Kinh tế

AI và số hóa giúp ngành gỗ, nội thất tăng nguồn thu hàng tỉ USD

Thế Lâm 25/06/2026 19:32

Chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo (AI) đã tạo ra sự thay đổi chưa từng đối với ngành gỗ và nội thất trong vài năm trở lại đây. Trong đó, cốt lõi là tăng hiệu suất lao động và giảm thiểu rủi ro.

Chuyển đổi số đi cùng xanh hóa

Thời điểm 27/9 tới các quốc gia thành viên EU bắt buộc phải áp dụng Chỉ thị trao quyền người tiêu dùng cho chuyển đổi xanh (Empowering Consumers for the Green Transition). Bên cạnh đó, việc truy suất nguồn gốc xuất xứ gỗ minh bạch cũng trở thành một yêu cầu khắt khe đối với sản phẩm gỗ và đồ nội thất gỗ Việt Nam xuất khẩu ra thế giới, đặc biệt là các thị trường phát triển như Bắc Mỹ, Châu Âu, Nhật Bản…

Đây là một yêu cầu mang tính thời cuộc mà các doanh nghiệp gỗ và nội thất tại Việt Nam không thể đứng ngoài. Đi đầu có lẽ là các doanh nghiệp FDI, đã tiến hành chuyển đổi xanh cùng với số hóa hoạt động sản xuất kinh doanh. Một trong các điển hình là Rochdale Spears (Bình Dương), đã áp dụng chiến lược Nguồn dữ liệu duy nhất (Single Source of Truth), kết nối thông tin từ các khâu và bộ phận về một mối, theo dõi phát thải khí nhà kính theo thời gian thực để có cơ sở chuyển đổi bền vững.

Ảnh minh họa. nguồn: HAWA.
Ảnh minh họa. nguồn: HAWA.

Chuyển đổi số cũng được xem là một phần của quá trình xanh hóa của các doanh nghiệp Việt trong ngành gỗ và nội thất. Công ty cổ phần Lâm Việt ứng dụng phần mềm TMS chuyển đổi số về quản trị máy móc, trong khi giải pháp phần mềm quản trị nguồn lực ERP giúp quản lý năng lượng. Trong khi đó, tại IMITI, doanh nghiệp lắp đặt đồng hồ điện tử kết nối dữ liệu với phần mềm để quản lý năng lượng, đã giúp giảm 40% điện năng tiêu thụ và 50-60% lượng phát thải nhà kính trong năm 2025.

AI mang lại nguồn lợi hàng tỉ USD

Sau khi đã tiến hành chuyển đổi số và chuyển đổi xanh song song, Rochdale Spears đang hướng tới ứng dụng AI với camera để truy suất nguồn gốc sản phẩm.

Theo chia sẻ từ Công ty BIFA tại hội thảo “Ứng dụng AI vào nhà máy chế biến gỗ thông minh” tổ chức tại TP.HCM cuối tháng 5 vừa qua, AI đã trở thành trung tâm của hệ thống sản xuất hiện đại, đóng vai trò như “bộ não điều khiển” toàn bộ dây chuyền.

Canada bắt đầu điều tra một số sản phẩm đồ nội thất gỗ nhập khẩu vào thị trường này. Ảnh: Hawa.
Ảnh minh họa. Ảnh: Hawa.

Trong thực tế sản xuất, AI đã và đang được ứng dụng tại nhiều công đoạn. Cụ thể, Camera AI quét 4 mặt gỗ nhằm phát hiện lỗi như mắt chết, nứt, cong vênh, nhận diện màu gỗ đậm – trung – nhạt thay cho nhiều nhân công làm công việc này ở khâu sơ chế; AI giúp phân loại tự động theo chuẩn A, B, C, D; ứng dụng AI trong lập bản đồ 3D tối ưu gia công và bề mặt; ứng dụng AI trong điều khiển robot phun sơn và chà nhám chính xác; AI giúp tối ưu hóa quỹ đạo CNC, giảm sai số gia công.

Khâu sơ chế tích hợp cắt gỗ, phương thức truyền thống cần tới 18 nhân công đảm trách. Nhưng khi ứng dụng AI vào hệ thống cắt tự động, số nhân công giảm xuống chỉ còn 8 nhưng năng suất làm việc tương đương.

Trong ngành gỗ và nội thất hiện nay, việc ứng dụng AI đóng vai trò tối ưu hóa sản xuất từ nguyên liệu đến hoàn thiện. Trong gia công, AI giúp nhận diện lỗi từ sớm, tối ưu đường cắt CNC, giảm sai hỏng và hạn chế công đoạn sửa chữa. Ở khâu hoàn thiện, AI giúp bề mặt gỗ được xử lý đồng đều hơn, giảm lỗi sơn, tăng tính thẩm mỹ và giá trị thương mại. AI cũng góp phần quan trọng thúc đẩy sản xuất xanh qua việc giúp giảm hao hụt vật tư, đáp ứng tiêu chuẩn ESG và EUDR trong xuất khẩu.

Nhà sản xuất và phân phối đồ nội thất nổi tiếng Ikea ứng dụng AI còn sâu rộng hơn ở các khâu. Tập đoàn này đã ứng dụng chatbot AI Billie xử lý tới 47% yêu cầu tư vấn khách hàng. Thay vào đó, 8.500 nhân viên chuyên về công việc này được đào tạo lại và chuyển đổi sang công việc thiết kế nội thất. Tại Ikea, AI còn được sử dụng để dự báo nhu cầu với việc phân tích hơn 200 nguồn dữ liệu cho mỗi sản phẩm, qua đó giúp tối ưu hàng tồn kho và hạn chế tình trạng kho hết hàng không kịp đáp ứng.

Theo Market.us, tại nhiều công ty nội thất, AI đã giúp rút ngắn thời gian thiết kế sản phẩm tới 30%, chu kỳ phát triển sản phẩm mới cũng giảm thiểu chỉ còn 6 tháng, AI cũng giúp cải thiện chất lượng sản xuất 20% và tăng tốc độ lắp ráp đồ nội thất lên 25%.

Đặc biệt, AI góp phần quan trọng trong việc nâng cao trải nghiệm khách hàng. Cụ thể là việc sử dụng công cụ AR/AI khi mua đồ nội thất trực tuyến nhằm quan sát sản phẩm ở nhiều góc độ để đánh giá sát hơn chất lượng, mẫu mã sản phẩm. Ngoài ra, AI còn giúp giảm mức lãng phí trong sản xuất đồ nội thất tối thiểu là 25%. Trong năm đầu tiên ứng dụng AI, Ikea đã tạo ra dòng doanh thu mới trị giá lên tới 1,4 tỉ USD.

Thế Lâm