Ngôi nhà biết 'đọc vị' gia chủ: Bước tiến mới của AI trong không gian sống

Từ ngôi nhà thông minh đến ngôi nhà biết hành động

Hãy hình dung một buổi sáng khi bạn vừa thức dậy. Rèm cửa tự động mở đón ánh nắng, điều hòa đã điều chỉnh về mức nhiệt phù hợp, hệ thống chiếu sáng chuyển sang chế độ dịu nhẹ và robot trong nhà bắt đầu thực hiện những công việc đã được lên lịch từ trước. Tất cả diễn ra mà không cần bạn chạm vào điện thoại hay đưa ra bất kỳ câu lệnh nào.

Đó là tương lai mà mô hình nhà ở tích hợp Physical AI tại Nhật Bản đang hướng tới.

Trong nhiều năm qua, khái niệm nhà thông minh chủ yếu gắn với khả năng điều khiển từ xa các thiết bị như đèn, máy lạnh, khóa cửa hay camera giám sát. Tuy nhiên, phần lớn các hệ thống hiện nay vẫn hoạt động theo nguyên tắc con người ra lệnh, thiết bị thực hiện.

Physical AI lại đi theo hướng khác.

Thay vì chờ người dùng yêu cầu, hệ thống AI được tích hợp trong ngôi nhà sẽ liên tục thu thập dữ liệu từ các cảm biến, nhận biết môi trường xung quanh, phân tích thói quen sinh hoạt của cư dân và đưa ra hành động phù hợp.

Nói cách khác, ngôi nhà không chỉ "nghe lệnh" mà còn có thể "hiểu" và "hành động".

Theo các nhà phát triển, đây là bước tiến tiếp theo của công nghệ nhà ở sau giai đoạn smart home. Nếu nhà thông minh giúp kết nối các thiết bị, thì Physical AI hướng đến việc tạo ra một không gian sống có khả năng tương tác chủ động với con người.

Ví dụ, hệ thống có thể nhận biết thời điểm chủ nhà thường trở về sau giờ làm để điều chỉnh nhiệt độ phòng trước khi họ xuất hiện. Khi phát hiện người cao tuổi gặp khó khăn trong di chuyển hoặc có dấu hiệu bất thường, AI có thể kích hoạt các biện pháp hỗ trợ hoặc gửi cảnh báo đến người thân.

Trong tương lai, các robot gia đình cũng có thể được kết nối trực tiếp với "bộ não số" của ngôi nhà để phối hợp thực hiện nhiều công việc như dọn dẹp, vận chuyển đồ vật, hỗ trợ chăm sóc người già hoặc hỗ trợ sinh hoạt hằng ngày.

Điều này giúp giảm đáng kể các thao tác thủ công, đồng thời tạo ra trải nghiệm sống thuận tiện hơn, đặc biệt trong bối cảnh dân số già hóa và tình trạng thiếu hụt lao động đang trở thành vấn đề lớn tại nhiều quốc gia phát triển.

Ngôi nhà tương lai sẽ trở thành một trợ lý sống thực thụ

Điểm đặc biệt của Physical AI là khả năng kết hợp giữa trí tuệ nhân tạo, cảm biến và robot trong cùng một hệ sinh thái thống nhất.

Trước đây, mỗi thiết bị trong nhà thường hoạt động độc lập hoặc được điều khiển thông qua những ứng dụng khác nhau. Với Physical AI, toàn bộ không gian sống được vận hành như một hệ thống hoàn chỉnh.

Các cảm biến đóng vai trò như giác quan của ngôi nhà. AI đảm nhận nhiệm vụ phân tích và ra quyết định. Trong khi đó, robot và các thiết bị vật lý trở thành "tay chân" để thực hiện hành động.

Mô hình này được ví như việc tạo ra một "hệ điều hành cho ngôi nhà", tương tự cách hệ điều hành đang điều phối mọi hoạt động trên điện thoại thông minh ngày nay.

Giới công nghệ cho rằng đây có thể là một trong những hướng phát triển quan trọng nhất của AI trong thập niên tới.

Sau giai đoạn bùng nổ của AI tạo sinh với các chatbot và công cụ sáng tạo nội dung, ngành công nghệ đang chuyển dần sang việc đưa AI ra thế giới vật lý. Mục tiêu không còn dừng ở việc trả lời câu hỏi hay tạo văn bản, mà là giúp AI trực tiếp tương tác với môi trường sống và hỗ trợ con người trong các hoạt động thực tế.

Tại Nhật Bản, một số dự án nhà ở tích hợp Physical AI đã được triển khai và thu hút sự quan tâm đáng kể từ thị trường. Nhiều người mua nhà không chỉ bị hấp dẫn bởi yếu tố công nghệ mà còn bởi viễn cảnh sở hữu một không gian sống có khả năng thích nghi với thói quen cá nhân.

Các chuyên gia nhận định rằng tiềm năng của mô hình này không chỉ giới hạn trong nhà ở cao cấp. Khi chi phí công nghệ giảm dần, Physical AI có thể được ứng dụng rộng rãi trong căn hộ chung cư, khu đô thị mới, cơ sở chăm sóc người cao tuổi và nhiều loại hình bất động sản khác.

Dù vẫn đang ở giai đoạn đầu, xu hướng này cho thấy cách con người tương tác với không gian sống có thể thay đổi đáng kể trong những năm tới. Nếu trước đây ngôi nhà chỉ là nơi trú ngụ, còn nhà thông minh là nơi kết nối các thiết bị, thì trong tương lai gần, ngôi nhà có thể trở thành một trợ lý sống thực thụ – biết quan sát, biết học hỏi và chủ động hỗ trợ cư dân mỗi ngày.

Nguyễn Tuyết