Nhìn lại các tham luận tại hội thảo Nông nghiệp thông minh
Hội thảo "Nông nghiệp thông minh" do Hội Thông tin Khoa học và Công nghệ Việt Nam cùng Tạp chí Một Thế Giới tổ chức tại TP.HCM đã khép lại thành công với nhiều tham luận giá trị.
Tại diễn đàn khoa học quy mô này, những vấn đề gai góc nhất của nền sản xuất vật chất cốt lõi đã được đưa ra mổ xẻ dưới nhiều góc độ chuyên môn sâu sắc.
Điểm nhấn làm nên sức nặng và chiều sâu của toàn bộ chương trình chính là 7 bài báo cáo đến từ các nhà quản lý, giới học giả và đại diện doanh nghiệp. Những luồng tư tưởng đa chiều này đã phác họa vô cùng rõ nét lộ trình chuyển đổi từ phương thức canh tác truyền thống, phụ thuộc vào thiên nhiên sang tư duy vận hành hiện đại dựa trên nền tảng kỹ thuật số, dữ liệu và thiết bị tự động hóa.
Chuyển đổi số và quản trị dữ liệu – Nền tảng cốt lõi của "Nông nghiệp thông minh"
Báo cáo mở màn của ông Doãn Văn Chiến - đại diện Trung tâm Khuyến nông Quốc gia vùng Đồng bằng sông Cửu Long - đã thiết lập những nhận thức căn bản nhất về sự cấp thiết của số hóa. Thực tế chứng minh khoa học công nghệ đang đóng góp tới 1/3 giá trị gia tăng của toàn ngành. Tuy nhiên, để sự lan tỏa này trở nên đồng bộ, hệ thống vạn vật kết nối cần được xem là trung tâm để thu thập thông tin theo thời gian thực đối với cả ba lĩnh vực trồng trọt, chăn nuôi và thủy sản.
Sự thay đổi lớn nhất đang diễn ra ngay trong nội tại ngành khuyến nông khi các phương thức truyền đạt cũ nhường chỗ cho mô hình trực tuyến. Ứng dụng di động đang trở thành nhịp cầu đưa các dự báo, hướng dẫn kỹ thuật từ chuyên gia đến tận tay người dân, giúp họ chủ động cắt giảm chi phí vật tư và hạn chế tối đa rủi ro từ dịch bệnh lây lan.
Để những thông tin rời rạc tạo ra giá trị thặng dư, công tác quản lý thông tin đóng vai trò mang tính quyết định. Phó giáo sư, Tiến sĩ Đỗ Văn Hùng đã mang đến một góc nhìn quản trị sắc sảo khi đề xuất việc khẩn trương xây dựng mạng lưới ngân hàng dữ liệu cấp quốc gia.
Trong kỷ nguyên hiện tại, dữ liệu chính là tài sản vô giá quyết định năng lực cạnh tranh trên thương trường quốc tế. Bằng việc đưa trí tuệ nhân tạo (AI) và hệ thống học máy vào quá trình làm sạch, liên thông cơ sở dữ liệu, các hợp tác xã hoàn toàn có khả năng dự báo chính xác năng suất mùa vụ, đồng thời thiết lập các hệ thống cảnh báo sớm để ngăn chặn thiệt hại do sâu bệnh gây ra.
Giải quyết bài toán vĩ mô hơn về tình trạng thời tiết cực đoan, Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Kim Lợi từ Đại học Nông Lâm TP.HCM đã chứng minh sức mạnh của hệ thống thông tin địa lý và dữ liệu không gian. Thay vì phó mặc cho những biến động thất thường của tự nhiên, công nghệ bản đồ số và kỹ thuật viễn thám cho phép con người trực quan hóa tiềm năng đất đai và giám sát nguồn tài nguyên một cách chính xác tuyệt đối.
Khi các thiết bị bay không người lái được tích hợp đồng bộ cùng hệ thống cảm biến môi trường, quy trình canh tác sẽ đáp ứng hoàn hảo mục tiêu kép của mô hình nông nghiệp thông minh: tăng năng suất thu hoạch đồng thời giảm thiểu lượng phát thải khí nhà kính ra môi trường.
Đột phá năng suất từ công nghệ sinh học và nguồn lực tài chính
Những lý luận khoa học vững chắc luôn cần được minh chứng bằng những câu chuyện thực chiến sinh động. Tiến sĩ Lê Mai Tùng từ start-up Seamorny đã thu hút sự chú ý của toàn bộ hội trường thông qua mô hình nuôi cua lột ứng dụng công nghệ cao.
Thay vì cam chịu tỷ lệ hao hụt khổng lồ từ tập tính ăn thịt lẫn nhau của loài cua trong tự nhiên, doanh nghiệp này đã mạnh dạn thiết lập hệ thống tuần hoàn khép kín kết hợp cùng mạng lưới cánh tay robot.
Giải pháp can thiệp kỹ thuật này giúp kiểm soát toàn diện chu kỳ lột xác, đẩy tỷ lệ sinh tồn lên mức cao kỷ lục trên 90%. Thành công rực rỡ của Seamorny là minh chứng hiển hiện cho việc con người có thể khắc phục các giới hạn sinh học, giải quyết triệt để bài toán thiếu hụt quỹ đất, bảo vệ rừng ngập mặn và tự tin vươn ra các thị trường khắt khe nhất thế giới như Nhật Bản hay châu Âu.
Để nhân rộng những mô hình ưu việt như vậy trên bình diện cả nước, dòng vốn đầu tư là mạch máu luân chuyển không thể vắng bóng. Đại diện Agribank đã mang đến sự kiện một bức tranh tài chính vô cùng khả quan với những cam kết giải ngân mạnh mẽ. Nguồn vốn tín dụng khổng lồ hàng nghìn tỷ đồng đang được ngân hàng thiết kế thành các gói cho vay ưu đãi chuyên biệt nhằm phục vụ mục tiêu tăng trưởng xanh.
Các đại nông trường có nhu cầu cơ giới hóa sản xuất, lắp đặt mạng lưới điện mặt trời hay trực tiếp tham gia vào đề án một triệu hecta lúa chất lượng cao tại khu vực phía Nam đều được tạo mọi điều kiện để tiếp cận nguồn lực tài chính với mức lãi suất hợp lý nhất. Hệ thống ngân hàng đang khẳng định vai trò dẫn dắt dòng vốn, sẵn sàng trở thành điểm tựa vững chãi cho mọi chủ thể sản xuất muốn đổi mới tư duy.
Tư duy quản trị, tích tụ ruộng đất và chiến lược nâng tầm thương hiệu
Dù sở hữu công cụ kỹ thuật tân tiến và nguồn vốn dồi dào đến đâu, hiệu quả cuối cùng vẫn phụ thuộc hoàn toàn vào năng lực tổ chức sản xuất của con người. Đúc kết từ kinh nghiệm hơn nửa thế kỷ gắn bó với ruộng đồng, ông Võ Quan Huy - Giám đốc Công ty Trách nhiệm hữu hạn Huy Long An - đã thẳng thắn chỉ ra điểm nghẽn lớn nhất kìm hãm sự phát triển chính là tình trạng canh tác manh mún.
Ông khẳng định việc tập trung, tích tụ quỹ đất và áp dụng khoa học kỹ thuật là một cặp bài trùng quyết định sự sống còn của nền kinh tế nông nghiệp. Sở hữu những đại điền trang quy mô lớn cho phép doanh nghiệp mạnh dạn khấu hao chi phí để đầu tư hệ thống thủy lợi, ứng dụng giống nuôi cấy mô và tự động hóa khâu thu hoạch.
Đất đai rộng lớn là phần xác để gieo trồng, còn kỹ thuật số chính là phần hồn định đoạt tính bền vững của toàn bộ chuỗi cung ứng nông sản.
Hoàn thiện bức tranh toàn cảnh về tầm nhìn tương lai, chuyên gia kinh tế Nguyễn Hoàng Dũng đã khởi xướng một tư duy cực kỳ sắc bén mang tên nền kinh tế trí tuệ. Ngành nông nghiệp Việt Nam không thể mãi quanh quẩn với thân phận xuất khẩu các loại nguyên liệu thô giá rẻ, mà bắt buộc phải hướng tới việc xuất khẩu những giá trị gia tăng cùng mô hình quản trị vận hành thông minh.
Việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo và thiết bị tự hành là phương tiện sắc bén để giải quyết triệt để sự thiếu hụt nhân công ở các vùng nông thôn, đồng thời chuẩn hóa chất lượng thành phẩm đồng đều.
Chuyên gia này đặc biệt đề xuất việc kiến tạo hệ sinh thái liên kết đa chiều thế hệ mới, nơi tri thức và luồng thông tin minh bạch được đặt ở vị trí trung tâm để kết nối nhà nước, doanh nghiệp, giới học giả và người nông dân. Sự giao thoa tinh tế giữa những giá trị truyền thống chắt chiu từ đất mẹ và trí tuệ vô tận của máy móc sẽ là chiếc chìa khóa vàng để xây dựng thương hiệu quốc gia vững mạnh trên bản đồ thương mại toàn cầu.
7 góc nhìn từ bảy báo cáo chuyên môn khác nhau đã tạo nên một dòng chảy xuyên suốt, tựu trung ở khát vọng đưa nền sản xuất nước nhà thoát khỏi sự phụ thuộc vào tự nhiên để bước vào kỷ nguyên phát triển thịnh vượng.
Những tri thức quý báu được chia sẻ tại sự kiện đã vượt ra khỏi khuôn khổ của một diễn đàn trao đổi học thuật, chính thức trở thành những kim chỉ nam hành động thiết thực cho hàng triệu nông dân và cộng đồng doanh nghiệp trên chặng đường kiến tạo tương lai từ chính mảnh đất quê hương.
