Elon Musk, Google và những bên hưởng lợi nhất khi SpaceX IPO

Tuy nhiên, đằng sau thương vụ IPO dự kiến lớn nhất lịch sử còn có một nhóm chiến thắng khác: Google, các quỹ đầu tư mạo hiểm, tổ chức tài chính đồng hành cùng SpaceX suốt hơn một thập niên và hàng nghìn nhân viên nắm giữ cổ phiếu công ty.

Khác với nhiều đợt IPO công nghệ trước đây, SpaceX sẽ tạo ra một trong những đợt gia tăng tài sản lớn nhất lịch sử thị trường vốn, biến những khoản đầu tư kéo dài hàng chục năm thành những khối tài sản trị giá hàng chục, thậm chí cả trăm tỉ USD.

Với quy mô huy động dự kiến 75 tỉ USD, SpaceX sẽ vượt xa kỷ lục 29,4 tỉ USD của tập đoàn dầu khí Saudi Aramco năm 2019 và trở thành thương vụ IPO lớn nhất lịch sử toàn cầu.

Elon Musk đang tiến đến cột mốc tỉ phú nghìn tỉ USD

Người hưởng lợi lớn nhất từ thương vụ IPO bom tấn của SpaceX đương nhiên là Giám đốc điều hành Elon Musk.

Theo các tài liệu IPO và nhiều phân tích thị trường, Elon Musk hiện nắm khoảng 42 - 43% lợi ích kinh tế tại SpaceX, đồng thời sẽ kiểm soát tới 85,1% tổng quyền biểu quyết sau IPO nhờ hệ thống cổ phiếu đặc biệt.

Điều đó đồng nghĩa dù SpaceX trở thành công ty đại chúng, tỉ phú giàu nhất thế giới gần như duy trì quyền kiểm soát tuyệt đối với doanh nghiệp do ông sáng lập.

Nếu lấy mức định giá IPO khoảng 1.750 tỉ USD thì phần cổ phần kinh tế của Elon Musk tại SpaceX có giá trị khoảng 750 tỉ USD. Con số sẽ cao hơn nếu thị trường chấp nhận mức định giá SpaceX gần 1.800 tỉ USD.

Điểm đáng chú ý là SpaceX (sở hữu xAI và X) hiện là tài sản lớn nhất trong đế chế của Elon Musk. Ngoài ra, ông còn sở hữu lượng cổ phần đáng kể tại Tesla, Neuralink và The Boring Company.

Sau khi xAI sáp nhập vào SpaceX hồi tháng 2/2026, giá trị tài sản của Elon Musk càng được củng cố nhờ việc kết hợp giữa lĩnh vực hàng không vũ trụ, Internet vệ tinh Starlink và AI.

Theo tạp chí Forbes, nếu SpaceX IPO thành công ở mức định giá dự kiến 1.750 tỉ USD, tài sản ròng của Elon Musk sẽ tiến sát hoặc vượt ngưỡng 1.000 tỉ USD, qua đó trở thành người đầu tiên sở hữu khối tài sản đạt quy mô này.

Nếu cổ phiếu SpaceX tiếp tục tăng 20 - 30% sau IPO, giống nhiều thương vụ đình đám trong quá khứ, giá trị tài sản của Elon Musk có thể tiến lên vùng 1.100 - 1.200 tỉ USD. Khi đó, khoảng cách giữa ông và phần còn lại của giới siêu giàu thế giới sẽ trở nên rất lớn.

Để so sánh, phần lớn tỉ phú đứng sau Elon Musk trên Bloomberg Billionaires Index đều sở hữu tài sản ròng dưới 300 tỉ USD, gồm cả Larry Page, Sergey Brin, Jeff Bezos, Michael Dell, Larry Ellison, Mark Zuckerberg hay Jensen Huang.

Nói cách khác, Elon Musk có thể sở hữu khối tài sản gần gấp 3 - 4 lần người đứng thứ hai là Larry Page (đồng sáng lập Google hiện có 303 tỉ USD).

Trong lịch sử kinh doanh Mỹ, đã có nhiều tỉ phú vượt mốc 100 tỉ USD. Tuy nhiên, chưa từng có ai tiến tới ngưỡng 1.000 tỉ USD. Nếu điều đó xảy ra, SpaceX sẽ không chỉ là thương vụ IPO lớn nhất lịch sử mà còn trở thành cột mốc đánh dấu sự xuất hiện của tỷ phú nghìn tỉ USD đầu tiên trên thế giới.

Google đầu tư 900 triệu USD vào SpaceX, có thể thu về trên dưới 100 tỉ USD

Nếu Elon Musk là người hưởng lợi nhất từ thương vụ IPO của SpaceX, Google có lẽ là công ty chiến thắng bất ngờ nhất.

Trong nhiều năm, việc Google rót 900 triệu USD vào SpaceX không được chú ý nhiều như các khoản đầu tư AI hay điện toán đám mây. Tuy nhiên, Google nắm giữ khoảng 6,11% cổ phần SpaceX vào cuối năm 2025, theo hồ sơ pháp lý tại bang Alaska (Mỹ). Sau khi SpaceX sáp nhập xAI, tỷ lệ sở hữu này có thể đã giảm xuống khoảng 5%, nhưng Google vẫn là một trong những cổ đông bên ngoài lớn nhất của công ty này.

Nếu SpaceX đạt mức định giá 1.750 tỉ USD, khoản đầu tư đó sẽ mang về cho Google khoảng 87,5 tỉ USD hay 107 tỉ USD tùy thuộc vào phần sở hữu là 5% hay 6,11%.

Nói cách khác, trong hơn một thập niên, Google đã biến khoản đầu tư chưa tới 1 tỉ USD thành một tài sản có giá trị tương đương vốn hóa của nhiều tập đoàn hàng đầu thế giới.

Gần đây, Google còn trở thành khách hàng hạ tầng AI quan trọng của SpaceX.

Theo hồ sơ, Google sẽ trả khoảng 920 triệu USD mỗi tháng từ tháng 10.2026 đến tháng 6.2029 để sử dụng khoảng 110.000 GPU Nvidia cùng CPU, bộ nhớ và hạ tầng liên quan do SpaceX cung cấp. Nếu thực hiện đầy đủ, tổng giá trị hợp đồng sẽ lên tới khoảng 30,36 tỉ USD. Google cho biết ký thỏa thuận với SpaceX để đáp ứng nhu cầu khách hàng đang tăng mạnh với nền tảng tác tử AI và dịch vụ Gemini Enterprise của mình.

Điều này tạo nên một vòng tròn lợi ích hiếm thấy. Google vừa là cổ đông hưởng lợi từ việc giá trị SpaceX tăng mạnh sau IPO, vừa là khách hàng mua năng lực tính toán AI từ chính công ty này. Nếu SpaceX thành công với mảng AI, Google được hưởng lợi trên cả hai phương diện: giá trị đầu tư và năng lực công nghệ.

Các quỹ đầu tư mạo hiểm hưởng trái ngọt sau thời gian chờ đợi

Không chỉ Google, nhiều quỹ đầu tư từng đặt cược vào SpaceX từ rất sớm cũng đang chuẩn bị thu hoạch thành quả.

Trong hơn 20 năm phát triển, SpaceX đã trải qua hàng chục vòng gọi vốn tư nhân. Fidelity, Baillie Gifford, Founders Fund, Andreessen Horowitz và nhiều quỹ lớn khác đã liên tục rót vốn vào công ty của Elon Musk trong thời gian dài.

Với các quỹ đầu tư mạo hiểm, IPO không chỉ là câu chuyện tăng giá trị tài sản trên giấy. Đây còn là cơ hội để hiện thực hóa lợi nhuận thông qua một thị trường thanh khoản rộng lớn hơn.

Nói cách khác, sau nhiều năm nắm giữ cổ phần trong một công ty tư nhân, họ cuối cùng cũng có thể bán cổ phiếu cho nhà đầu tư đại chúng. Đó là lý do IPO luôn được xem là thời điểm "thu hoạch" quan trọng nhất của giới đầu tư mạo hiểm.

Nhiều nhân viên SpaceX trở thành triệu phú

Một nhóm hưởng lợi khác thường ít được nhắc tới là nhân viên SpaceX.

Trong suốt quá trình phát triển, SpaceX đã trả thưởng bằng cổ phiếu cho nhiều kỹ sư, quản lý và nhân viên chủ chốt. Khi SpaceX còn là doanh nghiệp tư nhân, giá trị của những cổ phiếu này chủ yếu tồn tại trên giấy. Đợt IPO sắp tới sẽ thay đổi hoàn toàn điều đó.

Lần đầu tiên, những cổ phiếu này có thị trường giao dịch công khai. Hàng nghìn nhân viên SpaceX có cơ hội chuyển đổi tài sản trên giấy thành tiền.

Theo tờ Wall Street Journal, SpaceX có trên 22.000 nhân viên tính đến ngày 31/3/2026.

Trong lịch sử công nghệ Mỹ, những đợt IPO của Microsoft, Google, Facebook hay Nvidia từng tạo ra hàng nghìn triệu phú mới. SpaceX nhiều khả năng cũng sẽ lặp lại hiện tượng tương tự.

SpaceX không chỉ là công ty hàng không vũ trụ

Một trong những lý do khiến nhà đầu tư chấp nhận mức định giá rất cao cho SpaceX: không còn xem đây đơn thuần là công ty hàng không vũ trụ.

Ngày nay, SpaceX là sự kết hợp giữa tên lửa tái sử dụng, mạng Internet vệ tinh Starlink, hạ tầng AI, trung tâm dữ liệu, xAI, X và các dự án công nghệ dài hạn khác. Mô hình này khiến nhiều nhà đầu tư coi SpaceX là tập đoàn công nghệ tương lai hơn là doanh nghiệp vũ trụ truyền thống.

Vẫn có những tiếng nói hoài nghi về mức định giá 1.750 tỉ USD của SpaceX như Jim Chanos. Nhà bán khống nổi tiếng Phố Wall cho rằng thương vụ này đang được thúc đẩy bởi những “hy vọng và giấc mơ” hơn là các yếu tố kinh doanh thực tế đủ sức biện minh cho mức định giá khổng lồ của SpaceX. Tuy vậy, nhiều nhà đầu tư vẫn đặt cược vào khả năng Elon Musk tiếp tục biến những ý tưởng bị xem là bất khả thi thành hiện thực.

Bằng chứng là SpaceX thu hút hơn 250 tỉ USD nhu cầu đặt mua cổ phiếu trong đợt IPO, dù chỉ dự kiến huy động 75 tỉ USD, theo Reuters. Lượng đăng ký mua cổ phiếu SpaceX hiện cao gấp khoảng 4 lần lượng cổ phiếu dự kiến chào bán.

Khi Elon Musk thành lập SpaceX năm 2002, rất ít người tin công ty tư nhân của ông có thể cạnh tranh với các tập đoàn lâu đời hoặc đưa tên lửa tái sử dụng trở thành tiêu chuẩn trong ngành. Hơn hai thập niên sau, SpaceX chuẩn bị bước lên sàn Nasdaq với mức định giá kỷ lục.

Sơn Vân