Tin vũ khí hôm nay 1/6: Nga tăng tần suất sử dụng Su-57 tấn công tầm xa Ukraine
Tin vũ khí hôm nay; Nga tăng tần suất sử dụng Su-57 tấn công tầm xa Ukraine; Mỹ phóng tên lửa Hellfire vào tàu hàng cố tiến vào cảng Iran; Canada và Ukraine lập liên doanh sản xuất UAV chiến đấu.
Su-57 Nga tăng tốc phóng tên lửa hành trình từ ngoài tầm phòng không Ukraine
Trong tháng 5, tiêm kích tàng hình Su-57 của Nga được ghi nhận hoạt động dày đặc hơn trong các đợt phóng tên lửa hành trình nhằm vào Ukraine. Theo Defence Blog và Military Watch Magazine, các hệ thống cảnh báo không kích Ukraine đã ghi nhận hơn 10 lần Su-57 phóng tên lửa trong tháng, mức cao nhất kể từ khi dòng máy bay này tham gia cuộc xung đột.
Các vụ phóng được ghi nhận tại ba khu vực chính gồm Kursk Oblast ở khu vực biên giới Nga - Ukraine, biển Azov gần Mariupol và bán đảo Crimea. Điểm đáng chú ý là Su-57 không bay vào không phận Ukraine. Thay vào đó, máy bay phóng tên lửa từ bên trong lãnh thổ Nga hoặc các khu vực do Nga kiểm soát, nằm ngoài tầm bắn của phần lớn hệ thống phòng không Ukraine.
Vũ khí chủ lực được nhắc đến là các tên lửa hành trình Kh-59 và Kh-69. Theo Army Recognition, Kh-59MK2 có tầm bắn khoảng 290 km, mang đầu đạn 320 kg và sử dụng dẫn đường kết hợp quán tính TERCOM. Trong khi đó, Kh-69 được xem là phiên bản hiện đại hơn, có thiết kế tối ưu cho khoang vũ khí bên trong Su-57, tầm bắn ước tính khoảng 400 km và tiết diện radar rất nhỏ.
Một diễn biến khác cũng được chú ý là thông tin về tên lửa S-71K “Kover”, loại tên lửa hành trình mới do tập đoàn Hàng không Thống nhất của Nga phát triển riêng cho Su-57. S-71K có tầm bắn ước tính 300 km, sử dụng đầu đạn lấy từ bom OFAB-250-270 nặng 250 kg và kíp nổ tiếp xúc AVK-P. Thiết kế này có thể giúp Nga đơn giản hóa sản xuất, giảm chi phí và duy trì tốc độ chế tạo vũ khí trong chiến tranh tiêu hao.
Cách Nga sử dụng Su-57 hiện nay cho thấy một mô hình tác chiến rõ ràng: phóng tên lửa từ xa, hạn chế tiếp xúc trực tiếp với phòng không Ukraine và tận dụng đặc tính tàng hình để tăng khả năng sống sót. Đây là dạng tác chiến ngoài tầm, nơi máy bay không cần áp sát mục tiêu nhưng vẫn có thể tấn công sâu vào hậu phương đối phương.
Đối với Ukraine, đây là bài toán khó. Tên lửa được phóng từ xa, từ nền tảng khó phát hiện, trong khi số lượng tên lửa đánh chặn hiện đại như Patriot vẫn có hạn. Nếu Su-57 tiếp tục xuất kích theo đội hình nhiều chiếc, Nga có thể đang thử nghiệm một học thuyết không đối đất mới, trong đó máy bay tàng hình đóng vai trò bệ phóng tên lửa hành trình tầm xa hơn là trực tiếp đột nhập vùng trời đối phương.
Mỹ bắn Hellfire vào tàu hàng cố tiến vào cảng Iran
Ngày 29/5, một máy bay Mỹ đã phóng tên lửa Hellfire vào buồng máy của tàu hàng M/V Lian Star treo cờ Gambia khi con tàu này đang di chuyển trên vùng biển quốc tế thuộc Vịnh Oman và hướng về phía cảng Iran.
Theo Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ (CENTCOM), lực lượng Mỹ đã phát đi hơn 20 cảnh báo trong đêm, thông báo rằng con tàu đang vi phạm lệnh phong tỏa. Tuy nhiên, thủy thủ đoàn không tuân thủ. Sau đó, máy bay Mỹ khai hỏa, đánh trúng buồng máy, khiến M/V Lian Star mất động lực và trôi dạt trên biển. CENTCOM cho biết con tàu đã ngừng di chuyển về phía Iran. Hiện chưa có thông tin Mỹ đưa lực lượng lên tàu, cũng chưa rõ có thương vong trong thủy thủ đoàn hay không.
Vụ việc này đánh dấu lần can thiệp thứ năm của Mỹ kể từ đầu tháng 4, trong bối cảnh Washington và Tehran duy trì hai lệnh phong tỏa đối đầu tại Eo biển Hormuz. Đây là tuyến hàng hải chiến lược, nơi phần lớn dầu mỏ, khí đốt và hàng hóa năng lượng của thế giới đi qua. Theo CENTCOM, lực lượng Mỹ đến nay đã vô hiệu hóa 5 tàu thương mại và buộc 116 tàu khác đổi hướng để thực thi lệnh phong tỏa.
Điểm đáng chú ý là loại vũ khí được sử dụng. AGM-114 Hellfire vốn là tên lửa dẫn đường laser hoặc radar, ban đầu được phát triển để tiêu diệt xe tăng, xe bọc thép và mục tiêu mặt đất. Với tầm bắn khoảng 8 - 11 km, đầu đạn khoảng 9 kg và tốc độ Mach 1,3, Hellfire có độ chính xác cao nhưng không phải vũ khí chuyên dùng để đánh chìm tàu hàng.
Trong vụ M/V Lian Star, Mỹ dường như không nhằm phá hủy con tàu mà chỉ vô hiệu hóa khả năng cơ động. Việc đánh vào buồng máy cho thấy Washington đang chọn cách ngăn chặn có kiểm soát, tránh leo thang quá mức nhưng vẫn đủ cứng rắn để thực thi phong tỏa. Vụ việc xảy ra đúng lúc Mỹ và Iran đang đàm phán gia hạn lệnh ngừng bắn cũng như tháo gỡ các lệnh phong tỏa song song, khiến căng thẳng hàng hải ở Vịnh Oman tiếp tục nóng lên.
Canada lập dây chuyền sản xuất UAV Ukraine tại Bắc Mỹ
Bên lề triển lãm quốc phòng CANSEC ở Ottawa hôm 29/5, Canada và Ukraine đã ký thỏa thuận hỗ trợ sản xuất hệ thống bay không người lái của Ukraine ngay trên lãnh thổ Canada. Đây được xem là bước đi quan trọng, vừa giúp Kyiv có thêm nguồn cung UAV ổn định, vừa thúc đẩy ngành công nghiệp quốc phòng Canada.
Theo FlightGlobal, Thủ tướng Canada Mark Carney đã trực tiếp dự lễ khai mạc CANSEC. Đây là lần đầu tiên một thủ tướng Canada đương nhiệm tham dự sự kiện này, cho thấy Ottawa đang đặt ưu tiên cao hơn vào việc tái thiết và mở rộng năng lực quốc phòng trong nước.
Trọng tâm của thỏa thuận là liên doanh Airlogix-Sentinel, kết hợp giữa công ty công nghệ quốc phòng Ukraine Airlogix và nhà sản xuất hệ thống bay không người lái Canada Sentinel Research and Development. Giai đoạn đầu của dự án sẽ tập trung vào UAV trinh sát, loại phương tiện giữ vai trò quan trọng trong thu thập thông tin tình báo, giám sát chiến trường và hỗ trợ lập kế hoạch tác chiến cho lực lượng Ukraine.
Toàn bộ UAV được lắp ráp tại Canada sẽ được chuyển giao trực tiếp cho Ukraine. Điều này giúp Kyiv giảm phụ thuộc vào các cơ sở sản xuất trong nước, vốn luôn có nguy cơ bị Nga tấn công bằng tên lửa, UAV hoặc pháo tầm xa. Đồng thời, việc đặt dây chuyền tại Bắc Mỹ cũng giúp Ukraine tận dụng năng lực công nghiệp, tiêu chuẩn kỹ thuật và chuỗi cung ứng của một quốc gia NATO.
Về tài chính, Canada cho biết kể từ tháng 2/2022, nước này đã cam kết hơn 25,5 tỉ CAD (18.5 tỉ USD) hỗ trợ toàn diện cho Ukraine, trong đó 8,5 tỉ CAD là viện trợ quân sự. Riêng tài khóa 2026 - 2027, ngân sách quân sự Canada dành cho Ukraine vào khoảng 2 tỉ CAD (1.4 tỉ USD). Thỏa thuận Airlogix-Sentinel nằm trong khuôn khổ đó, nhưng có ý nghĩa vượt ra ngoài viện trợ thông thường.
Đây là lần đầu tiên một quốc gia NATO xây dựng dây chuyền sản xuất UAV chiến đấu theo thiết kế Ukraine ngay tại Bắc Mỹ. Mô hình này có thể mở đường cho các nước đồng minh khác làm điều tương tự, đưa kinh nghiệm thực chiến từ Ukraine vào chuỗi cung ứng quốc phòng phương Tây. Trong bối cảnh UAV ngày càng giữ vai trò trung tâm trên chiến trường, việc phân tán sản xuất ra nhiều quốc gia sẽ giúp Ukraine duy trì nguồn cung lâu dài và giảm rủi ro bị gián đoạn.
