TS. Nguyễn Đồng Anh: IC Innovator có thể trở thành 'cầu nối mềm' của Việt Nam với thế giới

Khi người trẻ giải mã "mã nguồn văn hóa" bằng công nghệ

Trao đổi với phóng viên Một Thế Giới, TS. Nguyễn Đồng Anh - Quyền Trưởng Khoa Truyền thông và Văn hóa Đối ngoại, Học viện Ngoại giao; Trưởng Ban Chỉ đạo tổ chức IC Innovator 2026 - khẳng định: Khởi nghiệp sáng tạo hiện nay không chỉ là cuộc đua về sở hữu công nghệ tiên tiến nhất, mà nằm ở khả năng kết nối công nghệ với những nội dung mang bản sắc riêng, đưa người trẻ trở thành những "người phiên dịch văn hóa" của thời đại mới.

Giữa bối cảnh AI đang thay đổi toàn diện cách sản xuất nội dung và tiếp cận tri thức, TS. Nguyễn Đồng Anh mở ra một góc nhìn sâu sắc về cách định vị giá trị của người Việt trẻ: Khi công nghệ là phần mềm, thì chính văn hóa mới là mã nguồn quyết định sự sống còn của một dự án sáng tạo.

- Thưa TS, đây là năm đầu tiên IC Innovator được tổ chức nhưng đã thu hút hơn 30 đội thi từ hơn 20 trường đại học trên cả nước. Từ góc độ Ban tổ chức, ông đánh giá thế nào về những ý tưởng mang tính giảng đường thành các dự án khởi nghiệp có giá trị thực tiễn của sinh viên, đặc biệt khi các em dám thử thách mình ở những công nghệ rất mới như VR, WebAR hay công nghệ 4D?

- TS. Nguyễn Đồng Anh: Điều khiến chúng tôi ấn tượng nhất không phải chỉ là số lượng đội thi tham gia, mà là chất lượng tư duy đổi mới sáng tạo mà các bạn sinh viên thể hiện.

Nhiều ý tưởng đã vượt ra khỏi khuôn khổ của một bài tập trên giảng đường để trở thành những mô hình có khả năng ứng dụng thực tế, giải quyết các bài toán cụ thể trong bảo tồn, quảng bá và phát huy giá trị văn hóa Việt Nam.

Đặc biệt, việc các bạn mạnh dạn tiếp cận những công nghệ mới như VR, WebAR hay công nghệ trình diễn 4D cho thấy thế hệ trẻ Việt Nam không còn nhìn công nghệ như một công cụ kỹ thuật đơn thuần, mà như một ngôn ngữ mới để kể những câu chuyện văn hóa.

Điều đó rất quan trọng. Bởi trong nền kinh tế sáng tạo hiện nay, giá trị không nằm ở việc sở hữu công nghệ tiên tiến nhất, mà nằm ở khả năng kết nối công nghệ với những nội dung mang bản sắc riêng.

IC Innovator vì thế không chỉ là một cuộc thi khởi nghiệp. Chúng tôi mong muốn đây là một "phòng thí nghiệm sáng tạo" để sinh viên thử nghiệm những ý tưởng mới, chấp nhận thất bại, hoàn thiện sản phẩm và từng bước biến tri thức thành giá trị cho xã hội.

- Chủ đề của cuộc thi năm nay là "The Culture SourceCode - Mã nguồn Văn hóa Việt". Trong bối cảnh kỉ nguyên AI đang phát triển bùng nổ, theo ông, việc sinh viên tìm tòi và giải mã "mã nguồn" văn hóa bằng công nghệ có ý nghĩa như thế nào để tạo ra sự khác biệt cho người trẻ Việt Nam trên bản đồ khởi nghiệp và hội nhập quốc tế?

- TS Nguyễn Đồng Anh: AI đang làm thay đổi cách chúng ta sản xuất nội dung, sáng tạo sản phẩm và tiếp cận tri thức. Tuy nhiên, AI có thể hỗ trợ xử lí dữ liệu, nhưng không thể thay thế được những giá trị văn hóa, lịch sử và bản sắc mà mỗi dân tộc tích lũy qua nhiều thế hệ.

Đó là lí do chúng tôi lựa chọn chủ đề "The Culture SourceCode". Nếu xem công nghệ là phần mềm, thì văn hóa chính là mã nguồn cốt lõi quyết định tính độc đáo của mỗi sản phẩm sáng tạo.

Trong một thế giới mà công nghệ ngày càng trở nên phổ biến và dễ tiếp cận, lợi thế cạnh tranh bền vững của người trẻ Việt Nam không chỉ nằm ở việc sử dụng AI tốt hơn, mà còn ở khả năng đưa những câu chuyện, biểu tượng, kí ức và giá trị Việt Nam vào các sản phẩm công nghệ của mình.

“

AI có thể hỗ trợ xử lý dữ liệu, nhưng không thể thay thế được những giá trị văn hóa!

TS. Nguyễn Đồng Anh

Tôi cho rằng thế hệ trẻ hôm nay cần trở thành những "người phiên dịch văn hóa" của thời đại số. Họ không chỉ gìn giữ văn hóa theo nghĩa truyền thống, mà còn tái tạo và lan tỏa văn hóa bằng những ngôn ngữ mới của thế giới như AI, thực tế ảo, dữ liệu lớn hay các nền tảng số toàn cầu. Đó chính là con đường để Việt Nam có thêm những sản phẩm sáng tạo mang dấu ấn riêng trên thị trường quốc tế.

Thế hệ trẻ hãy lan tỏa giá trị văn hóa bằng AI, thực tế ảo

- IC Innovator 2026 nhận được sự đồng hành của một mạng lưới chuyên gia rất mạnh, từ các trung tâm đổi mới sáng tạo quốc gia đến các quỹ đầu tư. Sau đêm chung kết, Khoa và Học viện sẽ có những cơ chế hay cầu nối nào tiếp theo để giúp top 6 xuất sắc nhất gọi vốn thành công và thương mại hóa sản phẩm?

- TS. Nguyễn Đồng Anh: Ngay từ đầu, chúng tôi xác định IC Innovator không phải là một cuộc thi kết thúc bằng việc trao giải. Điều quan trọng hơn là hành trình sau cuộc thi.

Đối với các đội xuất sắc nhất, Khoa Truyền thông và Văn hóa Đối ngoại cùng Học viện Ngoại giao sẽ tiếp tục đóng vai trò là cầu nối giữa sinh viên với hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.

Chúng tôi sẽ phối hợp với các đối tác như NIC, NSSC, HiHUB, các quỹ đầu tư, doanh nghiệp công nghệ và các chuyên gia trong lĩnh vực công nghiệp văn hóa để hỗ trợ các đội hoàn thiện mô hình kinh doanh, chiến lược truyền thông, kế hoạch gọi vốn và mở rộng mạng lưới kết nối.

Bên cạnh đó, chúng tôi cũng mong muốn xây dựng một cộng đồng cựu thí sinh IC Innovator, nơi các đội có thể tiếp tục chia sẻ nguồn lực, tìm kiếm đối tác và nhận được sự cố vấn dài hạn từ các chuyên gia.

Mục tiêu cuối cùng không phải là có bao nhiêu đội giành giải thưởng, mà là có bao nhiêu dự án thực sự đi được ra thị trường và tạo ra giá trị kinh tế, văn hóa và xã hội.

- Định hướng phát triển của IC Innovator trong những mùa tiếp theo sẽ được nâng tầm như thế nào để không chỉ dừng lại ở quy mô toàn quốc, mà thực sự trở thành một hub thu hút giới trẻ quốc tế cùng tham gia giải mã và lan tỏa các giá trị văn hóa Việt Nam?

- TS. Nguyễn Đồng Anh: Tầm nhìn dài hạn của chúng tôi là đưa IC Innovator trở thành một nền tảng kết nối sáng tạo quốc tế về văn hóa, truyền thông và công nghệ, trong đó Việt Nam đóng vai trò là điểm hội tụ của các ý tưởng mới.

Trong những mùa tiếp theo, chúng tôi kì vọng mở rộng mạng lưới đối tác quốc tế, thu hút sinh viên từ các trường đại học trong khu vực ASEAN và xa hơn nữa tham gia các hạng mục đồng sáng tạo.

Khi đó, văn hóa Việt Nam sẽ không chỉ là đối tượng được giới thiệu, mà còn trở thành nguồn cảm hứng để các bạn trẻ từ nhiều quốc gia cùng khám phá, diễn giải và sáng tạo.

Là một đơn vị đào tạo thuộc Học viện Ngoại giao, chúng tôi đặc biệt quan tâm tới việc kết nối đổi mới sáng tạo với ngoại giao văn hóa và truyền thông quốc tế.

IC Innovator trong tương lai không chỉ tìm kiếm các startup tiềm năng, mà còn hướng tới hình thành một thế hệ "công dân sáng tạo toàn cầu", những người có khả năng sử dụng công nghệ để kể câu chuyện Việt Nam bằng ngôn ngữ mà thế giới có thể hiểu, đồng cảm và cùng tham gia kiến tạo.

Nếu làm được điều đó, IC Innovator sẽ không chỉ là một cuộc thi khởi nghiệp, mà có thể trở thành một cầu nối mềm của Việt Nam với thế giới thông qua sáng tạo, công nghệ và văn hóa.

Cảm ơn TS. Nguyễn Đồng Anh!

IC Innovator 2026 là mùa giải đầu tiên của Cuộc thi Khởi nghiệp Truyền thông quốc tế do Khoa Truyền thông và Văn hóa Đối ngoại (Học viện Ngoại giao) tổ chức. Tạp chí Một Thế Giới là một trong những đơn vị bảo trợ truyền thông cho cuộc thi này.

Với chủ đề đầy tính gợi mở "The Culture SourceCode - Mã nguồn Văn hóa Việt", cuộc thi đã khẳng định vị thế là một "phòng thí nghiệm sáng tạo", nơi công nghệ tương lai trở thành ngôn ngữ mới để kể câu chuyện di sản.

Dù là năm đầu tiên xuất hiện, sân chơi này đã tạo nên một làn sóng mạnh mẽ khi quy tụ hơn 30 đội thi từ hơn 20 trường đại học trên toàn quốc. Tại đây, tư duy của thế hệ trẻ đã vượt thoát khỏi khuôn khổ giảng đường để giải các bài toán thực tế về bảo tồn và quảng bá văn hóa thông qua các công nghệ đột phá như Game tích hợp VR, WebAR, hay trình diễn 4D.

Đêm chung kết đã vinh danh những "người phiên dịch văn hóa" xuất sắc nhất:

• Quán quân - Đội TENTEN: Dự án POLAXIS — nền tảng du lịch tương tác tích hợp GPS, AI check-in và hệ thống nội dung đa ngôn ngữ kết nối hệ sinh thái local brands.
• Á quân - Đội Dấu Việt Du Ký: Chuỗi boardgame giáo dục văn hóa và di sản Việt Nam.
• Quý quân - Đội HERISTAGE: Nền tảng giáo dục giải trí về nghệ thuật biểu diễn truyền thống.

Sự kiện có sự đồng hành chiến lược từ các đơn vị vĩ mô như Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC), NSSC, cùng hội đồng chuyên gia đầu ngành. Phát biểu tại cuộc thi, TS. Nguyễn Đồng Anh nhấn mạnh tầm nhìn đưa giáo dục gắn liền với thực tiễn thị trường và đón đầu xu thế.

Không chỉ dừng lại ở một cuộc thi học thuật, IC Innovator 2026 đã đặt viên gạch đầu tiên cho một hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo trong lĩnh vực công nghiệp văn hóa. Sân chơi này chứng minh rằng: Giữa kỷ nguyên AI bùng nổ, khi công nghệ là phần mềm thì bản sắc Việt chính là "mã nguồn cốt lõi" giúp người trẻ tự tin định vị giá trị và bước ra thế giới.

Việt Nam vào Top 50 hệ sinh thái khởi nghiệp toàn cầu

Quỹ đầu tư mạo hiểm quốc gia: Đòn bẩy cho khởi nghiệp sáng tạo

Sau hào quang quyền lực: Những cựu lãnh đạo chọn con đường khởi nghiệp

Từ ý tưởng giảng đường đến tham vọng triệu USD: Gen Z tái định nghĩa khởi nghiệp bằng di sản

Tuyết Nhung (thực hiện)