Tin vũ khí hôm nay 21/5: Nga bay thử tiêm kích tàng hình 2 chỗ ngồi Su-57D
Tin vũ khí hôm nay, Nga bay thử tiêm kích tàng hình 2 chỗ ngồi Su-57D; Drone FPV dẫn đường cáp quang của Hezbollah tấn công Iron Dome Israel; Lầu Năm Góc tích hợp AI bầy đàn vào chương trình drone cảm tử LUCAS.
Nga bay thử tiêm kích tàng hình 2 chỗ ngồi Su-57D
Theo Army Recognition, ngày 19/5, Tập đoàn Máy bay Thống nhất Nga (UAC) xác nhận đã thực hiện chuyến bay đầu tiên của tiêm kích tàng hình 2 chỗ ngồi Su-57D tại nhà máy hàng không Komsomolsk-on-Amur.
Su-57D là biến thể 2 chỗ ngồi của tiêm kích thế hệ 5 Su-57 (PAK FA), trong đó người ngồi sau đảm nhiệm chuyên trách các nhiệm vụ quản lý drone, cảm biến và tác chiến điện tử để giải phóng phi công tập trung vào cơ động không chiến.
Buồng lái phía sau được nâng cao hơn so với ghế phi công phía trước, tương tự cấu hình trên Su-30SM và Su-27UB, nhằm tối ưu tầm nhìn cho người vận hành hệ thống vũ khí (WSO). Về cơ cấu, Su-57D giữ nguyên hình học cánh, khoảng cách giữa hai động cơ, các khoang vũ khí bên hông và khoang vũ khí trong thân của Su-57 đơn chỗ, song lắp thêm khoang buồng lái kéo dài về phía sau dọc sống lưng thân máy bay.
Chương trình Su-57D có mối liên hệ trực tiếp với drone chiến đấu hạng nặng S-70 Okhotnik-B, phương tiện đã thực hiện các chuyến bay tích hợp thực nghiệm cùng nguyên mẫu Su-57 từ tháng 9/2019. UAC đã đăng ký bằng sáng chế về phiên bản Su-57 2 chỗ ngồi tối ưu hóa điều phối UAV và chức năng chỉ huy trên không vào tháng 11/2023, chỉ 30 tháng trước khi máy bay cất cánh lần đầu, một tiến độ rất nhanh đối với việc điều chỉnh cấu trúc lớn trên chiến đấu cơ.
Cần lưu ý, việc kéo dài buồng lái và thay đổi phần lưng thân trên đồng nghĩa với việc tăng tiết diện phản xạ radar (RCS) so với Su-57 đơn chỗ, vốn được tài liệu bằng sáng chế Nga ước tính ở mức 0,1 - 1 m2. Đây là sự đánh đổi có chủ đích bởi Su-57D không phải máy bay ưu tiên thâm nhập tàng hình mà là trung tâm quản lý chiến trường phân tán.
Hezbollah tấn công bệ phóng Iron Dome Israel bằng drone FPV dẫn đường cáp quang
Một đoạn video lan truyền trên mạng xã hội X ngày 20/5 ghi lại hình ảnh bệ phóng của hệ thống phòng không Iron Dome Israel bị drone FPV tấn công tại khu vực Jal al-Alam gần biên giới Lebanon, theo Militarnyi. Nội dung các bình luận và phân tích ban đầu cho thấy đây là đòn tấn công của Hezbollah sử dụng drone FPV dẫn đường cáp quang (fiber-optic).
Điểm đặc biệt về kỹ thuật của sự kiện này là loại drone FPV dẫn đường cáp quang (sợi quang). Khác với drone FPV thông thường truyền tín hiệu điều khiển qua sóng radio, vốn dễ bị các hệ thống tác chiến điện tử như máy gây nhiễu vô hiệu hóa, drone sợi quang truyền dữ liệu qua một sợi cáp vật lý cực mảnh cuộn theo sau trong quá trình bay. Phương thức này gần như không thể bị gây nhiễu bằng điện tử vì không có tín hiệu vô tuyến nào để chặn.
Militarnyi cho biết drone có thể được trang bị đầu đạn từ đạn súng chống tăng cầm tay PG-7 hoặc thiết bị nổ tự chế (IED). Iron Dome do Rafael Advanced Defense Systems và RTX của Israel phát triển, được thiết kế để đánh chặn tên lửa tầm ngắn, rocket, đạn cối và máy bay. Mỗi tổ hợp thông thường gồm 3 bệ phóng, mỗi bệ mang 20 tên lửa đánh chặn Tamir.
Đây không phải lần đầu tiên Hezbollah tuyên bố tấn công Iron Dome nhưng nếu được xác nhận, sự kiện lần này góp thêm vào xu hướng đang ngày càng rõ ràng trong các cuộc xung đột hiện nay: Các hệ thống phòng không tầm ngắn và trung, dù tiên tiến và đắt tiền đến đâu, vẫn có điểm yếu cố hữu trước drone FPV giá rẻ bay thấp, đặc biệt khi drone đó không dựa vào liên lạc vô tuyến.
Điều này đã được ghi nhận qua nhiều lần ở chiến trường Ukraine, nơi xe tăng và hệ thống pháo phòng không liên tục bị drone FPV tập kích thành công dù có lớp bảo vệ chủ động.
Mỹ tích hợp AI bầy đàn Hivemind vào drone cảm tử LUCAS
Công ty Shield AI (Mỹ) thông báo được lựa chọn để tích hợp công nghệ trí tuệ nhân tạo bầy đàn vào chương trình drone cảm tử LUCAS. Phần mềm tự hành được triển khai là Hivemind, hệ thống AI phi công đã được Shield AI phát triển và thử nghiệm qua nhiều nền tảng khác nhau.
Theo kế hoạch, bản trình diễn tác chiến với một người điều hành kiểm soát toàn bộ bầy drone tự hành sẽ được tiến hành vào mùa thu năm 2026.
LUCAS là chương trình drone cảm tử chi phí thấp của Mỹ, được ví như Shahed-136 của Iran mà Nga đang dùng nhiều ở Ukraine. Mục tiêu của chương trình là triển khai drone với số lượng lớn để gây áp lực lên phòng không đối phương.
Điểm mới là Mỹ muốn bổ sung khả năng “thông minh” cho lực lượng drone đông đảo này. Theo Militarnyi, Shield AI cho rằng bầy drone chỉ đông thôi là chưa đủ, mà cần biết phối hợp. Vì vậy, phần mềm Hivemind sẽ đóng vai trò như một “phi công AI”, giúp các drone tự điều chỉnh đội hình, phối hợp nhiệm vụ, tránh vật cản và thích nghi theo tình huống thực tế. Con người vẫn giữ quyền quyết định tấn công, còn AI phụ trách dẫn đường và điều phối hoạt động.
Ý nghĩa lớn nhất của công nghệ này là rút ngắn thời gian từ lúc phát hiện mục tiêu đến khi ra đòn. Trong một bầy drone, từng chiếc có thể chia nhau theo dõi nhiều mục tiêu, hỗ trợ lẫn nhau nếu một số bị bắn hạ và tự phân công lại nhiệm vụ mà không cần người điều khiển can thiệp liên tục.
Đáng chú ý, Shield AI cũng được chọn để tích hợp Hivemind vào drone Ukraine từ tháng 3, nghĩa là cùng một nền tảng AI bầy đàn có thể xuất hiện cả trong chương trình quân sự Mỹ lẫn trên chiến trường Ukraine.
