Cuộc chiến trăm mô hình AI Trung Quốc chuyển từ đua sức mạnh sang kiếm tiền
Các nền tảng công nghệ lớn đang triển khai mô hình thu phí đăng ký và lập trình bằng AI, ưu tiên tính hữu dụng trong thực tế hơn là chạy đua sức mạnh thuần túy để tạo nguồn doanh thu thương mại đáng kể.
Theo ông Alex Yao - Giám đốc nghiên cứu cổ phiếu Trung Quốc tại JPMorgan, cuộc đua kiếm tiền từ AI (trí tuệ nhân tạo) của các hãng công nghệ Trung Quốc đang dần chuyển từ việc cạnh tranh về hiệu năng kỹ thuật sang khả năng "mang lại giá trị kinh doanh có thể đo lường được".
JPMorgan là một trong những tập đoàn tài chính lớn nhất thế giới và là ngân hàng lớn nhất Mỹ tính theo giá trị vốn hóa thị trường.
Mô hình AI Trung Quốc không cần mạnh nhất, chỉ cần tạo ra giá trị thực tế
Trong cuộc phỏng vấn gần đây với tờ SCMP, ông Alex Yao cho biết thị trường AI Trung Quốc đang nhanh chóng hợp nhất. Cuộc chiến trăm mô hình AI vốn rất phân mảnh trước đây đang thu hẹp lại, chỉ còn một nhóm nhỏ những công ty dẫn đầu có khả năng cạnh tranh ở quy mô toàn cầu. Nổi bật trong đó là những doanh nghiệp có thể biến các tính năng AI phục vụ người dùng phổ thông thành hạ tầng đáng tin cậy dành cho doanh nghiệp.
Dù thừa nhận các mô hình AI Trung Quốc vẫn kém đôi chút so với những đối thủ hàng đầu của Mỹ ở một số chỉ số hiệu năng, Alex Yao cho rằng khoảng cách này không phải yếu tố quyết định trong việc thương mại hóa tại thị trường nội địa. Điều đó xuất phát từ việc người dùng tại Trung Quốc không thể tiếp cận trực tiếp các mô hình AI của Mỹ, trong khi khả năng ứng dụng thực tế ngày càng được coi trọng hơn.
"Bạn không cần một mô hình AI có trí tuệ như Einstein. Chỉ cần mô hình AI đạt trình độ tương đương người tốt nghiệp thạc sĩ có chuyên môn vững vàng là đã có thể bắt đầu làm được những công việc thực tế", Alex Yao nhấn mạnh.
Ông Alex Yao, đồng thời là đồng Giám đốc bộ phận nghiên cứu công nghệ, truyền thông và viễn thông khu vực châu Á - Thái Bình Dương của JPMorgan, nói rằng mối lo về việc người tiêu dùng Trung Quốc từng không muốn trả tiền cho phần mềm có thể đã bị phóng đại. Theo Alex Yao, yếu tố quyết định nằm ở chỗ phần mềm có tạo ra "giá trị rõ ràng và dễ chứng minh" hay không.
Các chiến lược kiếm tiền từ AI đã bắt đầu hình thành.
Đầu tháng 5, ByteDance giới thiệu các gói đăng ký trả phí cho ứng dụng Doubao với mức giá từ 68 nhân dân tệ (khoảng 10 USD) đến 500 nhân dân tệ mỗi tháng.
Trong khi đó, Alibaba và Tencent vẫn chưa triển khai thu phí đăng ký với người dùng phổ thông, nhưng đang tích cực tích hợp AI vào các hệ sinh thái phần mềm rộng lớn của mình.
Alibaba đã mở hệ sinh thái AI Qwen cho các đối tác như KFC và Luckin Coffee sử dụng, còn Tencent đang mở một phần chức năng của WeChat cho tác tử AI trên smartphone.
Cụ thể, Tencent đang hợp tác với các hãng smartphone Trung Quốc như Honor, Huawei, Xiaomi, OPPO và vivo để cho phép các tác tử AI trên smartphone tương tác trực tiếp với WeChat thông qua giao thức Agent-to-Agent (A2A). Điều đó đồng nghĩa người dùng không cần tự mở ứng dụng và thao tác từng bước như trước. Thay vào đó, họ có thể ra lệnh bằng ngôn ngữ tự nhiên cho tác tử AI thực hiện các tác vụ ngay trên WeChat, chẳng hạn gửi tin nhắn, gọi điện, tìm quán cà phê phù hợp rồi đặt đồ uống, hoặc hoàn thành nhiều công việc liên quan đến các mini app tích hợp trong hệ sinh thái WeChat.
Theo Alex Yao, các nền tảng internet tiêu dùng quy mô lớn cũng nhìn thấy cơ hội sử dụng AI để mở rộng quy mô thị trường có thể khai thác. Việc này giúp họ thâm nhập vào những lĩnh vực giá trị cao liền kề như thương mại điện tử hoặc trò chơi điện tử, đồng thời có thể giảm bớt chi phí phát sinh so với các phương thức truyền thống.
Tuy nhiên, cơ hội kiếm tiền lớn nhất lại nằm ở thị trường doanh nghiệp.
AI doanh nghiệp và lập trình trở thành động lực tăng trưởng mới
Dẫn ước tính của JPMorgan, Alex Yao nói cơ hội kinh doanh AI dành cho doanh nghiệp trên toàn cầu có quy mô lớn gấp khoảng 4 lần thị trường AI phục vụ người tiêu dùng.
Một trong những động lực kiếm tiền rõ ràng nhất hiện nay là các công cụ hỗ trợ phát triển phần mềm bằng AI.
Những hãng công nghệ lớn như Alibaba và ByteDance, cùng các startup AI chuyên biệt như Zhipu AI, đang cạnh tranh quyết liệt trong lĩnh vực này. Tháng 9/2025, Zhipu AI đã ra mắt GLM Coding Plan và quảng bá đây là lựa chọn có chi phí thấp hơn so với các dịch vụ Mỹ như Claude Code của Anthropic.
"Lợi nhuận có thể chưa xuất hiện ngay lập tức, nhưng hướng đi của tăng trưởng doanh thu thương mại đã rất rõ ràng", Alex Yao nhận định.
GLM Coding Plan là gói dịch vụ AI hỗ trợ lập trình do Zhipu AI phát triển, nhằm cạnh tranh trực tiếp với các sản phẩm như Claude Code, Codex và GitHub Copilot, đồng thời có thể tích hợp với những môi trường phát triển như Cursor. Gói này cho phép lập trình viên sử dụng các mô hình GLM của Zhipu AI để viết mã theo yêu cầu bằng ngôn ngữ tự nhiên, giải thích đoạn mã có sẵn, tìm và sửa lỗi, tái cấu trúc mã nguồn, tạo tài liệu kỹ thuật, hỗ trợ xử lý các dự án phần mềm lớn với nhiều tệp khác nhau.
Điểm đáng chú ý là GLM Coding Plan không phải ứng dụng AI độc lập, mà hoạt động như dịch vụ đăng ký, cho phép người dùng kết nối các mô hình GLM với công cụ quen thuộc như Cursor, Continue.dev hoặc các IDE (môi trường phát triển tích hợp) khác thông qua API (giao diện lập trình ứng dụng) tương thích với OpenAI.
