TP.HCM siết quản lý hội chợ, triển lãm thương mại để ngăn hàng giả

Hàng trăm hội chợ, triển lãm thương mại diễn ra mỗi năm đang trở thành kênh xúc tiến hiệu quả cho doanh nghiệp. Tuy nhiên, cùng với cơ hội quảng bá và kết nối thị trường, là nguy cơ xuất hiện hàng giả, hàng kém chất lượng, vi phạm an toàn thực phẩm và quảng cáo sai sự thật.

Hậu kiểm là trọng tâm, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp làm ăn chân chính

Hội chợ và triển lãm thương mại từ lâu đã trở thành cầu nối quan trọng giữa doanh nghiệp với người tiêu dùng. Không chỉ là nơi giới thiệu sản phẩm mới, các sự kiện này còn mở ra cơ hội tìm kiếm đối tác, mở rộng thị trường và thúc đẩy tiêu dùng trong nước.

Tại TP.HCM, trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước, hoạt động hội chợ, triển lãm diễn ra quanh năm với quy mô ngày càng lớn. Bên cạnh những sự kiện chuyên ngành mang tầm quốc tế, nhiều hội chợ tiêu dùng, hội chợ OCOP, triển lãm công nghệ hay sự kiện quảng bá du lịch liên tục được tổ chức, thu hút hàng chục nghìn lượt khách tham quan.

Tuy nhiên, sự phát triển mạnh mẽ của loại hình xúc tiến thương mại này cũng đặt ra không ít thách thức cho cơ quan quản lý. Thực tế nhiều năm qua cho thấy một số hội chợ từng xuất hiện tình trạng hàng hóa không rõ nguồn gốc, hàng nhái thương hiệu, vi phạm về niêm yết giá, quảng cáo quá công dụng sản phẩm hoặc không bảo đảm các điều kiện về an toàn thực phẩm.

Để khắc phục tình trạng này, UBND TP.HCM đang xây dựng quy chế phối hợp quản lý hoạt động hội chợ, triển lãm thương mại trên địa bàn thành phố. Điểm đáng chú ý là mô hình quản lý mới đặt trọng tâm vào công tác hậu kiểm thay vì tăng thêm các thủ tục tiền kiểm.

Theo đó, doanh nghiệp vẫn được tạo điều kiện thuận lợi trong việc đăng ký tổ chức hội chợ, triển lãm theo đúng quy định của pháp luật. Trong khi đó, các cơ quan chức năng sẽ tập trung giám sát, kiểm tra quá trình tổ chức và hoạt động thực tế của sự kiện nhằm phát hiện, xử lý kịp thời các vi phạm phát sinh.

Cách tiếp cận này được đánh giá phù hợp với xu hướng cải cách thủ tục hành chính hiện nay, vừa giảm gánh nặng cho doanh nghiệp, vừa tăng hiệu quả giám sát thực chất.

Một điểm mới khác là việc phân định rõ trách nhiệm giữa các cơ quan quản lý. Sở Công Thương được giao vai trò đầu mối điều phối, theo dõi toàn bộ hoạt động hội chợ, triển lãm trên địa bàn thành phố. Các sở, ngành chuyên môn và chính quyền địa phương sẽ phối hợp theo lĩnh vực phụ trách nhằm tránh chồng chéo trong kiểm tra, thanh tra.

Quy chế cũng nhấn mạnh nguyên tắc không kiểm tra trùng lặp cùng một nội dung đối với cùng một doanh nghiệp trong cùng thời điểm, trừ trường hợp có dấu hiệu vi phạm nghiêm trọng. Đây được xem là giải pháp giúp giảm áp lực cho đơn vị tổ chức cũng như doanh nghiệp tham gia hội chợ.

Hàng giả, quảng cáo sai sự thật và mất an toàn thực phẩm sẽ bị giám sát chặt

Một trong những mục tiêu quan trọng của quy chế mới là nâng cao hiệu quả kiểm soát chất lượng hàng hóa và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Theo phân công, lực lượng quản lý thị trường sẽ tăng cường kiểm tra nguồn gốc xuất xứ hàng hóa, việc niêm yết giá, điều kiện kinh doanh cũng như các hành vi buôn lậu, gian lận thương mại, kinh doanh hàng giả và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ tại các hội chợ, triển lãm.

Đây là vấn đề đặc biệt được người tiêu dùng quan tâm khi không ít hội chợ từng bị phản ánh bày bán sản phẩm gắn mác hàng Việt nhưng không chứng minh được nguồn gốc hoặc quảng cáo quá mức về chất lượng.

Trong lĩnh vực quảng cáo và tổ chức sự kiện, ngành văn hóa sẽ chịu trách nhiệm giám sát nội dung quảng bá, hoạt động biểu diễn nghệ thuật và các chương trình văn nghệ diễn ra trong khuôn khổ hội chợ. Các hành vi quảng cáo sai sự thật, quảng cáo sản phẩm thuộc danh mục cấm hoặc có nội dung phản cảm, trái thuần phong mỹ tục sẽ bị xử lý theo quy định.

Vấn đề an toàn thực phẩm cũng được đặt dưới sự giám sát chặt chẽ. Các đơn vị kinh doanh thực phẩm, dịch vụ ăn uống tại hội chợ phải đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về nguồn gốc nguyên liệu, điều kiện bảo quản, chế biến và vệ sinh an toàn thực phẩm.

Cơ quan chuyên môn sẽ kiểm tra điều kiện bảo quản thực phẩm, khu vực chế biến, người trực tiếp tham gia chế biến cũng như hồ sơ liên quan đến nguồn gốc sản phẩm. Những trường hợp vi phạm có thể bị xử phạt hành chính hoặc chuyển cơ quan có thẩm quyền xử lý theo quy định.

Bên cạnh đó, các sản phẩm tham gia hội chợ còn phải đáp ứng yêu cầu về tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, ghi nhãn hàng hóa và đo lường. Cơ quan khoa học và công nghệ sẽ kiểm tra các thiết bị cân đo, chất lượng sản phẩm và xử lý các hành vi gian lận về đo lường hoặc hàng hóa không đạt tiêu chuẩn công bố.

Ở góc độ địa phương, chính quyền phường, xã sẽ trực tiếp theo dõi tình hình tại nơi diễn ra hội chợ. Nhiệm vụ không chỉ dừng ở việc bảo đảm an ninh trật tự, vệ sinh môi trường và giao thông mà còn phối hợp kiểm tra nguồn gốc hàng hóa, điều kiện kinh doanh và tiếp nhận phản ánh từ người dân.

Đáng chú ý, nếu phát hiện dấu hiệu vi phạm nghiêm trọng liên quan đến an toàn thực phẩm, môi trường, an ninh trật tự hoặc quyền lợi người tiêu dùng, các cơ quan chức năng phải thông báo ngay cho Sở Công Thương trong vòng 24 giờ để phối hợp xử lý.

Đánh giá về yêu cầu tăng cường giám sát tại các hội chợ, triển lãm thương mại, chuyên gia kinh tế Vũ Vinh Phú cho rằng hàng giả hiện đã xuất hiện ở hầu hết các lĩnh vực, từ hàng tiêu dùng đến thiết bị công nghệ. Theo ông, công tác kiểm tra và kiểm soát thị trường cần được tiến hành thường xuyên, bởi "cuộc chiến chống hàng giả phải liên tục, không ngưng nghỉ".

Trong bối cảnh thương mại hiện đại ngày càng cạnh tranh, các hội chợ và triển lãm không chỉ là nơi mua bán, quảng bá sản phẩm mà còn phản ánh chất lượng môi trường kinh doanh của một địa phương. Vì vậy, việc tăng cường hậu kiểm, ngăn chặn hàng giả, kiểm soát quảng cáo và bảo đảm an toàn thực phẩm được xem là bước đi cần thiết để TP.HCM tiếp tục giữ vững vai trò đầu tàu kinh tế và trung tâm xúc tiến thương mại hàng đầu cả nước.