Doanh nghiệp tăng tốc tuyển dụng nhân sự AI, 'rộng cửa' cho sinh viên
Nhu cầu nhân sự AI trong các doanh nghiệp công nghệ và xây dựng đang gia tăng nhanh chóng. Đây là cơ hội lớn cho sinh viên mới ra trường, song cũng đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng về kỹ năng chuyên môn.
Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra ngày càng mạnh mẽ, nhân lực trí tuệ nhân tạo (AI) trở thành một trong những nhu cầu cấp bách của thị trường lao động Việt Nam. Các khảo sát trong ngành công nghệ thông tin cho thấy hơn 50% doanh nghiệp hiện ưu tiên tuyển dụng ứng viên có khả năng sử dụng công cụ AI trong công việc. Không chỉ vậy, nhiều công ty sẵn sàng trả lương cao hơn từ 10 - 20%, thậm chí có trường hợp lên tới 50% so với vị trí công nghệ thông thường để thu hút nhân tài.
Dự báo từ nay đến năm 2030, nhu cầu nhân lực AI có thể tăng trưởng trung bình từ 10 - 15% mỗi năm, phản ánh xu thế tất yếu của nền kinh tế số.
Song song với nhu cầu ngày càng lớn, nguồn cung nhân lực chất lượng cao lại chưa đáp ứng kịp. Theo đánh giá của NVIDIA Việt Nam, chỉ trong ba năm tới, nước ta cần đến hàng trăm nghìn kỹ sư AI để phục vụ các dự án trong nhiều lĩnh vực. Các chuyên gia cũng nhận định khoảng trống nhân sự xuất hiện rõ rệt ở những mảng chuyên sâu như học máy, thị giác máy tính hay xử lý ngôn ngữ tự nhiên. Một bài viết trên của Báo Đại biểu Nhân dân cho biết Việt Nam hiện thiếu từ 150.000 - 200.000 nhân lực công nghệ thông tin, trong đó AI là một trong những lĩnh vực khan hiếm nhất. Nhận diện được thách thức này, nhiều doanh nghiệp đã bắt đầu chủ động xây dựng chiến lược tuyển dụng và đào tạo.
Trao đổi với phóng viên Một Thế Giới, kiến trúc sư Lương Ngọc Thành, Trưởng phòng Quản lý Dự án Công ty TNHH Phát triển THT (thuộc Tập đoàn Daewoo Việt Nam), cho rằng “thị trường lao động Việt Nam đang chứng kiến một cơn khát nhân sự AI thực sự”. Ông dẫn chứng rằng từ những doanh nghiệp nhỏ, các công ty khởi nghiệp đến tập đoàn lớn như FPT, Viettel hay Vingroup (với VinAI), tất cả đều trong cuộc đua săn đón nhân tài AI.
Theo ông Thành, tình trạng thiếu hụt có thể lên tới hàng trăm nghìn kỹ sư trong những năm tới, và điều này tạo ra cơ hội vàng cho sinh viên mới tốt nghiệp. Ông nhấn mạnh: “Các bạn không chỉ có nhiều lựa chọn việc làm mà còn có thể kỳ vọng vào một mức lương khởi điểm rất cạnh tranh. Doanh nghiệp đang tìm kiếm nhiều vị trí đa dạng, từ kỹ sư AI, kỹ sư học máy đến nhà khoa học dữ liệu và những vai trò chuyên sâu hơn”.
Với kinh nghiệm nhiều năm trong lĩnh vực kiến trúc, ông Thành chỉ ra rằng sự xuất hiện của AI đã làm thay đổi căn bản cách làm việc của kiến trúc sư và kỹ sư xây dựng. Từ những năm 2000, khi công nghệ máy tính còn hạn chế, công việc chủ yếu dựa vào sức người, đến nay AI đã giúp tiết kiệm đáng kể thời gian và công sức.
Ở các dự án lớn như Starlake Hà Nội, Daewoo đã áp dụng hàng loạt công nghệ mới: hệ thống quản lý tòa nhà thông minh dùng AI để tối ưu hóa năng lượng và dự báo nhu cầu bảo trì; mô hình thông tin công trình (BIM) kết hợp AI nhằm phát hiện xung đột trong thiết kế, tối ưu tiến độ thi công; máy bay không người lái gắn AI để giám sát chất lượng và bảo đảm an toàn lao động; phân tích dữ liệu lớn từ cư dân để quy hoạch tiện ích công cộng và nâng cao chất lượng sống.
Ông Thành khẳng định: “Để thực hiện những điều này, chúng tôi không chỉ cần kỹ sư, kiến trúc sư giỏi chuyên môn mà còn rất cần chuyên gia về công nghệ, đặc biệt là AI và khoa học dữ liệu”.
Đồng quan điểm về tầm quan trọng của nhân lực trẻ, ông Thành cho rằng Daewoo hiện tập trung tìm kiếm những kỹ sư và kiến trúc sư thế hệ mới, có khả năng ứng dụng công nghệ vào thiết kế và quản lý dự án. Việc thành thạo các phần mềm mô hình hóa như BIM, có tư duy về dữ liệu lớn và khả năng áp dụng AI vào thực tiễn sẽ là lợi thế quan trọng. Ông cũng nhắn nhủ sinh viên sắp tốt nghiệp cần trang bị không chỉ kiến thức chuyên môn mà còn kỹ năng về AI để sẵn sàng hòa nhập vào thị trường lao động đang thay đổi nhanh chóng.
Từ góc độ doanh nghiệp xây dựng công nghiệp, ông Vũ Duy Hảo, Giám đốc Công ty TNHH Tư vấn Xây dựng T&Z, nhận định việc tuyển dụng hiện nay có nhiều kênh thuận lợi nhờ nền tảng trực tuyến như VietnamWorks, TopCV hay mạng xã hội. Tuy nhiên, khó khăn lớn nhất là phải cạnh tranh nguồn kỹ sư giỏi với các tập đoàn lớn. “Chúng tôi phải xây dựng thương hiệu uy tín, tạo môi trường làm việc chuyên nghiệp, chăm lo đời sống nhân viên thì mới có thể giữ chân người giỏi”, ông Hảo chia sẻ với Một Thế Giới.
Theo ông, công ty cũng đang tích cực tuyển dụng nhân sự có chuyên môn về trí tuệ nhân tạo để phục vụ quá trình chuyển đổi số, đặc biệt trong quản lý dự án, dự báo tiến độ và chi phí. Tại các phân xưởng, robot, máy hàn tự động và công nghệ AI đã được áp dụng cho sản xuất kết cấu thép, cửa nhôm kính nhằm tối ưu năng suất và giảm áp lực nhân công.
Trong khi doanh nghiệp ráo riết tuyển dụng, sinh viên mới tốt nghiệp vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức. Những yếu tố thường được nhà tuyển dụng đánh giá cao là kỹ năng lập trình, khả năng xử lý dữ liệu lớn, kinh nghiệm qua dự án thực tế, cùng với sự chủ động học hỏi và khả năng thích nghi.
Doanh nghiệp thường ưu tiên ứng viên đã có ít nhất một năm kinh nghiệm hoặc từng tham gia dự án, bởi rủi ro từ ứng viên chỉ có kiến thức lý thuyết là rất lớn. Thêm vào đó, nhiều công ty hiện sử dụng chính công nghệ AI để tối ưu hóa khâu tuyển dụng như sàng lọc hồ sơ, chấm điểm CV và chatbot phỏng vấn, điều này vừa là cơ hội nếu ứng viên biết tận dụng, vừa là thách thức khi hệ thống còn hạn chế về độ minh bạch.
Trong bối cảnh cạnh tranh nhân sự AI ngày càng khốc liệt, sinh viên mới ra trường cần xác định lộ trình phát triển rõ ràng. Việc củng cố kiến thức nền tảng về toán, xác suất, thống kê, kết hợp với kỹ năng lập trình và thực hành qua dự án, sẽ giúp tạo nền móng vững chắc.
Song song đó, rèn luyện kỹ năng mềm như quản lý dự án, giao tiếp, hiểu biết về nhu cầu kinh doanh sẽ giúp ứng viên thích nghi nhanh hơn với môi trường thực tế. Chủ động cập nhật xu hướng công nghệ, tham gia các khóa học trực tuyến, kết nối với doanh nghiệp qua mạng lưới chuyên ngành cũng là cách mở rộng cơ hội nghề nghiệp.
Nhìn tổng thể, nhu cầu nhân lực AI mở ra nhiều cơ hội lớn cho thế hệ sinh viên mới tốt nghiệp. Các doanh nghiệp từ công nghệ đến xây dựng, từ startup đến tập đoàn, đều khẳng định AI là công nghệ lõi trong chiến lược phát triển.
Điều này cho thấy cánh cửa rộng đang mở ra, nhưng đi kèm với đó là yêu cầu cao về năng lực. Doanh nghiệp đang chuyển từ mô hình tuyển chọn “người đã đủ chuẩn” sang “người có tiềm năng” để cùng đào tạo, phát triển lâu dài.
Vấn đề đặt ra là lực lượng kỹ sư trẻ có đủ sự chuẩn bị để bứt phá, đáp ứng kỳ vọng trong cuộc đua AI ngày càng quyết liệt hay không (?!).
