Đi nước ngoài có thể quét QR code: Thanh toán số mở rộng cơ hội cho người Việt
Thanh toán QR code đang trở thành phương thức chi tiêu quen thuộc của người Việt, từ mua sắm hằng ngày đến giao dịch tại hơn 60 quốc gia. Sự phát triển của thanh toán không tiền mặt không chỉ thay đổi thói quen tiêu dùng mà còn tạo động lực thúc đẩy tài chính số và kinh tế số tại Việt Nam.
Thanh toán không tiền mặt từ xu hướng tiêu dùng thành hạ tầng của nền kinh tế số
Thông điệp đáng chú ý nhất tại Ngày Tài chính số 2026 không nằm ở các hoạt động trải nghiệm công nghệ hay những gian hàng thanh toán hiện đại, mà ở nhận định của Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng: thanh toán không dùng tiền mặt đã trở thành “huyết mạch” của nền kinh tế số.
Phát biểu tại hội thảo “Thanh toán thông minh trong kỷ nguyên số”, ông cho rằng Việt Nam đang chứng kiến sự thay đổi sâu sắc trong hành vi tiêu dùng và quản trị dòng tiền. Từ một phương thức giao dịch mới mẻ, thanh toán số đã trở thành nhu cầu thiết yếu, đóng vai trò kết nối ngân hàng với thương mại, giáo dục, y tế, giao thông, du lịch, dịch vụ công và các nền tảng số khác.
Điều đáng chú ý là những mục tiêu quốc gia về tài chính toàn diện đang tiến rất gần đích. Theo Chiến lược tài chính toàn diện quốc gia giai đoạn 2026-2030 được phê duyệt tại Quyết định 928/QĐ-TTg, Việt Nam đặt mục tiêu đến năm 2030 có 95% người dân từ 15 tuổi trở lên sở hữu tài khoản giao dịch, đồng thời giá trị thanh toán không dùng tiền mặt đạt gấp 30 lần GDP.
Trong khi đó, số liệu của Ngân hàng Nhà nước cho thấy đến cuối năm 2025, tỷ lệ người dân có tài khoản ngân hàng đã đạt 88,96%, còn giá trị thanh toán không dùng tiền mặt đã tương đương gấp 28 lần GDP. Những con số này cho thấy khoảng cách đến mục tiêu 2030 không còn xa, tạo cơ sở để Chính phủ đánh giá khả năng hoàn thành sớm các chỉ tiêu chiến lược.
Từ góc độ thị trường, sự phát triển của thanh toán số không chỉ phản ánh quá trình số hóa ngành ngân hàng mà còn cho thấy sự dịch chuyển của toàn bộ nền kinh tế. Dữ liệu số, định danh số, kết nối số và thanh toán số đang dần hình thành nền tảng cho một hệ sinh thái tài chính hiện đại, minh bạch và có khả năng phục vụ số lượng lớn người dùng với chi phí thấp hơn trước.
Tuy nhiên, quá trình này vẫn đối mặt nhiều thách thức. Khoảng cách tiếp cận công nghệ giữa đô thị và nông thôn, sự e ngại của người cao tuổi và nhóm thu nhập thấp, cùng nguy cơ tội phạm công nghệ cao ngày càng tinh vi đang đặt ra yêu cầu nâng cấp hạ tầng thanh toán và tăng cường bảo mật trên quy mô lớn.
QR code xuyên biên giới, fintech và bài toán an toàn tài chính số
Nếu hội thảo phản ánh tầm nhìn chính sách, thì các khu trải nghiệm tại Lễ hội Tài chính số 2026 cho thấy những công nghệ đang được đưa vào đời sống hàng ngày.
Điểm nổi bật nhất là giải pháp thanh toán QR code xuyên biên giới, cho phép người dùng Việt Nam thanh toán trực tiếp tại hơn 60 quốc gia trên 5 châu lục chỉ bằng ứng dụng ngân hàng số và tài khoản hiện có. Đây được xem là bước tiến quan trọng trong việc giảm sự phụ thuộc vào thẻ tín dụng hoặc thẻ ghi nợ quốc tế khi người dân đi du lịch, công tác hoặc giao dịch ở nước ngoài.
Chia sẻ tại sự kiện, anh Trần Kiên cho biết trước đây việc chi tiêu ở nước ngoài gần như phụ thuộc hoàn toàn vào thẻ quốc tế. Trong khi đó, hình thức QR code xuyên biên giới giúp nhiều người không đủ điều kiện mở thẻ tín dụng vẫn có thể thanh toán thuận tiện bằng chính tài khoản ngân hàng đang sử dụng.
Sự xuất hiện của các giải pháp này cho thấy thanh toán số đang bước sang giai đoạn mới. Nếu trước đây mục tiêu là thay thế tiền mặt trong nước, thì hiện nay trọng tâm đã chuyển sang kết nối xuyên biên giới, mở rộng khả năng giao dịch quốc tế cho hàng triệu người dùng phổ thông.
Song song với đó là vai trò ngày càng lớn của các doanh nghiệp fintech. Ông Nguyễn Bá Diệp, Phó chủ tịch cấp cao MoMo, nhận định fintech không chỉ giúp mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ tài chính mà còn nâng cao hiệu quả kết nối trong nền kinh tế số. Theo ông, đây là động lực quan trọng để thúc đẩy tài chính số toàn diện và gia tăng năng lực cạnh tranh quốc gia.
Tuy nhiên, khi giao dịch số phát triển nhanh, bài toán an toàn cũng trở nên cấp thiết hơn. Một trong những nội dung nhận được nhiều sự quan tâm tại lễ hội là khu vực Safe Wall do Bộ Công an thực hiện. Không gian này mô phỏng các hình thức lừa đảo phổ biến như deepfake, cuộc gọi giả mạo và những thủ đoạn chiếm đoạt tài sản trên môi trường mạng.
Thông qua các tình huống thực tế, người dân được trang bị kỹ năng nhận diện rủi ro, tham gia các hoạt động phân biệt thật – giả, tìm hiểu về quản lý tài chính cá nhân và giao dịch an toàn trong môi trường số. Đây được xem là điều kiện quan trọng để xây dựng niềm tin – yếu tố cốt lõi quyết định tốc độ phổ cập thanh toán số trong tương lai.