Iran tăng tốc sản xuất tên lửa, tự tin phóng 2.000 quả cùng lúc vào Israel?
Sau xung đột kéo dài 12 ngày với Israel, Iran đang đẩy mạnh năng lực quốc phòng, đặc biệt là trong lĩnh vực tên lửa.
Giới chức Iran khẳng định năng lực tên lửa hiện nay của nước này đã vượt xa so với thời điểm diễn ra chiến sự hồi tháng 6, trong khi các chuyên gia quốc tế cho rằng Iran đang tăng tốc sản xuất để có thể gây áp lực lớn hơn lên hệ thống phòng thủ của Israel trong tương lai.
Cải thiện năng lực tên lửa
Trong phát biểu gần đây, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi nhấn mạnh: “Sức mạnh tên lửa của chúng ta hiện nay vượt xa so với thời điểm cuộc chiến 12 ngày. Kẻ thù đã thất bại trong việc đạt được mục tiêu”. Cùng quan điểm, Bộ trưởng Quốc phòng Iran, thiếu tướng Aziz Nasirzadeh cho biết sản lượng quốc phòng của nước này “đã tăng cả về số lượng và chất lượng” so với trước cuộc chiến.
Theo Ali Vaez, giám đốc Dự án Iran thuộc Tổ chức Khủng hoảng Quốc tế (ICG), các quan chức Iran tiết lộ rằng các nhà máy tên lửa hiện hoạt động suốt 24 giờ mỗi ngày. Ông cho biết: “Trong cuộc chiến vừa qua, Iran phóng khoảng 500 tên lửa trong 12 ngày. Lần tới, họ hy vọng có thể phóng 2.000 quả cùng lúc để làm quá tải hệ thống phòng thủ của Israel”.
Vaez cho rằng chiến lược mới của Iran tập trung vào việc tăng số lượng và cường độ phóng tên lửa đồng loạt, nhằm gây áp lực tối đa lên hệ thống phòng thủ nhiều tầng của Israel. “Không rõ Iran sẽ chọn phóng bao nhiêu tên lửa trong một loạt tấn công lớn hơn, nhưng rõ ràng họ đang tìm cách khiến đối phương bị quá tải”, ông nói.
Học hỏi từ kinh nghiệm
Theo chuyên gia Behnam Ben Taleblu thuộc Viện Nghiên cứu Phòng vệ Dân chủ (FDD, Mỹ), Iran đã rút ra nhiều bài học quan trọng từ cuộc chiến 12 ngày. “Họ hiểu rõ hơn cách lựa chọn mục tiêu, thời điểm và vị trí phóng để tăng hiệu quả từng đợt tấn công. Iran đang tìm cách nâng cao tính sát thương và độ chính xác của kho tên lửa”, ông nhận định.
Trong cuộc xung đột, Iran cho biết đã sử dụng tên lửa đạn đạo tầm trung Fattah-1, cùng với các dòng Haj Qassem và Kheibar Shekan, được giới thiệu là có tốc độ cao và khả năng cơ động linh hoạt, giúp giảm nguy cơ bị đánh chặn.
Fattah-1 là tên lửa siêu vượt âm với tầm bắn khoảng 1.400km và tốc độ Mach 13–15 (tương đương 15.900 - 18.400km/h). Loại vũ khí này được thiết kế để mang đầu đạn cơ động, có thể thay đổi quỹ đạo ở giai đoạn cuối, giúp xuyên thủng các hệ thống phòng thủ bằng cách né tránh tên lửa đánh chặn trước khi tấn công mục tiêu. Một số video được công bố cho thấy các tên lửa này đánh trúng mục tiêu tại Israel, tuy nhiên tính xác thực của các hình ảnh vẫn chưa được xác minh độc lập.
Việc gia tăng sản xuất các loại tên lửa tốc độ cao và khó bị đánh chặn hơn được đánh giá có thể là thách thức lớn với Israel, nhất là khi năng lực phòng không của nước này từng chịu áp lực nặng nề trong cuộc chiến vừa qua.
Hiệu quả phòng thủ của Israel và bài toán chi phí
Theo số liệu do Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) công bố, trong cuộc chiến 12 ngày, Iran đã phóng tổng cộng 631 tên lửa, trong đó 500 quả bay tới lãnh thổ Israel. Trong số này, 221 tên lửa bị đánh chặn, 243 rơi vào khu vực trống và 36 tên lửa rơi vào khu dân cư. Israel ước tính đạt tỷ lệ đánh chặn khoảng 86%, song con số này chưa được xác minh độc lập.
.png)
Tuy nhiên, các nhà phân tích cho rằng hệ thống phòng thủ của Israel đã phải chịu áp lực lớn khi phải sử dụng hàng trăm quả tên lửa đánh chặn trong thời gian ngắn. Mỹ cũng được cho là đã hỗ trợ nhiều loại đạn phòng thủ tiên tiến.
Báo cáo của Viện Nghiên cứu Chính sách Đối ngoại (FPRI) kết luận: “Các hệ thống phòng thủ của Mỹ và Israel bị kéo căng đáng kể. Số lượng tên lửa đánh chặn sử dụng để đối phó với cuộc tấn công của Iran là rất lớn”.
Trong khi đó, Israel tiến hành chiến dịch tấn công chính xác vào các bệ phóng và kho chứa tên lửa của Iran, làm giảm đáng kể khả năng phản công của Tehran. Tuy nhiên, theo ông Taleblu, “Iran cũng học được từ những thiệt hại đó và đang nỗ lực tái thiết năng lực tên lửa nhanh hơn trước”.
Công ty Trung Quốc đang hỗ trợ Iran?
Một yếu tố mới trong quá trình phục hồi của Iran là sự hỗ trợ từ Trung Quốc. Theo CNN, các nguồn tin tình báo châu Âu cho biết nhiều chuyến hàng chứa 2.000 tấn natri perchlorate - chất dùng để sản xuất nhiên liệu rắn cho tên lửa tầm trung, đã cập cảng Bandar Abbas từ cuối tháng 9.
Các lô hàng này được cho là một phần trong chiến dịch tái thiết kho tên lửa của Iran sau chiến tranh. Một số công ty vận tải và doanh nghiệp Trung Quốc liên quan hiện nằm trong danh sách trừng phạt của Mỹ.
“Trung Quốc có vẻ đang đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp nguyên liệu cho sản xuất nhiên liệu tên lửa và chất oxy hóa của Iran”, chuyên gia Taleblu nhận định/ Ngoài ra, Bắc Kinh cũng được cho là đang xem xét khả năng chuyển giao hệ thống phòng không HQ-9 để giúp Iran thay thế những khí tài bị phá hủy trong chiến sự.
Căng thẳng quanh chương trình hạt nhân
Trong khi đẩy mạnh sản xuất tên lửa, Iran cũng đang đối mặt với những nghi ngờ mới về chương trình hạt nhân. Theo giới chức Mỹ, chiến dịch không kích hồi tháng 6 đã phá hủy một phần cơ sở hạt nhân tại Fordow và Natanz. Tuy nhiên, báo New York Times cho biết Iran “có vẻ vẫn đang xây dựng một cơ sở làm giàu uranium mới tại khu vực Pickaxe Mountain” và chưa cho phép thanh tra quốc tế tiếp cận.
“Tình hình hiện nay là một thế bế tắc nguy hiểm - không có đàm phán, không có giám sát độc lập và không rõ quy mô kho hạt nhân của Iran”, NYT cho hay. Một số quốc gia vùng Vịnh cho rằng khả năng Israel mở lại chiến dịch tấn công Iran là rất cao, do lo ngại về chương trình hạt nhân của Tehran.
Theo ông Taleblu, “cả hai bên đều đang trong cuộc chạy đua khôi phục năng lực quân sự: Israel tập trung tăng cường tên lửa đánh chặn, trong khi Iran đầu tư mạnh vào tên lửa tầm trung”. Ông cho rằng tốc độ phát triển của hai bên “có thể quyết định thời điểm bùng nổ vòng xung đột tiếp theo”.
