Sập bẫy 'lãi suất VIP' 20%/năm, mất trắng hàng trăm triệu đồng
Bằng việc tung ra các bẫy lãi suất VIP lên tới 20%/năm, kẻ gian đã đánh trúng tâm lý hám lợi nhuận cao của một bộ phận người dân để dẫn dụ chuyển tiền hoặc cài đặt ứng dụng độc hại nhằm chiếm đoạt tài sản.
Những "suất gửi nội bộ" có lãi suất... không tưởng
Thời gian gần đây, trên không gian mạng liên tục xuất hiện tình trạng tràn lan các quảng cáo giả mạo ngân hàng và các tổ chức tài chính uy tín.
Không còn dừng lại ở các tin nhắn SMS Brandname giả mạo vốn đã bị các cơ quan chức năng truy quét gắt gao, các đối tượng lừa đảo công nghệ cao hiện nay đã chuyển hướng sang chạy quảng cáo quy mô lớn trên các nền tảng mạng xã hội như Facebook, TikTok, và YouTube.
Với giao diện sử dụng logo, màu sắc thương hiệu và thậm chí là hình ảnh ban lãnh đạo của các ngân hàng lớn được cắt ghép tinh vi, các trang giả mạo này dễ dàng tiếp cận hàng triệu người dùng mỗi ngày.
Đánh vào tâm lý muốn sinh lời nhanh trong bối cảnh lãi suất tiền gửi tiết kiệm tại các ngân hàng thương mại liên tục duy trì ở mức thấp, các đối tượng lừa đảo thường xuyên sử dụng chiêu bài chào mời vô cùng hấp dẫn.
Đó là những "gói tiết kiệm VIP", "suất gửi nội bộ chỉ dành cho nhân viên xuất sắc chuyển nhượng lại" hoặc các chương trình "tri ân khách hàng đặc biệt" với mức lãi suất cam kết lên đến 15 - 20%/năm, gấp 3 đến 4 lần mặt bằng chung của thị trường.
Bà Nguyễn Thị Hòa (58 tuổi, phường Hoàng Liệt, Hà Nội) chưa hết bàng hoàng chia sẻ: "Tôi thấy một trang có tên và logo giống hệt một ngân hàng thương mại cổ phần lớn quảng cáo chương trình 'Gửi tiết kiệm online - Nhận ưu đãi kép' với lãi suất 18%/năm.
Nghĩ là ngân hàng lớn đang có chiến dịch cạnh tranh nên tôi đã bấm vào nhắn tin. Họ tư vấn rất chuyên nghiệp, gửi cả thẻ nhân viên (sau này mới biết là giả) và cam kết đây là suất nội bộ chỉ mở trong 3 ngày. Vì ham lợi, tôi đã làm theo hướng dẫn mà không hề mảy may nghi ngờ".
Ông Đặng Văn Biên (65 tuổi, cán bộ hưu trí) xót xa kể lại: "Họ đánh trúng tâm lý người già có tiền lương hưu muốn gửi tiết kiệm để đỡ đần con cái. Sau khi vào trang giả mạo, họ không bắt tôi chuyển tiền ngay mà bảo: Bác tự tải app chính thức này của ngân hàng về, nạp tiền vào tài khoản của chính bác thì không sợ mất đi đâu cả.
Nghe bùi tai, tôi bấm vào link họ gửi để tải một ứng dụng có biểu tượng ngân hàng. Sau khi cài xong, điện thoại của tôi bỗng nhiên bị đơ, màn hình tối đen khoảng 10 phút. Đến khi máy khởi động lại được thì tôi nhận được một loạt tin nhắn báo tài khoản ngân hàng của mình đã bị trừ sạch hơn 300 triệu đồng. Số tiền tích cóp cả đời biến mất chỉ vì một lần thiếu hiểu biết".
Lỗ hổng từ nhận thức và công nghệ
Phân tích về bản chất của phương thức lừa đảo này dưới góc độ quản lý tài chính, trao đổi với Một Thế Giới, chuyên gia kinh tế - tài chính, TS. Nguyễn Trí Hiếu khẳng định: "Trong nền kinh tế hiện tại, không một tổ chức tài chính hay ngân hàng thương mại hợp pháp nào có thể đưa ra mức lãi suất tiền gửi lên tới 20%/năm. Đây là mức lãi suất hoàn toàn phi thực tế và bất khả thi đối với các danh mục đầu tư an toàn như tiền gửi tiết kiệm.
Bất kỳ một lời chào mời nào vượt quá biên độ lãi suất trần của Ngân hàng Nhà nước quy định đều mang dấu hiệu của lừa đảo hoặc mô hình Ponzi (lấy tiền người sau trả cho người trước). Người dân cần hiểu rõ rằng, lợi nhuận càng cao thì rủi ro càng lớn".
Cuộc chiến chống lại các trang web và ứng dụng giả mạo đang ngày càng phức tạp khi kẻ gian ứng dụng các công nghệ mới như Deepfake và AI.
Các đối tượng lừa đảo hiện nay không chỉ sao chép giao diện web mà còn sử dụng AI để tạo ra các kịch bản chat tự động, thậm chí dùng Deepfake giả mạo cuộc gọi video của nhân viên ngân hàng để tạo lòng tin.
Điểm mấu chốt nguy hiểm nhất là việc người dùng vô tình cấp quyền trợ năng trên điện thoại Android cho các ứng dụng lạ. Quyền này cho phép ứng dụng thay mặt người dùng điều khiển điện thoại, tự bấm nút chuyển tiền và vượt qua các lớp bảo mật sinh trắc học nếu không có cấu hình ngăn chặn từ phía ứng dụng ngân hàng.
Mặc dù các cơ quan quản lý và các ngân hàng đã triển khai quyết liệt quy định xác thực sinh trắc học khi chuyển tiền trên 10 triệu đồng, nhưng nếu người dùng bị chiếm quyền điều khiển điện thoại (với dòng máy đời cũ hoặc hệ điều hành chưa cập nhật bản vá lỗi), kẻ gian vẫn có thể tìm cách thực hiện nhiều giao dịch nhỏ dưới 10 triệu đồng hoặc lợi dụng các lỗ hổng hệ thống.
Trước làn sóng tấn công rầm rộ của tội phạm mạng, Ngân hàng Nhà nước và các ngân hàng thương mại đã liên tục phát đi những cảnh báo khẩn cấp nhằm bảo vệ tài sản của khách hàng.
Công an TP. Hà Nội mới đây đã phát đi thông báo khẩn cấp về tình trạng xuất hiện tràn lan các quảng cáo giả mạo ngân hàng và các tổ chức tài chính uy tín trên không gian mạng.
Để không biến mình thành nạn nhân của tội phạm công nghệ cao, người dân chỉ nên thực hiện các giao dịch gửi tiền thông qua ứng dụng ngân hàng chính thức, website uy tín hoặc đến trực tiếp các điểm giao dịch hợp pháp của tổ chức tín dụng.
Trước khi đăng nhập hay thực hiện bất kỳ giao dịch trực tuyến nào, việc kiểm tra kỹ lưỡng tên miền website, địa chỉ truy cập và nguồn gốc ứng dụng là bước xác minh vô cùng cần thiết.
Nguyên tắc cốt lõi để giữ tiền an toàn là tuyệt đối không cung cấp mật khẩu, mã OTP, mã PIN hay thông tin thẻ ngân hàng cho bất kỳ cá nhân nào dưới mọi hình thức.
Người dân cần giữ sự tỉnh táo, không vội vàng chuyển tiền theo hướng dẫn từ các tài khoản mạng xã hội hoặc những cuộc gọi tự xưng là nhân viên ngân hàng khi chưa xác minh chính xác thông tin.
Trong trường hợp phát hiện dấu hiệu nghi vấn hoặc đã lỡ cung cấp thông tin cho kẻ gian, việc cần làm ngay lập tức là liên hệ với ngân hàng để khóa tài khoản, phong tỏa giao dịch và trình báo cơ quan công an gần nhất để được hỗ trợ xử lý kịp thời.
