Công nghệ quân sự

Tin vũ khí hôm nay 18.3: Nga phô diễn tiêm kích MiG-31 cùng tên lửa Kinzhal trên biển Nhật Bản

Hoàng Vũ 18/03/2026 07:15

Tin vũ khí hôm nay, Nga phô diễn MiG-31 cùng tên lửa Kinzhal trên biển Nhật Bản; Hệ thống C-RAM của Mỹ thể hiện vai trò đánh chặn UAV tại Trung Đông; Đức ra mắt hỏa lực cơ động mới cho NATO.

Nga phô diễn tiêm kích MiG-31 cùng tên lửa Kinzhal trên biển Nhật Bản

Ngày 17.3 Nga thông báo các máy bay MiG-31 mang tên lửa siêu vượt âm Kh-47M2 Kinzhal đã thực hiện một chuyến bay theo kế hoạch trên vùng biển quốc tế thuộc biển Nhật Bản, đồng thời tiến hành huấn luyện tiếp nhiên liệu trên không.

Dù được mô tả là hoạt động thường lệ và tuân thủ quy định quốc tế, sự kiện này nhanh chóng thu hút chú ý do kết hợp giữa một nền tảng máy bay tốc độ cao và loại vũ khí tấn công tầm xa trong khu vực có ý nghĩa chiến lược tại Đông Bắc Á.

Russia’s March 17 flight of Kinzhal-armed MiG-31s over the Sea of Japan, combined with aerial refueling drills, signals a deliberate display of extended-range strike capability in a strategically sensitive Pacific corridor (Picture Source: TASS)
Các tiêm kích MiG-31 mang tên lửa Kinzhal trên biển Nhật Bản - Ảnh: TASS

Điểm đáng chú ý không chỉ nằm ở đường bay trên vùng biển quốc tế, mà ở việc Nga công khai nhấn mạnh cấu hình tác chiến với MiG-31 mang Kinzhal và khả năng tiếp nhiên liệu trên không.

Việc bổ sung tiếp dầu giúp mở rộng đáng kể tầm hoạt động, tăng tính linh hoạt trong lựa chọn vị trí phóng và làm phức tạp việc dự đoán hướng tấn công. Điều này đồng thời cho thấy khả năng duy trì các nhiệm vụ tầm xa với phạm vi bao phủ rộng hơn trên khu vực biển Nhật Bản và các tuyến tiếp cận Thái Bình Dương.

MiG-31, nền tảng mang Kinzhal, là máy bay đánh chặn tầm xa được phát triển từ thời Liên Xô, nổi bật với tốc độ cao và khả năng hoạt động trên phạm vi rộng. Những đặc điểm này giúp máy bay đạt điều kiện phóng tối ưu về độ cao và vận tốc, qua đó tăng hiệu quả tác chiến của tên lửa.

Khi được phóng từ MiG-31, Kinzhal có thể tận dụng năng lượng ban đầu lớn để rút ngắn thời gian tiếp cận mục tiêu và giảm thời gian phản ứng của hệ thống phòng thủ đối phương.

Theo các thông tin do Nga công bố, Kinzhal có thể đạt tốc độ tới Mach 10 (12.346km/h) và tầm bắn hơn 2.000km. Loại tên lửa này được thiết kế nhằm tấn công các mục tiêu giá trị cao như căn cứ quân sự, trung tâm chỉ huy, hệ thống phòng thủ tên lửa hoặc lực lượng hải quân. Trong những năm gần đây, Kinzhal đã được sử dụng trong thực chiến, góp phần củng cố vai trò của nó trong chiến lược răn đe của Nga.

Việc triển khai MiG-31 mang Kinzhal trên biển Nhật Bản mang ý nghĩa đáng kể về mặt tác chiến. Khu vực này nằm giữa Nhật Bản, bán đảo Triều Tiên và vùng Viễn Đông của Nga, đồng thời kết nối với Thái Bình Dương qua các eo biển quan trọng. Trong môi trường có mật độ giám sát cao như vậy, một nền tảng phóng tốc độ cao hoạt động trên không phận quốc tế có thể tạo ra nhiều kịch bản tấn công khó dự đoán, buộc các hệ thống phòng thủ khu vực phải phân tán nguồn lực để theo dõi và phản ứng.

Ở cấp độ chiến lược, chuyến bay cho thấy Nga tiếp tục duy trì năng lực tấn công tầm xa không chỉ tại châu Âu mà còn ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương.

Trong bối cảnh khu vực này đang chứng kiến nhiều biến động về quân sự, bao gồm sự hiện diện của Mỹ, quá trình hiện đại hóa quân đội Nhật Bản và hoạt động tên lửa của Triều Tiên, việc phô diễn khả năng triển khai MiG-31 mang Kinzhal cho thấy Moscow muốn khẳng định năng lực răn đe đa hướng.

Hệ thống C-RAM của Mỹ thể hiện vai trò đánh chặn UAV tại Trung Đông

Hệ thống phòng thủ tầm gần C-RAM của Lục quân Mỹ tiếp tục chứng minh hiệu quả trong việc bảo vệ Đại sứ quán Mỹ tại Baghdad (Iraq) trước các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái (UAV).

Theo các nguồn tin quốc phòng, hệ thống này đã nhiều lần đánh chặn thành công các mục tiêu bay thấp, phản ánh vai trò ngày càng quan trọng của các giải pháp phòng không phản ứng nhanh trong môi trường tác chiến hiện đại.

U.S. C-RAM system fires to counter aerial threats during a test in the CENTCOM area, highlighting its role in defending critical installations against drones and rockets.
Hệ thống C-RAM của Mỹ khai hỏa đánh chặn các mục tiêu trên không trong một cuộc thử nghiệm - Ảnh: Bộ Chiến tranh Mỹ

Ban đầu được thiết kế để đối phó với rocket, pháo và đạn cối, C-RAM hoạt động như lớp phòng thủ cuối cùng, sử dụng radar dẫn bắn kết hợp pháo 20mm tốc độ cao để tiêu diệt mục tiêu ở cự ly gần. Hệ thống này đã được tận dụng để xử lý các mục tiêu có diện tích phản xạ radar nhỏ và bay ở độ cao thấp. Khả năng phản ứng nhanh và độ chính xác cao giúp giảm thiểu rủi ro trong môi trường đô thị đông đúc.

Các cuộc tấn công gần đây cho thấy các nhóm vũ trang sử dụng UAV cỡ nhỏ, chi phí thấp để vượt qua các lớp phòng không truyền thống. Trong trường hợp này, C-RAM - phiên bản trên bộ của hệ thống Phalanx CIWS - đóng vai trò bổ sung quan trọng, giúp đánh chặn các mục tiêu đã lọt qua các lớp phòng thủ bên ngoài. Dù thông tin chi tiết về từng vụ đánh chặn không được công bố rộng rãi, nhiều báo cáo cho thấy hệ thống đã vô hiệu hóa các mối đe dọa trước khi chúng tiếp cận khu vực mục tiêu.

Về kỹ thuật, C-RAM kết hợp radar cảnh giới như AN/TPQ-36 hoặc AN/TPQ-53 với pháo Phalanx Block 1B, có tốc độ bắn lên tới khoảng 4.500 viên/phút. Hệ thống có thể tự động phát hiện, theo dõi và khai hỏa trong thời gian rất ngắn. Ngoài ra, các cảm biến quang điện tử hỗ trợ tăng khả năng nhận diện mục tiêu, đặc biệt hữu ích khi đối phó với UAV nhỏ trong môi trường đô thị phức tạp.

Trong cấu trúc phòng không nhiều tầng, C-RAM đóng vai trò lớp phòng thủ cận chiến, bổ sung cho các hệ thống tầm xa như Patriot hoặc các tổ hợp tầm trung như NASAMS. Khác với tên lửa đánh chặn có chi phí cao, giải pháp sử dụng pháo tốc độ cao của C-RAM mang lại hiệu quả kinh tế hơn khi đối phó với số lượng lớn UAV giá rẻ.

Việc triển khai tại Baghdad cũng cho thấy khả năng thích ứng của C-RAM ngoài vai trò ban đầu. Từ một hệ thống chống hỏa lực gián tiếp, C-RAM đã phát triển thành công cụ phòng không đa nhiệm, phù hợp với các mối đe dọa bất đối xứng. Hiệu quả thực tế của hệ thống trong việc đánh chặn UAV cung cấp thêm cơ sở cho cách tiếp cận phòng không kết hợp giữa các lớp bảo vệ và nhiều loại vũ khí khác nhau.

Đức ra mắt hỏa lực cơ động mới cho NATO

Tập đoàn quốc phòng Đức Rheinmetall đã trình diễn hệ thống cối MWS120 Ragnarok cùng mô-đun tác chiến Mortar Mission Module tại sự kiện ở Na Uy. Dưới điều kiện mùa đông khắc nghiệt, hệ thống được giới thiệu như một giải pháp hỏa lực gián tiếp cơ động nhanh, cho phép lực lượng NATO triển khai chiến thuật “bắn - cơ động rút lui”, giảm thiểu nguy cơ bị UAV và hỏa lực phản pháo phát hiện.

Rheinmetall’s MWS120 Ragnarök and Mortar Mission Module were demonstrated in Norway as a mobile 120 mm indirect-fire system designed to give European armies fast shoot-and-scoot capability and stronger industrial autonomy (Picture source: Rheinmetall).
Hệ thống MWS120 Ragnarök cùng mô-đun Mortar Mission Module của Rheinmetall được trình diễn tại Na Uy như một giải pháp hỏa lực gián tiếp 120mm cơ động - Ảnh: Rheinmetall

Ragnarok là hệ thống cối 120mm nạp đạn thủ công từ miệng nòng, sử dụng cơ chế giảm giật kép và điều khiển điện cho phép xoay hướng, nâng hạ chính xác. Hệ thống có khả năng tự động hiệu chỉnh theo độ nghiêng của phương tiện, hỗ trợ thao tác ngắm bắn nhanh và điều chỉnh mục tiêu theo thời gian thực. Với thiết kế gọn nhẹ (khoảng 650kg), Ragnarok có thể tích hợp trên nhiều loại phương tiện bánh lốp mà không cần chân chống, đồng thời vẫn đảm bảo không gian cho kíp chiến đấu và cơ số đạn.

Một điểm đáng chú ý trong thiết kế là việc duy trì cơ chế nạp đạn thủ công. Rheinmetall cho rằng cách tiếp cận này giúp tăng tốc độ bắn và độ tin cậy so với các hệ thống tự động phức tạp. Theo công bố, hệ thống có thể đạt tốc độ 18 - 20 viên/phút và hoàn thành một nhiệm vụ bắn nhanh trong chưa đầy một phút. Nhờ số lượng bộ phận cơ khí hạn chế, Ragnarok cũng được đánh giá phù hợp với môi trường khắc nghiệt như tuyết, băng hoặc sa mạc. Điều này cho phép kíp hai người nhanh chóng triển khai, khai hỏa và rời vị trí trong thời gian ngắn, hạn chế nguy cơ bị phản pháo.

Song song với đó, Rheinmetall giới thiệu Mortar Mission Module - mô-đun tích hợp cho phép triển khai hệ thống cối trên nhiều nền tảng khác nhau. Thay vì phụ thuộc vào một loại xe chuyên dụng, mô-đun này có thể lắp đặt trên các xe tải quân sự, giúp rút ngắn thời gian triển khai và giảm chi phí huấn luyện, hậu cần. Cách tiếp cận linh hoạt này mở rộng khả năng ứng dụng cho nhiều quân đội, từ lực lượng cơ giới hạng nặng đến các đơn vị sử dụng phương tiện hỗn hợp.

Sự kiện tại Na Uy cũng phản ánh nỗ lực của Rheinmetall trong việc xây dựng chuỗi cung ứng hỏa lực gián tiếp quy mô châu Âu, kết hợp năng lực thiết kế, sản xuất phương tiện và nguồn đạn dược. Sau khi mở rộng năng lực sản xuất và đầu tư vào các cơ sở mới, tập đoàn này đang hướng tới cung cấp các giải pháp tích hợp thay vì từng hệ thống riêng lẻ.

Việc các đại diện NATO tham dự và theo dõi trình diễn cho thấy nhu cầu ngày càng tăng đối với các hệ thống hỏa lực cơ động, có khả năng triển khai nhanh và thích ứng với môi trường chiến trường hiện đại. Ragnarok, với thiết kế linh hoạt và chi phí hợp lý, được xem là một trong những lựa chọn tiềm năng nhằm đáp ứng yêu cầu này.

Hoàng Vũ