3 nhà khoa học nữ Việt Nam nhận học bổng L’Oréal - UNESCO
3 nhà khoa học nữ Việt Nam được trao học bổng (trị giá 150 triệu đồng) vì đã có nghiên cứu xuất sắc trong lĩnh vực linh kiện bán dẫn, công nghệ sinh học và đổi mới công nghệ pin.
Chiều nay (1.12), 3 nhà khoa học nhận học bổng gồm PGS-TS Tô Thị Mai Hương từ trường Đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội (USTH), PGS-TS Phạm Kim Ngọc từ trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia TP HCM (VNU-HCM) và TS Lê Linh, hiện là nghiên cứu viên sau tiến sĩ tại Đại học Stanford (Mỹ).
3 nhà khoa học nữ được vinh danh
Với trọng tâm là phát triển vật liệu mới cho các thiết bị bộ nhớ tiên tiến, PGS-TS Phạm Kim Ngọc đã có những đóng góp quan trọng trong việc nâng cao kiến thức về điện toán mô phỏng não (neuromorphic computing) và khớp thần kinh nhân tạo.
Nghiên cứu hiện tại của bà Ngọc tập trung vào việc khám phá kiến trúc tính toán trong bộ nhớ (In-Memory Computing - IMC) sử dụng trở nhớ (memristor), nhằm mục đích giải quyết "nút thắt cổ chai" của các hệ thống máy tính truyền thống bằng cách cho phép xử lý dữ liệu trực tiếp ngay trong bộ nhớ.
Nghiên cứu này mở ra tiềm năng hiện thực hóa các hệ thống AI phần cứng phi von-Neumann. Chúng sẽ có khả năng học tập vượt trội, xử lý song song và tiết kiệm năng lượng, gần với hoạt động của não bộ hơn bao giờ hết. Đây là nền tảng để phát triển các chip AI thế hệ mới, kiến tạo một kỷ nguyên AI mạnh mẽ và bền vững hơn.
Bà từng chủ trì nhiều dự án cấp quốc gia (NAFOSTED, VINIF), sở hữu 4 bằng sáng chế và là tác giả của hơn 50 bài báo quốc tế. Bà được Hội đồng Giám khảo đề cử cho đề án “Nghiên cứu và chế tạo linh kiện, vi mạch trở nhớ ứng dụng làm khớp thần kinh nhân tạo trong hệ thống tính toán mô phỏng não”.
PGS-TS Tô Thị Mai Hương là một nhà nghiên cứu tâm huyết trong lĩnh vực công nghệ sinh học nông nghiệp và sinh lý thực vật.
Với trọng tâm là di truyền lúa và cơ chế đáp ứng với căng thẳng (stress) môi trường, bà đã có những đóng góp đáng kể trong việc tối ưu hóa khả năng chống chịu và dinh dưỡng của cây trồng thông qua các công cụ gen tiên tiến.
Nghiên cứu hiện tại của bà tập trung vào việc ứng dụng công nghệ chỉnh sửa gen chính xác (prime editing) để thay đổi các gen phân bổ carbon trong cây lúa, nhằm mục đích giảm phát thải khí mê-tan từ ruộng lúa trong khi vẫn duy trì năng suất hạt cao.
Công trình này mang lại tiềm năng lớn trong việc đảm bảo an ninh lương thực và chống biến đổi khí hậu thông qua việc tạo ra các giống lúa thân thiện với môi trường, phát thải thấp.
Bà được hội đồng giám khảo đề cử cho đề án “Nghiên cứu phát triển giống lúa phát thải khí mê-tan thấp và tiềm năng năng suất cao thông qua việc tối ưu phân bổ carbon trong cây và giảm dịch tiết rễ bằng công nghệ chỉnh sửa gen”.
TS Linh Lê là một nhà nghiên cứu đầy triển vọng trong lĩnh vực khoa học và kỹ thuật vật liệu.
Với trọng tâm là đổi mới công nghệ pin và hệ thống lưu trữ năng lượng tiên tiến, bà đã có những đóng góp quan trọng trong việc phát triển vật liệu mật độ năng lượng cao cho xe điện thế hệ mới.
Nghiên cứu hiện tại của TS Linh tập trung vào việc thiết kế các chất điện giải lỏng đa chức năng tiên tiến cho pin Lithium-Lưu huỳnh (Li-S), nhằm mục đích giải quyết các vấn đề then chốt như hiện tượng dịch chuyển polysulfide và sự suy giảm lithium để nâng cao tuổi thọ và dung lượng pin.
Công trình này có tiềm năng lớn trong việc thúc đẩy quá trình chuyển đổi toàn cầu sang giao thông bền vững bằng cách làm cho xe điện có giá thành hợp lý và hiệu quả hơn.
Trong suốt sự nghiệp của mình, TS Linh đã đạt được nhiều thành tựu, bao gồm việc là thành viên chủ chốt trong các dự án thuộc Liên minh Battery500 của Bộ Năng lượng Hoa Kỳ (DOE) và có các công bố trên những tạp chí danh tiếng như Nature Sustainability.
Bà được Hội đồng Giám khảo đề cử cho đề án “Khoa học và Kỹ thuật Vật liệu, tập trung chuyên sâu vào Đổi mới Pin (Battery Innovation) và Hệ thống lưu trữ năng lượng tiên tiến”.
Mỗi đề tài đều đột phá
GS-Viện sĩ Châu Văn Minh, Chủ tịch Hội đồng giám khảo cho rằng quá trình lựa chọn chưa bao giờ là dễ dàng. Với sự đa dạng trong các lĩnh vực nghiên cứu từ khoa học sự sống đến khoa học vật liệu, mỗi đề tài đều có tính đột phá và tiềm năng ứng dụng cao.
Hội đồng giám khảo bao gồm các chuyên gia hàng đầu trong nhiều lĩnh vực, đã làm việc rất nghiêm túc, khách quan và công tâm để đánh giá từng đề xuất. "Chúng tôi xem xét kỹ lưỡng về tính khoa học, sự đổi mới, tiềm năng tác động đến xã hội và cộng đồng, cũng như khả năng lãnh đạo và truyền cảm hứng của các ứng viên".
Theo GS Minh, chính nhờ sự kỹ lưỡng này mà chương trình đã tìm ra và vinh danh những tài năng thực sự. Những thành tựu nghiên cứu khoa học của các nhà nữ khoa học không chỉ là niềm tự hào của cá nhân mà còn là nguồn động lực mạnh mẽ cho chúng tôi.
Ông Minh cho hay Hội đồng giám khảo sẽ tiếp tục sứ mệnh tìm kiếm và nâng đỡ những tài năng mới. "Chúng tôi tin rằng, mỗi suất học bổng được trao không chỉ là sự hỗ trợ tài chính mà còn là niềm tin, là động lực để các nhà khoa học nữ tiếp tục vượt qua giới hạn, biến ý tưởng thành hiện thực và đóng góp vào kho tàng tri thức nhân loại".
Ông Wagih Ahmed - Tổng giám đốc L’Oréal Vietnam - cho rằng, qua từng năm, giải thưởng càng chất lượng và mang tính ứng dụng cao. Điều đó cho thấy khi được trao cơ hội và sự hỗ trợ, các nhà khoa học nữ có thể đạt được những thành tựu phi thường và tạo ra những thay đổi tích cực cho xã hội, cũng như trở thành nguồn cảm hứng cho cộng đồng khoa học Việt Nam và thế giới.
Học bổng "Vì sự phát triển phụ nữ trong khoa học cấp quốc gia" (L'Oréal - UNESCO For Women in Science Việt Nam) do L'Oréal và UNESCO tổ chức. Chương trình dành cho các nhà nghiên cứu nữ trong lĩnh vực Khoa học đời sống và Khoa học vật liệu - hai lĩnh vực có khả năng ứng dụng cao, với trị giá học bổng lên đến 150 triệu đồng mỗi ứng viên.
