Công nghệ quân sự

Israel thay M109 bằng pháo tự hành thông minh SIGMA 155 Roem

Triệu Minh 27/12/2025 20:08

Việc đưa pháo tự hành SIGMA 155 Roem thế hệ mới vào biên chế cho thấy Israel ưu tiên tốc độ tác xạ, tự động hóa và khả năng sống còn.

Israel vừa chính thức đưa vào biên chế hệ thống pháo tự hành SIGMA 155 Roem, đánh dấu bước chuyển quan trọng trong quá trình hiện đại hóa lực lượng pháo binh lục quân. Việc thay thế dần các pháo tự hành M109 đã phục vụ nhiều thập kỷ cho thấy ưu tiên mới của Israel trong việc tăng tốc độ phản ứng, nâng cao độ chính xác và giảm nguy cơ bị phản pháo trong môi trường chiến tranh hiện đại.

Theo Army Recognition, SIGMA 155 Roem là hệ thống pháo tự hành cỡ nòng 155 mm được phát triển với mức độ tự động hóa cao, nhằm đáp ứng yêu cầu tác chiến cường độ lớn và nhịp độ nhanh. Thay vì vận hành theo mô hình pháo binh truyền thống với kíp pháo đông người và thời gian triển khai dài, hệ thống mới được thiết kế để rút ngắn tối đa chu trình từ khi nhận lệnh đến khi khai hỏa.

Một trong những điểm nổi bật của SIGMA 155 Roem nằm ở cơ chế nạp đạn và điều khiển hỏa lực tự động. Hệ thống này cho phép duy trì nhịp bắn ổn định, giảm đáng kể gánh nặng thể lực cho kíp pháo, đồng thời hạn chế sai sót trong quá trình tác xạ. Trong các kịch bản chiến đấu kéo dài, yếu tố này có ý nghĩa quan trọng khi hiệu suất con người dễ bị suy giảm bởi áp lực liên tục.

israel_fields_sigma_155_roem_automated_artillery_system_as_m109_replacement_for_faster_fires-6dfa8311.webp
Lựu pháo tự hành SIGMA 155 Roem của Israel với pháo 155 mm, nạp đạn tự động và khả năng tác xạ nhanh - Ảnh: Israel Ministry of Defense.

SIGMA 155 Roem được tích hợp hệ thống điều khiển hỏa lực số hóa, cho phép kết nối trực tiếp với mạng chỉ huy tác chiến của lục quân Israel. Nhờ đó, pháo binh có thể tiếp nhận dữ liệu mục tiêu từ các đơn vị trinh sát tiền phương, UAV hoặc lực lượng bộ binh, rồi nhanh chóng chuyển hóa thành hỏa lực chính xác. Cách tiếp cận này giúp rút ngắn đáng kể thời gian phản ứng so với các hệ thống pháo cũ vốn phụ thuộc nhiều vào quy trình truyền đạt thủ công.

Về hỏa lực, SIGMA 155 Roem đáp ứng đầy đủ chuẩn của pháo 155 mm hiện đại, có khả năng sử dụng nhiều loại đạn khác nhau, từ đạn nổ mạnh tiêu chuẩn đến các loại đạn tăng tầm. Khả năng tương thích với đạn chuẩn NATO giúp Israel linh hoạt hơn trong công tác hậu cần, đồng thời mở rộng khả năng phối hợp với các đối tác quân sự trong trường hợp cần thiết.

Một thay đổi đáng chú ý khác là việc SIGMA 155 Roem được đặt trên khung gầm bánh lốp, thay vì bánh xích như M109. Sự lựa chọn này phản ánh ưu tiên về tính cơ động và chi phí vận hành. Khung gầm bánh lốp cho phép hệ thống di chuyển nhanh hơn trên mạng lưới đường bộ, giảm chi phí bảo dưỡng và thuận lợi cho việc triển khai nhanh trong các tình huống khẩn cấp.

Trong học thuyết tác chiến của Israel, pháo binh không chỉ đóng vai trò yểm trợ hỏa lực từ xa, mà còn phải đủ linh hoạt để theo kịp các đơn vị cơ động cao. SIGMA 155 Roem được thiết kế phù hợp với yêu cầu đó, cho phép nhanh chóng triển khai, khai hỏa và rời vị trí trước khi đối phương kịp phản ứng. Khả năng “bắn nhanh rút nhanh” được xem là yếu tố then chốt giúp nâng cao khả năng sống còn trên chiến trường hiện đại.

Việc thay thế M109 bằng SIGMA 155 Roem cũng mang ý nghĩa biểu tượng về sự chuyển dịch thế hệ trong pháo binh. M109 từng là xương sống của nhiều lực lượng pháo binh trên thế giới trong suốt Chiến tranh Lạnh và giai đoạn sau đó. Tuy nhiên, trước sự phát triển của các hệ thống trinh sát, radar phản pháo và vũ khí chính xác, những nền tảng cũ dần bộc lộ hạn chế về tốc độ và khả năng tự bảo vệ.

roem-0006.jpg
Hệ thống pháo tự hành thông minh SIGMA 155 Roem của Israel được đưa vào biên chế nhằm thay thế dòng pháo M109 - Ảnh: Israel Ministry of Defense

SIGMA 155 Roem được kỳ vọng sẽ khắc phục những điểm yếu này bằng sự kết hợp giữa tự động hóa, cơ động và kết nối mạng. Thay vì dựa vào số lượng pháo và hỏa lực áp đảo, Israel hướng tới mô hình pháo binh thông minh, nơi mỗi phát bắn đều được tối ưu hóa về thời gian và độ chính xác.

Giới quan sát cho rằng hệ thống mới không chỉ phục vụ nhu cầu trong nước mà còn có tiềm năng xuất khẩu. Trong bối cảnh nhiều quốc gia đang tìm kiếm giải pháp hiện đại hóa pháo binh với chi phí hợp lý, một hệ thống pháo tự hành bánh lốp, tự động hóa cao và tương thích chuẩn NATO có thể trở thành lựa chọn hấp dẫn.

Việc Israel đưa SIGMA 155 Roem vào biên chế diễn ra trong bối cảnh pháo binh tiếp tục giữ vai trò then chốt trên các chiến trường hiện đại. Dù sự chú ý thường tập trung vào UAV hay vũ khí chính xác cao, pháo binh vẫn là lực lượng gây tổn thất lớn nhất trong các cuộc xung đột gần đây. Tuy nhiên, chỉ những hệ thống có khả năng phản ứng nhanh và rút khỏi vị trí kịp thời mới có thể tồn tại trước các biện pháp phản pháo ngày càng hiệu quả.

Với SIGMA 155 Roem, Israel cho thấy cách tiếp cận rõ ràng đối với pháo binh thế hệ mới. Đây không chỉ là việc thay thế một nền tảng cũ, mà là bước chuyển sang mô hình tác chiến dựa trên tốc độ, dữ liệu và khả năng sống còn, những yếu tố đang định hình diện mạo chiến tranh hiện đại.

Triệu Minh