Mỹ ra mắt drone cảm tử nhỏ như ba lô, có thể phóng hàng loạt từ container
DZYNE Technologies (Mỹ) vừa giới thiệu Blitz, một mẫu UAV dùng một lần có trọng lượng chưa đầy 7 kg, có thể gấp gọn trong ba lô, lắp ráp trong chưa đầy 2 phút và đạt tầm hoạt động tối đa khoảng 150 km.
Dù thuộc nhóm drone nhỏ nhất theo phân loại của Lầu Năm Góc, Blitz lại được thiết kế cho những nhiệm vụ vượt xa vai trò trinh sát thông thường.
Drone nhỏ như ba lô, nhưng năng lực lớn
Ngày 14/5, DZYNE Technologies, công ty có trụ sở tại California, công bố mẫu drone Blitz. Đây là UAV thuộc “nhóm 1” trong hệ thống phân loại của quân đội Mỹ, tức nhóm drone nhỏ nhất. Tuy nhiên, Blitz không đơn thuần là một thiết bị bay mini phục vụ quan sát gần.
Điểm đáng chú ý của Blitz nằm ở khả năng kết hợp ba yếu tố quan trọng gồm tầm bay xa, tải trọng linh hoạt và triển khai nhanh mà không cần sân bay, đường băng hay hạ tầng phức tạp. Đây là những yêu cầu ngày càng quan trọng trên chiến trường hiện đại, nơi các đơn vị nhỏ cần phương tiện trinh sát và tấn công cơ động hơn.
Về thông số, Blitz có tổng trọng lượng khoảng 6,8 kg, trong đó tải trọng nhiệm vụ chiếm khoảng 2,3 kg. Drone này đạt tốc độ hành trình từ 74 đến 139km/h, thời gian bay từ 1 đến 2 giờ và tầm hoạt động khoảng 80 đến 150 km, tùy cấu hình pin và nhiệm vụ.
Toàn bộ hệ thống có thể gấp gọn trong một ba lô 80 lít, với kích thước 755 × 947 × 175 mm. Khi cần sử dụng, binh sĩ chỉ mất chưa đầy 2 phút để lắp ráp và đưa drone vào trạng thái sẵn sàng bay. Khả năng này giúp Blitz phù hợp với các đơn vị cơ động nhỏ, vốn cần triển khai nhanh, phân tán tốt và hạn chế phụ thuộc vào hạ tầng cố định.
Blitz khác gì các drone trinh sát cũ của lính Mỹ?
Trong nhiều năm, RQ-11B Raven và RQ-20B Puma là những UAV trinh sát quen thuộc của bộ binh Mỹ ở cấp trung đội và đại đội. Chúng đóng vai trò như “đôi mắt trên không”, giúp binh sĩ quan sát địa hình, phát hiện đối phương và theo dõi mục tiêu trong phạm vi gần.
Puma có tầm bay khoảng 28 km và thời gian hoạt động khoảng 3,5 giờ. Với năng lực này, nó đủ để quan sát một ngôi làng phía trước, kiểm tra khu vực nghi có đối phương hoặc xác nhận mục tiêu gần đội hình tác chiến. Nhưng khi nhiệm vụ đòi hỏi vươn sâu hơn, giới hạn 28 km trở thành điểm yếu rõ rệt.
Một trận địa pháo cách 60 km, tuyến hậu cần nằm sâu sau phòng tuyến hay nút giao thông chiến lược cách 100 km đều vượt ngoài khả năng của Puma. Những nhiệm vụ như vậy trước đây thường phải giao cho UAV chiến thuật lớn hơn hoặc máy bay có người lái, vốn đắt tiền hơn, cần hạ tầng triển khai riêng và mất nhiều thời gian điều phối.
Blitz được phát triển để lấp vào khoảng trống đó. Với tầm hoạt động tối đa khoảng 150 km, một tổ trinh sát cấp đại đội có thể quan sát các mục tiêu ở sâu phía sau chiến tuyến mà không cần phụ thuộc hoàn toàn vào khí tài cấp cao hơn. Điều này giúp các đơn vị nhỏ có thêm khả năng trinh sát xa, phản ứng nhanh và chủ động hơn.
Khác biệt của Blitz còn nằm ở triết lý sử dụng. Nó được thiết kế theo hướng cơ động, triển khai nhanh, chi phí thấp và có thể chấp nhận tổn thất sau nhiệm vụ. Trong chiến tranh hiện đại, drone không chỉ còn là công cụ quan sát, mà còn trở thành phương tiện tiêu hao số lượng lớn, vừa mở rộng tầm nhìn, vừa tạo thêm khả năng tấn công cho lực lượng tiền tuyến.
Kiến trúc mô-đun, một thân drone cho nhiều nhiệm vụ
Blitz không bị giới hạn trong một vai trò cố định như nhiều UAV truyền thống. Nhờ thiết kế mô-đun, cùng một khung thân có thể thay đổi nhiệm vụ tùy theo loại tải trọng được lắp đặt.
Một UAV trinh sát thông thường chủ yếu dùng để quan sát, trong khi drone tấn công thường được tối ưu cho nhiệm vụ lao vào mục tiêu. Với Blitz, cùng một nền tảng có thể trở thành phương tiện trinh sát, công cụ tác chiến điện tử, mồi nhử phòng không hoặc vũ khí tấn công.
Các vị trí lắp đặt trên Blitz được thiết kế đa dạng. Phần mũi có thể mang đầu đạn, đầu dò mục tiêu, camera FPV, mô-đun tác chiến điện tử hoặc thiết bị đánh lừa đối phương. Hai đầu cánh có thể gắn ăng-ten gây nhiễu, đèn hành trình hoặc bộ phát tán. Ở phần đuôi, hệ thống liên lạc tương thích với nhiều loại radio chiến thuật của Silvus, Doodle Labs và Persistent Systems.
Blitz cũng tuân theo nguyên tắc Kiến trúc Hệ thống Mở Mô-đun MOSA của Lầu Năm Góc. Hiểu đơn giản, các nhà sản xuất bên thứ ba có thể phát triển tải trọng riêng để tích hợp vào Blitz mà không phải phụ thuộc hoàn toàn vào DZYNE. Cách tiếp cận này giúp nền tảng có thể được nâng cấp liên tục bằng công nghệ mới, thay vì phải thiết kế lại từ đầu mỗi khi yêu cầu tác chiến thay đổi.
Trên chiến trường, lợi thế này có thể tạo ra hiệu ứng lớn. Một nhóm Blitz phóng từ cùng một vị trí có thể gồm nhiều chiếc đảm nhận các vai trò khác nhau. Có chiếc làm nhiệm vụ trinh sát quang học, chiếc gây nhiễu radar hoặc liên lạc, chiếc đóng vai mồi nhử để hút hỏa lực phòng không, trong khi một số chiếc khác mang đầu đạn tấn công mục tiêu thật.
Với lực lượng phòng thủ, đây là một bài toán khó. Trên màn hình radar, họ có thể chỉ thấy một đàn drone đang áp sát nhưng không biết chiếc nào là mối đe dọa thực sự. Điều đó buộc họ phải tiêu tốn đạn đánh chặn cho cả đàn, ngay cả khi một phần trong số đó chỉ là mồi nhử hoặc thiết bị gây nhiễu.
Không phải drone cảm tử kiểu Shahed, nhưng có thể tấn công
Blitz không phải drone cảm tử theo kiểu Shahed, tức không được thiết kế cố định chỉ để lao vào mục tiêu rồi phát nổ. Tuy nhiên, nhờ kiến trúc mô-đun, nó có thể đảm nhận vai trò tấn công nếu được gắn đầu đạn ở phần mũi.
DZYNE từng thử nghiệm Blitz với đạn Mjölnir, một loại đạn cỡ nhỏ do công ty MMS phát triển cho Thủy quân lục chiến Mỹ. Mjölnir mang khoảng 500 g thuốc nổ, có thể kích nổ khi va chạm hoặc phát nổ trên không nhờ cảm biến LiDAR.
Khi tích hợp với Blitz, loại đạn này tạo hiệu ứng mảnh định hướng, phù hợp để tấn công bộ binh lộ thiên, tổ vận hành radar, kíp điều khiển drone, xe chỉ huy hạng nhẹ hoặc vị trí chiến đấu trong chiến hào.
Vì vậy, Blitz không nhằm thay thế pháo binh hay tên lửa. Giá trị của nó nằm ở vai trò một lớp vũ khí tiêu hao chi phí thấp, có thể dùng thường xuyên, linh hoạt trong nhiều nhiệm vụ và đủ chính xác để tạo tác động thực tế trên chiến trường hiện đại.
BlitzBox và bài toán phóng 100 drone từ một container
Nếu một chiếc Blitz cho thấy tiềm năng ở cấp đơn vị nhỏ, thì BlitzBox mở rộng ý tưởng đó lên quy mô lớn hơn. Đây là một container tiêu chuẩn dài 12 m được cải hoán thành bệ phóng tự động, có thể triển khai tới 100 drone Blitz trong cùng một đợt.
Ưu điểm của BlitzBox là khả năng bố trí rất linh hoạt. Hệ thống này có thể đặt trên tàu vận tải, xe tải thương mại hoặc một khu đất trống đủ rộng cho container. Nó không cần đường băng, bệ phóng cố định hay đội kỹ thuật đông người, phù hợp với mô hình tác chiến phân tán.
Ý nghĩa chiến thuật của BlitzBox nằm ở khả năng bão hòa phòng thủ đối phương. Trong một cuộc chiến mà mỗi hệ thống phòng không chỉ có số lượng đạn đánh chặn hữu hạn, việc phóng 100 UAV cùng lúc có thể khiến đối phương rơi vào thế quá tải. Ngay cả khi phần lớn bị bắn hạ, số còn lại vẫn có cơ hội vượt qua lưới phòng thủ và tiếp cận mục tiêu.
Bài toán chi phí cũng rất quan trọng. Một loạt drone nhỏ, rẻ và có thể triển khai hàng loạt có thể buộc đối phương phải sử dụng tên lửa đánh chặn đắt tiền để tiêu diệt. Đây là logic mà Nga đang khai thác với drone Shahed tại Ukraine, khi các đợt tấn công số lượng lớn không chỉ nhằm phá hủy mục tiêu, mà còn buộc phòng không đối phương phải tiêu hao đạn, phân tán hỏa lực và lộ vị trí.
