Xiaomi Việt Nam bị phạt 290 triệu đồng: Hồi chuông cảnh báo về quyền riêng tư và quảng cáo KOLs

Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia (Bộ Công Thương) vừa ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối vớiCông ty TNHH Xiaomi Việt Nam với tổng số tiền 290 triệu đồng do vi phạm các quy định của Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng năm 2023.

Theo kết luận của cơ quan chức năng, Xiaomi Việt Nam có ba hành vi vi phạm. Thứ nhất, doanh nghiệp không cho người tiêu dùng lựa chọn việc đồng ý hoặc không đồng ý sử dụng thông tin của họ để quảng cáo, giới thiệu sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ và các hoạt động thương mại khác. Thứ hai, doanh nghiệp không thông báo trước hoặc không công khai việc tài trợ cho người có ảnh hưởng dưới mọi hình thức để sử dụng hình ảnh, lời khuyên hoặc khuyến nghị của người này nhằm xúc tiến thương mại, khuyến khích người tiêu dùng mua hoặc sử dụng sản phẩm. Thứ ba, doanh nghiệp đưa ra điều khoản không được phép quy định trong điều kiện giao dịch chung.

Đây là một trong những vụ xử phạt đáng chú ý liên quan đến quyền riêng tư của người tiêu dùng và tính minh bạch trong hoạt động quảng cáo trên nền tảng số.

Xiaomi lên tiếng sau quyết định xử phạt

Sau khi thông tin được công bố, Xiaomi Việt Nam đã phát đi phản hồi chính thức. Doanh nghiệp cho biết đã ghi nhận các kết luận của Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia và hợp tác đầy đủ với cơ quan quản lý trong suốt quá trình làm việc.

Theo Xiaomi Việt Nam, công ty đã triển khai các biện pháp khắc phục theo quy định hiện hành, đồng thời tiếp tục phối hợp với các cơ quan chức năng nhằm bảo đảm tuân thủ đầy đủ các quy định pháp luật tại Việt Nam.

Đại diện doanh nghiệp cũng cho biết Xiaomi đang rà soát và tăng cường các biện pháp liên quan đến bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, hoạt động truyền thông quảng cáo và quản lý các mối quan hệ hợp tác với đối tác kinh doanh. Công ty khẳng định sẽ tiếp tục duy trì hoạt động kinh doanh có trách nhiệm, nâng cao các tiêu chuẩn tuân thủ trong quá trình vận hành tại thị trường Việt Nam.

Tuy nhiên, trong phản hồi chính thức được công bố, Xiaomi chưa đưa ra giải thích cụ thể về nguyên nhân dẫn đến từng hành vi vi phạm cũng như chưa công bố chi tiết các nội dung đã được điều chỉnh sau quyết định xử phạt.

Dữ liệu cá nhân và quảng cáo KOLs đang bị siết chặt

Giới chuyên gia nhận định vụ việc phản ánh xu hướng tăng cường bảo vệ người tiêu dùng trong nền kinh tế số. Những năm gần đây, dữ liệu cá nhân đã trở thành nguồn tài nguyên quan trọng đối với nhiều doanh nghiệp công nghệ. Tuy nhiên, cùng với giá trị kinh tế ngày càng lớn là yêu cầu cao hơn về tính minh bạch trong việc thu thập và sử dụng thông tin người dùng.

Theo quy định hiện hành, người tiêu dùng phải được quyền lựa chọn cho phép hoặc không cho phép doanh nghiệp sử dụng thông tin cá nhân vào mục đích quảng cáo, tiếp thị. Việc doanh nghiệp tự động thu thập hoặc sử dụng dữ liệu cho các hoạt động thương mại mà không có cơ chế lựa chọn rõ ràng có thể bị xem là hành vi vi phạm quyền lợi người tiêu dùng.

Bên cạnh đó, hoạt động quảng cáo thông qua người có ảnh hưởng (KOLs, KOCs) cũng đang được cơ quan quản lý đặc biệt quan tâm. Trong bối cảnh ngày càng nhiều người tiêu dùng đưa ra quyết định mua sắm dựa trên các đánh giá từ người nổi tiếng hoặc nhà sáng tạo nội dung, yêu cầu công khai các mối quan hệ tài trợ trở thành yếu tố quan trọng để bảo đảm tính minh bạch.

Theo quy định, khi doanh nghiệp tài trợ cho người có ảnh hưởng để quảng bá sản phẩm, việc tài trợ cần được thông báo hoặc công khai rõ ràng. Điều này giúp người tiêu dùng nhận biết đâu là nội dung quảng cáo có trả phí và đâu là những đánh giá mang tính độc lập.

Các chuyên gia cho rằng mức xử phạt đối với Xiaomi Việt Nam không chỉ mang ý nghĩa xử lý một trường hợp cụ thể mà còn là thông điệp gửi đến cộng đồng doanh nghiệp đang hoạt động trên môi trường số. Trong bối cảnh pháp luật về bảo vệ người tiêu dùng và dữ liệu cá nhân ngày càng hoàn thiện, doanh nghiệp không chỉ cạnh tranh bằng chất lượng sản phẩm hay giá bán mà còn phải bảo đảm sự minh bạch trong hoạt động tiếp thị, quảng cáo và quản lý thông tin khách hàng.

Cùng với việc xử phạt hành chính, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia cũng yêu cầu Xiaomi Việt Nam chấm dứt các hành vi vi phạm, rà soát điều kiện giao dịch chung và thực hiện các biện pháp cần thiết nhằm bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người tiêu dùng. Vụ việc được xem là lời cảnh báo đối với các doanh nghiệp công nghệ, thương mại điện tử và các đơn vị đang khai thác dữ liệu khách hàng trong hoạt động kinh doanh tại Việt Nam.

Nguyễn Tuyết