triển công cụ AI “có trách nhiệm”, mở phòng thí nghiệm nghiên cứu AI tạo sinh dành riêng cho âm nhạc.

Billboard cũng đã xác nhận Breaking Rust là nghệ sĩ AI, đồng thời thừa nhận rằng ít nhất 6 nghệ sĩ AI hoặc bán AI đã xuất hiện trên bảng xếp hạng của họ chỉ trong vài tháng gần đây. Điều này khiến việc phân biệt nghệ sĩ thật - ảo trở nên khó khăn hơn bao giờ hết.

Phản ứng trái chiều

Walk My Walk đã nhận được phản ứng trái chiều từ người hâm mộ và các chuyên gia ngành công nghiệp âm nhạc.

Không ít nghệ sĩ và nhà sản xuất nổi tiếng đã lên tiếng cảnh báo. Ca sĩ - nhà sản xuất bạch kim Breland gọi sự trỗi dậy của Breaking Rust là: "Dấu hiệu tồi tệ cho tương lai âm nhạc. Chúng ta đang đứng trước thời điểm mà con người không còn phân biệt nổi đâu là thật, đâu là ảo".

Ông lo ngại rằng nếu AI tiếp tục phát triển quá nhanh, chỉ trong vòng 5 năm, các bảng xếp hạng có thể tràn ngập nhạc do AI tạo ra, khiến nghệ sĩ thật khó cạnh tranh.

Chuyên gia phát triển phần mềm âm nhạc AI Jason Palamara nhận định: "Khi AI đủ tốt để tạo ra các bản nhạc hấp dẫn, các công ty sẽ bắt đầu phát triển dàn nghệ sĩ ảo của riêng họ. Một khi mô hình này thành công, cuộc đua sẽ bùng nổ và nghệ sĩ thật sẽ gặp bất lợi lớn".

Xu hướng nghệ sĩ ảo

Breaking Rust không phải ca sĩ ảo đầu tiên nổi đình nổi đám. Trước đó, Xania Monet, nghệ sĩ AI do Telisha Nikki Jones tạo ra bằng ứng dụng Suno, đã lập kỷ lục khi đứng đầu bảng Billboard R&B Digital Song Sales với ca khúc How Was I Supposed to Know?

Nhiều ban nhạc giả lập khác như Velvet Sundown cũng thu hút hàng trăm nghìn người nghe trên Spotify dù thành viên đều… không tồn tại.

Nhật Hạ