Chuẩn hóa học liệu năm học 2026-2027
Để bảo đảm sự thống nhất, toàn ngành giáo dục sẽ thực hiện chuẩn hóa học liệu quốc gia. Lộ trình này bắt đầu từ năm học 2026-2027 trên phạm vi cả nước.
Chuẩn hóa học liệu quốc gia hiện là nhiệm vụ trọng tâm hàng đầu. Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng đã thông tin điều này tại họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 4/2026 chiều 4/5.
Lộ trình chuyển đổi để chuẩn hoá học liệu quốc gia
Theo Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng, việc triển khai một bộ sách giáo khoa thống nhất dùng chung được thực hiện theo Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị ngày 22/8/2025 về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo và Nghị quyết 281 ngày 15/9/2025 của Chính phủ về chương trình hành động thực hiện Nghị quyết 71.
Hai nghị quyết đều đặt mục tiêu thống nhất một bộ sách giáo khoa dùng chung, tiến tới miễn phí toàn bộ sách giáo khoa vào năm 2030. Đây là quyết sách quan trọng bảo đảm sự công bằng cho giáo dục. Mọi học sinh đều được tiếp cận học liệu chuẩn mực như nhau, giúp thu hẹp khoảng cách tri thức giữa các vùng miền.
Trước năm 2026, Việt Nam duy trì mô hình một chương trình nhiều bộ sách. Hiện có 3 bộ chính gồm Cánh diều, Chân trời sáng tạo và Kết nối tri thức. Tuy nhiên, việc biên soạn một bộ sách mới hoàn toàn cần 2-3 năm. Thứ trưởng Thưởng nêu lý do không soạn được bộ sách mới là vì "hiện tại không còn đủ thời gian để xây dựng nội dung mới kịp thời". Vì vậy, Bộ GD&ĐT đã thành lập tổ nghiên cứu, lấy ý kiến các Sở GD&ĐT và chuyên gia trước khi quyết định lựa chọn bộ “Kết nối tri thức với cuộc sống” của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam để dùng chung trên toàn quốc. Quyết định phê duyệt chính thức đã được Bộ trưởng ban hành vào ngày 26/12/2025.
Theo Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng, sách giáo khoa chỉ là học liệu nên giáo viên và học sinh vẫn có thể tham khảo thêm nhiều nguồn tài liệu khác trong quá trình dạy và học.
Sự thống nhất này sẽ giúp đồng bộ hóa tri thức trên toàn quốc. Bộ đã tiến hành hiệu chỉnh nội dung các môn xã hội chính yếu, đặc biệt là môn Lịch sử, Địa lý và Giáo dục công dân. Nội dung được cập nhật theo địa giới hành chính hai cấp mới nhất, bảo đảm tính chính xác cho tài liệu giảng dạy mới. Các sai sót cũ đều đã được rà soát và loại bỏ kỹ.
Ông cũng thông tin thêm, đến nay mọi khâu về bản quyền và nội dung đã hoàn tất chu đáo. Các địa phương đã có hướng dẫn triển khai cho năm học mới.
Đảm bảo nguồn cung và công tác tập huấn chuyên môn
Để chuẩn hóa học liệu quốc gia, khâu phát hành được kiểm soát chặt chẽ nhất. Bộ chỉ đạo Nhà xuất bản đảm bảo đủ sách trước khai giảng 20 ngày. Đây là thời điểm bắt buộc để nhà trường và giáo viên chuẩn bị chuyên môn.
Tính đến tháng 4/2026, đã có 5/7 miền của Nhà xuất bản hoàn tất nhập kho. Sách sẽ sớm được chuyển tới tay giáo viên và học sinh ở mọi vùng miền. Quy trình vận chuyển được ưu tiên tối đa để sách đến vùng sâu vùng xa.
Giá sách giáo khoa mới ghi nhận mức giảm trung bình 13,3% so với trước đây. Đây là nỗ lực của Nhà nước nhằm giảm áp lực chi phí cho các gia đình, tạo tiền đề thuận lợi cho lộ trình miễn phí sách sau này. Ngành giáo dục đang đặt quyền lợi của người học lên hàng đầu trong đợt chuyển đổi, quy trình in ấn được giám sát nghiêm ngặt để đảm bảo chất lượng học liệu.
Bên cạnh đó, công tác tập huấn giáo viên cũng có những thay đổi mạnh mẽ. Bộ yêu cầu tập huấn phải đi sâu vào thực chất và giải quyết khó khăn. Các buổi làm việc chỉ tập trung vào những vướng mắc chuyên môn cụ thể hiện nay, giúp tránh tình trạng tập huấn hình thức gây lãng phí nguồn lực xã hội. Giáo viên sẽ nắm vững phương pháp giảng dạy theo bộ sách giáo khoa thống nhất. Hệ thống hỗ trợ trực tuyến cũng được xây dựng để giải đáp thắc mắc kịp thời.
Lãnh đạo Bộ khẳng định giáo viên sẽ thích nghi tốt với việc thay đổi này, nguyên tắc là dạy học lấy chương trình làm trung tâm và học liệu làm công cụ. Sách giáo khoa đóng vai trò là tài liệu hỗ trợ quan trọng nhất trong dạy học, nhưng giáo viên vẫn có thể linh hoạt tham khảo thêm nhiều nguồn tư liệu khác. Việc kết hợp đa dạng tài liệu giúp bài giảng trở nên lôi cuốn và thực tế, phương pháp dạy học sáng tạo sẽ được khuyến khích phát huy tối đa.
Tinh chỉnh chương trình và định hướng giáo dục AI
Nhiệm vụ chuẩn hóa học liệu quốc gia đi kèm với công tác rà soát chương trình học. Bộ hằng năm đều đánh giá cơ cấu các môn học trong nhà trường hiện nay nhằm xây dựng chương trình tinh gọn, thiết thực và giảm tải áp lực. Ngành giáo dục kiên quyết lược bỏ các nội dung hàn lâm không còn phù hợp thực tế, giúp học sinh có thêm thời gian phát triển kỹ năng thực hành xã hội. Cơ cấu môn học sẽ tập trung vào tính ứng dụng cao hơn.
Trong giai đoạn tới, thời lượng môn khoa học công nghệ sẽ được ưu tiên tăng cường. Giáo dục STEM và đổi mới sáng tạo trở thành những trụ cột giáo dục mới. Đặc biệt, Bộ đã ban hành hướng dẫn dạy thí điểm trí tuệ nhân tạo (AI). Đây là bước đi đột phá để học sinh bắt kịp xu thế công nghệ của thế giới. AI sẽ giúp học sinh hình thành tư duy số và kỹ năng giải quyết vấn đề. Các phòng thí nghiệm công nghệ sẽ được đầu tư nâng cấp đồng bộ.
Các mảng giáo dục kỹ năng sống và văn hóa nghệ thuật cũng được chú trọng. Những môn học này góp phần bồi đắp tâm hồn và nhân cách cho học sinh, nhằm đào tạo thế hệ con người phát triển toàn diện trong kỷ nguyên mới. Môi trường học tập sẽ trở nên thân thiện và giàu tính nhân văn hơn khi các hoạt động ngoại khóa được lồng ghép sâu vào chương trình chính khóa.
Phương pháp kiểm tra đánh giá cũng ghi nhận những thay đổi mang tính căn bản. Ngành giáo dục chuyển từ kiểm tra kiến thức sang đánh giá năng lực thực tế. Khả năng tự học của học sinh được xem là tiêu chí xếp loại hàng đầu, giúp học sinh thích ứng tốt với mọi biến động của xã hội hiện đại. Sự chủ động là chìa khóa mở ra tương lai thành công cho mỗi em. Các tiêu chí đánh giá sẽ được công khai minh bạch cho học sinh biết.
Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng nhấn mạnh tầm nhìn giáo dục của đất nước đến năm 2050. Chúng ta đang đào tạo thế hệ công dân làm chủ đất nước sau 25 năm nữa. Lớp 1 hôm nay chính là lực lượng lao động nòng cốt của tương lai đất nước. Vì vậy, chương trình giáo dục phải đảm bảo tính ổn định và hội nhập quốc tế. Mọi điều chỉnh hiện nay đều hướng tới mục tiêu phát triển bền vững quốc gia, chất lượng nhân lực sẽ quyết định vị thế của Việt Nam trên bình diện quốc tế.
